Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

’Plan voor treinkaping was bekend’

Home

Van onze verslaggever

Historici hebben in archiefstukken ontdekt dat inlichtingendiensten in 1977 op de hoogte waren van de Molukse plannen een trein te kapen.

Tot nu toe gold als officiële lezing dat inlichtingen- en opsporingsdiensten niet op de hoogte waren van plannen van Molukse jongeren in Drenthe om een trein te kapen.

Intensief archiefonderzoek door de historici Beatrice de Graaf en Maarten van Riel, gepubliceerd in het Historisch Nieuwsblad, werpt een ander licht op dit verhaal.

Uit door hen opgediepte interne rapportages blijkt dat de toenmalige Binnenlandse Veiligheidsdienst en de Centrale Recherche-informatiedienst zeker twee infiltranten binnen de Molukse gemeenschap hadden en dat telefoons werden afgetapt. Een van de latere treinkapers, Rudi Lumalessil, was al in beeld bij het Landelijk bijstandsteam terrorismebestrijding. Dat de treinkaping niet werd verijdeld, was volgens de historici te wijten aan gebrekkige samenwerking tussen de diensten en het ’spontane en decentrale’ optreden van de kapers. Molukse leiders en organisaties hadden geen contact met de radicale jongeren.

Tevoren hadden de kapers afgesproken om – anders dan bij de treinkaping bij Wijster eind 1975 – geen passagiers te doden. „De perdjuangan (strijd, red.) moet schoon blijven”, staat in het verslag van een afgetapt telefoongesprek tussen de treinkapers en de bezetters van de school in Bovensmilde. Op 11 juni 1977 liet de regering met geweld een einde maken aan de gijzeling, die toen twintig dagen had geduurd. Bij de actie kwamen twee passagiers en zes Molukse kapers om het leven, onder wie de enige vrouwelijke kaper, Hansina Uktolseja (21).

Volgens De Graaf en Van Riel is een verkeerd beeld ontstaan van Uktolseja. Zij werd afgeschilderd als ’harde tante’ en mede daarom tijdens de bevrijdingsactie door een marinier doodgeschoten. Ze zou door 128 kogels zijn getroffen. Het werkelijke motief van Uktolseja was volgens de historici niet de gewapende strijd voor een vrije republiek der Zuid-Molukken, maar het redden van haar liefdesrelatie met Rudi Lumalessil. Die was volgens de Molukse traditie (adat) verboden omdat de families te nauw verwant waren. „De kaping was waarschijnlijk haar manier om respect in eigen kring te verdienen en het vergrijp tegen de adat goed te maken. Bovendien zou ze zo samen met Rudi in een ver buitenland een nieuw leven kunnen beginnen.”

Deel dit artikel