Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Pseudo-referendum' wijzigt niets in Oost-Oekraïne

Home

Geert Groot Koerkamp

Stemmen tellen in Donetsk © ap

Het 'referendum' over onafhankelijkheid van de Oost-Oekraïense provincies Donetsk en Loegansk heeft aan de status quo in de regio niets veranderd en biedt geen uitzicht op een eind aan het geweld. De leiders van de gelijknamige 'volksrepublieken' claimen de overwinning en melden een hoge opkomst. Maar de regering in Kiev spreekt over een 'pseudoreferendum' en negeert de stembusuitslag volkomen.

De pro-Russische organisatoren willen met hun referendum een voldongen feit creëren, net zoals dat in maart is gebeurd op de Krim. Daar zou meer dan 97 procent in een door vrijwel niemand erkend referendum hebben gestemd voor aansluiting bij Rusland, wat Moskou aangreep als argument om de Krim in te lijven. Aanhangers van de 'volksrepubliek' zinspelen op een herhaling van dat scenario, maar zien de 'uitslag' van de volksraadpleging ongetwijfeld ook als een troefkaart in mogelijke toekomstige onderhandelingen met Kiev.

Geen waarnemers
Dat suggereert ook Roman Ljagin, een van de leiders van de 'volksrepubliek Donetsk'. Volgens hem draait het referendum om het recht op zelfbeschikking voor Oekraïense regio's. "Na bekendmaking van de resultaten van het referendum verandert er helemaal niets. Wij houden niet op deel uit te maken van Oekraïne, we worden geen deel van Rusland, maar we laten de wereld eenvoudig weten dat we verandering willen", aldus een opvallend milde Ljagin.

Moskou wacht intussen af en houdt vooralsnog alle opties open. President Poetin had de separatisten eerder vergeefs gevraagd hun referendum uit te stellen en het Russische parlement heeft geen waarnemers gestuurd om het verloop van de volksstemming van nabij te volgen. Poetin heeft eerder van het hogerhuis het groene licht gekregen zo nodig troepen in te zetten in Oekraïne, om Russisch-sprekenden daar te beschermen. Ook die optie blijft op tafel.

De door Kiev benoemde gouverneur van Donetsk noemt het plebisciet 'een mythe'. De Oekraïense wetgeving voorziet niet in een dergelijke volksraadpleging en dus heeft het volgens Kiev geen zin er zelfs maar over te praten. Tegelijkertijd erkennen de nieuwe Oekraïense leiders dat de separatistische groepen in de oostelijke provincies de steun hebben van een aanzienlijk deel van de bevolking, zelfs al is dat niet de meerderheid. Waar interimpresident Toertsjinov het tot voor kort uitsluitend had over 'terroristen' is nu het besef doorgedrongen dat de tegenstanders van de regering in Kiev plaatselijk veel actieve aanhangers hebben, zoals in de kuststad Marioepol, de afgelopen dagen het toneel van bloedige gevechten.

Onverzoenlijk
Die steun bemoeilijkt niet alleen de militaire operatie tegen gewapende opstandelingen, maar ook de presidentsverkiezingen van 25 mei. Dat die in de provincies Donetsk en Loegansk op normale wijze kunnen plaatsvinden is twijfelachtig. Kiev geeft dat toe, maar denkt er niet over die verkiezingen uit te stellen, omdat juist die verkiezingen het nieuwe bewind in Oekraïne legitimatie moeten verschaffen.

Beide partijen blijven ook na het referendum onverzoenlijk tegenover elkaar staan. De Oekraïense regering maakt geen aanstalten het leger terug te trekken zolang gewapende separatisten in het oosten hele steden controleren. De opstandelingen suggereerden dat ze na het referendum bereid zouden zijn de wapens neer te leggen, maar de 'volksburgemeester' van de belegerde stad Slavjansk heeft al laten weten 'geen krijgsgevangenen meer te maken en zijn tegenstanders van nu af simpelweg te zullen 'vernietigen'.

Lees verder na de advertentie
President Poetin had de separatisten eerder vergeefs gevraagd hun referendum uit te stellen

Deel dit artikel

President Poetin had de separatisten eerder vergeefs gevraagd hun referendum uit te stellen