Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Oorlog komt de Oekraïense machthebbers vooral goed uit'

home

Geer Groot Koerkamp

Een Oekraïense militair schuilt in een mijn in de buurt van Donetsk in Oost-Oekraïne. De oorlog duurt al twee jaar. © EPA
Interview

De oorlog in Oekraïne zit muurvast, zegt het Oekraïens parlementslid Sergej Taroeta. En dat is te wijten aan de huidige leiders.

Het staatsapparaat van Oekraïne is door en door corrupt, de huidige leiders zijn verantwoordelijk voor toenemende armoede en doen vrijwel niets om een eind aan de oorlog in het oosten van het land te bespoedigen.

Lees verder na de advertentie

Dat zegt het Oekraïense parlementslid Sergej Taroeta, de man die in 2014 als door Kiev aangestelde crisismanager vergeefs probeerde de provincie Donetsk voor Oekraïne te behouden, maar sindsdien ieder vertrouwen in de Oekraïense president Petro Porosjenko heeft verloren. Onlangs registreerde hij zijn eigen politieke partij, waarmee hij wil deelnemen aan de eerstvolgende parlementsverkiezingen. Taroeta gelooft dat die al komend najaar vervroegd zullen plaatsvinden.

Sergej Taroeta (61), onafhankelijk lid van het Oekraiense parlement en tot 2014 een van de rijkste zakenmensen van Oekraine. In dat jaar accepteerde hij op verzoek van de Oekraiense regering de post van gouverneur van de provincie Donetsk, met als taak de regio voor Oekraine te behouden. In oktober 2014 werd hij ontslagen, na onenigheid met Kiev. Taroeta is een fel criticus van de huidige Oekraiense leiding. Hij heeft onlangs een eigen politieke partij opgericht, waarmee hij wil meedoen aan de eerstvolgende parlementsverkiezingen. © Geert Groot Koerkamp

"Het is natuurlijk heel tragisch dat we al twee jaar in oorlog zijn en dat de regering helemaal niets doet", aldus Taroeta op zijn kantoor in Kiev. "Internationale organisaties hebben meer gedaan dan de regering. Een groot deel van de middelen die beschikbaar zijn gesteld voor de wederopbouw van de Donbass (een groot deel van het gebied is weer in handen van het Oekraïense leger, red.) is , dankzij ambtenaren die alleen maar uit zijn op winstbejag, nooit op de plaats van bestemming aangekomen."

Het systeem is gebouwd op corruptie, alle ministeries zijn ervan doordrenkt

Sergej Taroeta, Oekraïens parlementslid

Taroeta noemt de corruptie die onder de voormalige presidenten Joesjtsjenko en Janoekovitsj is tegenomen, 'een ziekte die ons al vijftien jaar in zijn greep heeft'. Volgens hem is 90 procent van alle ambtenaren in de hogere echelons van het staatsapparaat corrupt. "Het systeem zelf is gebouwd op corruptie, alle ministeries zijn er van doordrenkt. Er moeten systematische veranderingen komen, want je kunt niet elke afzonderlijke corrupte ambtenaar najagen. We moeten ambtenaren hun positie van verdeler van geld en functies ontnemen. Dat moet worden overgedragen aan de lokale autoriteiten."

Geen politieke ambitie

De 61-jarige Taroeta is geboren en getogen in de Donbass. Toen in 2014 de situatie in het oosten van Oekraïne escaleerde en pro-Russische rebellen geleidelijk de macht naar zich toe trokken accepteerde hij - na de nodige aarzeling - zijn eerste politieke post als gouverneur van Donetsk. Ook in die hoedanigheid had Taroeta felle kritiek op de wijze waarop Kiev de crisis in het land te lijf ging, en al in oktober 2014 moest hij het veld ruimen.

Voor de oorlog was Taroeta een van de rijkste Oekraïners. Hij vergaarde miljarden met investeringen in de metaalindustrie van de Donbass. Maar in contrast met collega-oligarchen, die hun kapitaal gebruikten om televisiezenders op te kopen en in het parlement lobbygroepen te stichten, hield hij zich bij voorkeur verre van de politiek. Herhaaldelijk aangeboden hoge regeringsposten - tot het premierschap toe - sloeg hij beleefd af. Na de Russische annexatie van de Krim besloot Taroeta dat hij zich niet verder afzijdig kon houden.

Taroeta praat snel en gedreven, soms geëmotioneerd. Hij verloor door de oorlog zijn zakenbelangen in de Donbass, maar betoogt dat het lot van zijn land hem beduidend meer aan het hart gaat. Met de zittende macht komt Oekraïne volgens Taroeta niet verder. "Niemand houdt van ze. Maar de oorlog is voor de huidige machthebbers een dankbaar argument voor het behoud van de macht tot elke prijs." Wat hem betreft wordt zijn land een parlementaire republiek waarin de president vooral een symbolische, representatieve functie krijgt.

Verslechtering

We hebben hulp nodig van westerse juristen om te bewijzen dat hier sprake is van een oorlogsdaad

Sergej Taroeta, parlementariër in Oekraïne

Taroeta is net terug van een bezoek aan zijn geboortestad Marioepol. Hij is somber over de vooruitzichten op vrede en gelooft stellig dat de rebellen enkel uit zijn op een verdere verslechtering van de situatie. "Voor hen is de oorlog business. Hoe langer die voortduurt, hoe beter." De Minsk-akkoorden, een stappenplan voor een vreedzame oplossing, hebben mede daarom geen kans van slagen, meent Taroeta. Ook Kiev laat de zaak op zijn beloop. "Maar als we niets doen, wordt de situatie alleen maar slechter."

Oekraïne moet volgens Taroeta ook actiever bewijsmateriaal verzamelen voor de Russische militaire aanwezigheid in Oost-Oekraïne. Dat is nodig voor het jarenlange juridische steekspel met Rusland dat nog maar pas is begonnen bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag.

"We hebben hulp nodig van westerse juristen om te bewijzen dat hier sprake is van een oorlogsdaad, van agressie door Rusland. Dat is uiteindelijk ook belangrijk om comipensatie af te dwingen voor de schade die wij daar lijden." Hoewel de Russen deelnemen aan het vredesoverleg, blijft Moskou hardnekkig ontkennen dat het zelf een partij is in het conflict.

"Ik was er zelf getuige van toen in juli en augustus 2014 vanaf het grondgebied van Rusland onze grensposten op Oekraïens grondgebied werden beschoten", zegt Taroeta. "Dat is allemaal vastgelegd. Maar dat moet systematisch gebeuren, van minuut tot minuut. Helaas is de strategie van onze president momenteel een afwachtende houding aan te nemen. Dat bevriest het conflict, maar lost het niet op."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Het systeem is gebouwd op corruptie, alle ministeries zijn ervan doordrenkt

Sergej Taroeta, Oekraïens parlementslid

We hebben hulp nodig van westerse juristen om te bewijzen dat hier sprake is van een oorlogsdaad

Sergej Taroeta, parlementariër in Oekraïne

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.