Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Ontwikkelingslanden zijn de nieuwe helden'

Home

Han Koch

Het zakendistrict van Lagos, Nigeria. © Reuters

Voor investeerders zijn ontwikkelingslanden de landen van de toekomst, stelt Nanno Kleiterp, topman van de Nederlandse ontwikkelingsbank FMO. "Een land als Nigeria heeft de potentie van Brazilië."

Vluchten kan niet meer. Het kapitaal weet niet goed meer waar naar toe. Goud? De prijs is naar een duizelingwekkend niveau gestegen. En de voorheen veilig geachte staatsobligaties zijn al lang niet meer zonder risico. Maar het is niet alleen kommer en kwel. Wie verder durft te kijken dan de gebruikelijke bestemmingen, ziet wel degelijk lichtpunten.

Japans scenario
"De ontwikkelingslanden zijn de nieuwe helden, de landen van de toekomst", is de stellige overtuiging van Nanno Kleiterp, topman van de Nederlandse ontwikkelingsbank FMO.

"Het Westen wacht een soort Japans scenario, een economie met maar heel weinig groei. We moeten onze pensioenen regelen en onze schulden gaan afbetalen. Bij ons mag je niet veel dynamiek verwachten, die zie je wel in de opkomende markten en de ontwikkelingslanden in Azië en Latijns-Amerika, maar ook in Afrika."

Groeicijfers

Voor het bewijs voor de stelling dat de dynamiek elders gezocht moet worden, verwijst Kleiterp naar de groeicijfers. "Die cijfers lopen ook steeds meer uit elkaar. De VS en Europa tenderen naar nul procent groei, de ontwikkelingslanden zitten tussen de zes en de tien procent.

Alleen als er een diepe crisis komt, met veel lagere grondstoffenprijzen, dan zullen de ontwikkelingslanden de gevolgen van die crisis ook ondervinden. Maar zelfs dan zal er daar meer groei zijn dan hier."

Kapitaal
Dat wil niet zeggen dat het kapitaal ook al de weg naar de opkomende markten en de ontwikkelingslanden weet te vinden. "Je ziet de kapitaalstromen wel richting de grote ontwikkelingslanden gaan. Maar buiten de BRIC-landen (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika) blijven de stromen beperkt. Pensioenfondsen, ook de Nederlandse blijven erg in hun gebruikelijke beleggingscategorieën zitten. Het risico daar, wordt blijkbaar altijd nog hoger ingeschat dan het risico hier. En dat is heel merkwaardig.

FMO zelf is een mooi voorbeeld. Als je vanaf de crisis van 2008 naar ons kijkt dan zie je dat wij het als ontwikkelingsbank beter doen dan de gewone banken. Onze kredietportefeuille heeft zich ook in deze periode uitstekend gehouden. Dat het goed gaat met ons is een reflectie van hoe het gaat in de landen waar we opereren. Sommigen zeggen dat dit de wereld op zijn kop is. Nee, zeg ik, dit is de wereld van de toekomst."

Langetermijninvesteringen
De kapitaalverschaffers van de nieuwe bestemmingen opereren vooralsnog op basis van risicomijding en weinig uit overtuiging. Kleiterp: "Het zijn nog steeds kortetermijnstromen, geld dat gaat naar de beurzen en naar kortetermijnkredieten. Maar als het gaat om langetermijninvesteringen zoals in infrastructuur dan blijkt het nog altijd heel moeilijk te zijn om voldoende geld bij elkaar te krijgen.

Wij proberen heel erg andere partijen mee te krijgen. En dat is nog altijd een stuk moeilijker dan voor 2008. De internationale banken zijn zich op grote schaal aan het terugtrekken uit opkomende markten en ontwikkelingslanden. En de pensioenfondsen zien beleggen op de lange termijn in ontwikkelingslanden nog steeds als zeer risicovol. Die gaan dus ook zeer beperkt mee."

Europa wordt een achterhoede
"De geldstroom uit het Westen? Die is nog altijd kleiner dan het voor de crisis was. Met name Chinese, Braziliaanse en Indiase banken zie je wel investeren. Het is blijkbaar voor westerse partijen nog lastig om te zien hoe de wereld is veranderd.

Maar laten we niet vergeten dat inmiddels een land als Bangladesh of Mongolië een betere rating van zijn kredietwaardigheid heeft dan Griekenland. Iedereen denkt blijkbaar dat dat maar een tijdelijke situatie is en dat alles straks weer omdraait. Het kwartje is blijkbaar nog niet gevallen dat de wereld wezenlijk aan het veranderen is."

Voor Kleiterp staat vast dat er een omslag moet komen.Afrika, met zijn opkomende middenklasse biedt veel mogelijkheden. Een land als Nigeria heeft de potentie van Brazilië, maar loopt volgens Kleiterp wel jaren achter op dat land. Maar de kansen zijn er en worden wel gezien door een voorhoede die vooral bestaat uit partijen uit andere ontwikkelingslanden. "In die zin worden wij in Europa een achterhoede en verliezen wij markten die worden overgenomen door ontwikkelingslanden."

Bedrijfsleven is verder dan overheid
In het denken over internationale samenwerking wordt de private sector steeds meer centraal gesteld. Dat is volgens Kleiterp terug te vinden in het Nederlandse ontwikkelingsbeleid. Neemt niet weg dat volgens de FMO-topman het internationale bedrijfsleven al aanzienlijk verder is dan de Nederlandse overheid.

Het bewijs voor die stelling hangt bij Kleiterp aan de wand: een poster van pak 'm beet vier, vijf meter lang en ruim een meter hoog. Het is de blauwdruk van de World Business Council for Sustainable Development, een samenwerkingsverband van 200 bedrijven uit 20 sectoren met voor Nederland bekende namen als Akzo Nobel, DSM, KPMG, Royal Dutch Shell, Royal Philips Electronics en TNT.

De poster geeft nauwgezet aan wat er tot 2050 moet gebeuren om de wereld duurzamer te maken en twee miljard mensen extra te voeden. Alleen al in 2030 moet er veertig procent meer zoet water beschikbaar zijn en vijftig procent meer energie en voedsel.

Duurzame ontwikkeling hoog op de agenda
"De bedrijven gaan tegen de stroom in. Ze redeneren dat we er twee miljard nieuwe consumenten bij hebben. Dat betekent innovatie en fantastische investeringsmogelijkheden. Het moet leiden tot een wereld zonder armoede en dat binnen de limieten van wat de wereld aankan.

Dat de grote multinationals dat van zichzelf en overheden vragen heeft ook een gigantisch effect op bedrijven in ontwikkelingslanden. Wij zien in de praktijk dat bedrijven in die landen - onze klanten - het belang van duurzame ontwikkeling hoog op de agenda hebben staan.

"Voor FMO is duurzame ontwikkeling overigens een voorwaarde voor samenwerking met klanten. De visie 2050 van de World Business Council voor duurzame ontwikkeling is zeker een middel voor strategische planning. Het zou mooi zijn als investeerders zoals pensioenfondsen en banken dit ook zouden omarmen. Je moet dan wel bereid zijn anders te denken over je beleggingen.

Denken vanuit duurzame economische groei binnen de grenzen die de aarde ons biedt, met een groeidende wereldbevolking is de weg die alle bedrijven zouden moeten volgen. De grote multinationals doen dat en zeker de Nederlandse lopen daarbij voorop. Die geïntegreerde benadering gaat niet alleen over duurzame groei, maar ook over minder armoede. De crisis kan dit proces versnellen. De grootste bedreiging is dat we er niets aan doen, en dan wordt het lastig om te overleven."

FMO

FMO (de Nederlandse Financierings-Maatschappij voor Ontwikkelingslanden) is de Nederlandse ontwikkelingsbank. De FMO richt zich op vier sectoren die een grote impact hebben op de ontwikkeling van een land: financiële instellingen, energie, huisvesting en landbouw.

Met een totale investeringsportefeuille van 5 miljard euro behoort FMO tot de grootste Europese bilaterale ontwikkelingsbanken voor de private sector. Door te investeren in ontwikkelende en opkomende markten stimuleert deze bank duurzame groei van de private sector. Dat leidt tot economische en sociaal-maatschappelijke ontwikkeling, stelt de FMO.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie