Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Onjuiste afspraken over rulings willen we aanpassen of beëindigen'

Home

Jelle Brandsma & Jan Kleinnijenhuis

Staatssecretaris Menno Snel: ‘Het is goed dat een groep experts meekijkt met de manier waarop rulings worden beoordeeld.’ © Phil Nijhuis
Interview

Menno Snel, staatssecretaris van financiën wil af van het losse imago van rulings, belastingafspraken voor bedrijven. Daarvoor trekt hij de teugels aan bij de afgifte ervan. ‘Je kunt je afvragen of je in alle gevallen nog zekerheid vooraf moet geven.’

Nog maar een week zat staatssecretaris Menno Snel op zijn nieuwe werkkamer op het ministerie van financiën toen hij vernam dat zijn ambtenaren de eigen regels bij het maken van belastingafspraken niet altijd naleven. Trouw en Het Financieele Dagblad publiceerden dat levensmiddelenfabrikant Procter & Gamble een afspraak, een zogeheten ruling, had gemaakt met een lokale belastinginspecteur. Die afspraak had via het centrale beoordelingsteam van de Belastingdienst moet lopen.

Lees verder na de advertentie

De nieuwe bewindsman van fiscale zaken erkende de fout en beloofde de Kamer een onderzoek. “Ik wil niet altijd reageren op incidenten. Daarom heb ik gezegd: laten we alle rulings met internationaal karakter tegen het licht houden.”

Voor het overgrote deel van de rulings is er geen enkele twijfel over de juistheid.

De uitkomst is dat in 78 gevallen procedures niet goed zijn gevolgd. In minimaal 2 gevallen bleken de rulings onjuist en in 3 gevallen waarschijnlijk onjuist. Er zijn in totaal 4462 afspraken met bedrijven onderzocht.

Was u verbaasd over de uitkomst?

“Je weet van tevoren niet wat je moet denken. Dus ik was geïnteresseerd en wil nu kijken wat wij hiervan kunnen leren. We zien dat er minder fouten worden gemaakt bij afspraken die via het centrale rulingteam lopen. Dus denk ik dat het verstandiger is om alle afspraken met een internationaal karakter door dat team te laten behandelen. Conclusie twee: het is goed dat externe experts meekijken met de manier waarop rulings worden beoordeeld.”

Opvallend in dit onderzoek is dat in 78 gevallen procedures niet zijn gevolgd. Inhoudelijk zijn de belastingafspraken in 5 gevallen onjuist of waarschijnlijk onjuist. Er was geen overzicht. Hoe ziet u dat?

“Ik heb er geen oordeel over. Ik weet dat ik bij mezelf dacht dat het handiger was om een beeld te hebben.”

Uw voorgangers hebben regelmatig in de Tweede Kamer gezegd: alle rulings kloppen.

“Ik weet niet precies wat mijn voorgangers in elk Kamerdebat hebben gezegd. Ik vind, los van de rulingpraktijk maar meer in het algemeen, dat je niet kunt beweren dat er geen fouten worden gemaakt. We kunnen proberen het zo goed mogelijk te doen, en als we fouten maken moeten we die toegeven en aankondigen hoe we het beter gaan doen.”

U wilt een aantal rulings herzien die inhoudelijk onjuist blijken. Gaat dat in overleg met bedrijven?

“Waar het mogelijk is, zal de Belastingdienst die rulings beëindigen of aanpassen en waar dat niet mogelijk is een uiterste inspanning doen om dat alsnog te bereiken.”

U schrijft dat het maken van rulings niet meer in alle situaties passend is. Wat bedoelt u?

“Je kunt je voorstellen dat er iemand langskomt met een enorme kerstboom, met allerlei elementen waar je volgens de regels gewoon afspraken over kunt maken, maar waarbij je als je het totaal overziet constateert dat de grenzen worden opgezocht. Dan maakt je geen belastingafspraken. Het kan ook zijn dat een bedrijf een verzoek indient voor zekerheid vooraf en wij zien nergens reële economische activiteit. Ook dan kan je je afvragen of je zekerheid vooraf wilt geven.

Het is te makkelijk om Nederland weg te zetten, zoals soms gebeurt, als be­las­ting­pa­ra­dijs.

Het nadeel is dat bedrijven dit soort structuren gewoon blijven opzetten. Zij hopen misschien dat zij niet worden gezien. Er zitten dus ook nadelen aan, als je geen belastingafspraken meer vooraf maakt. Een ruling is ook voor de Belastingdienst prettig omdat je het hele feitencomplex van tevoren krijgt en je kunt uitwisselen met andere landen. Dat is voor mij een dilemma en het is goed om dat op tafel te hebben.”

Nu kan de Belastingdienst over die structuren toch al zeggen: dit willen wij niet?

“Dat gebeurt ook al. Als ik dat nog eens extra benadruk zijn inspecteurs er wellicht alerter op. Dat kan helpen bij die afwijzing.”

Tekst loopt door onder de afbeelding

Menno Snel: Ik ga niet weglopen voor het feit dat wij het prettig vinden dat om een goed vestigingsklimaat te hebben, maar dan wel voor reële bedrijven en niet meer voor doorstromers. © Phil Nijhuis

Zal dit ertoe leiden dat Nederland veel minder rulings gaat afgeven?

“Die conclusie gaat te ver. Het aantal daalt nu al. Het vermoeden bestaat dat het te maken heeft met de toename van de uitwisseling van rulings met andere landen. Er zullen bedrijven zijn die dat liever niet hebben en die komen niet meer langs bij het loket.”

Wat zegt dit over de rulings die tot nu toe zijn afgegeven?

“Niks.”

Bedrijven willen wel belastingafspraken, maar als er wordt uitgewisseld met andere landen willen ze plotseling niet meer.

“Stel dat er een rotte appel is, een bedrijf dat een structuur opzet waarmee het belasting kan vermijden, door wel in land A maar niet in land B te vertellen wat hij in land A doet. Als die een ruling met ons wil, gaan wij uitwisselen met andere landen zodat de informatie over dat bedrijf overal bekend is. Dat doen wij intensiever dan ooit.

“Sommige structuren worden niet meer aangevraagd omdat ze weten dat wij uitwisselen. Het zegt niks over rulings. Een ruling is niet het maken van een voordelige deal over belasting. Dat wij uitwisselen verandert aan de inhoud van de afspraken niets. Eerder wisselden wij minder uit en bestond de mogelijkheid dat een bedrijf ons bepaalde informatie gaf en aan een ander land misschien iets anders vertelde. Zowel het buurland als wij grepen mogelijk naast de belastinginkomsten.”

Ik ga niet weglopen voor het feit dat wij het prettig vinden dat om een goed ves­ti­gings­kli­maat te hebben, maar dan wel voor reële bedrijven en niet meer voor doorstromers.

De Europese Commissie heeft Nederland bestraffend toegesproken over belastingafspraken met Starbucks en doet onderzoek naar een ruling met Ikea. Wat betekent uw onderzoek voor deze kwesties?

“Ik kan over individuele gevallen niks zeggen. Voor het overgrote deel van de rulings is er geen enkele twijfel over de juistheid. De rulingpraktijk verandert pas als de regels daarvoor veranderen. Ik werp nu alleen nog maar de vraag op of we altijd zekerheid vooraf moeten geven. Misschien ga ik de regels veranderen. Daar kom ik later op terug. Dan ga ik in op het hele belastingontwijkingsdossier.”

U wilt alleen nog afspraken met bedrijven die echt in Nederland actief zijn?

“Dat zal de kern zijn van een brief over belastingontwijking die ik later naar de Kamer stuur. In het regeerakkoord staan plannen voor bronheffing op dividend, rente en royalty’s die nu naar landen vloeien waar nauwelijk belasting wordt geheven. Ook bij misbruik van belastingregels gaan wij gewoon heffen. De aankondiging hiervan heeft al effect. Bedrijven weten dat zij daaraan niet meer moeten beginnen.”

Er is internationaal strijd over belastingregels, in het buitenland wordt beschuldigend naar Nederland gewezen. Hoe ziet u dat?

“Het is te makkelijk om Nederland weg te zetten, zoals soms gebeurt, als belastingparadijs. Dat is niet het beeld dat past bij het Nederland van nu.

“We moeten wel aantonen dat het niet alleen mooipraterij is. Ik ga niet weglopen voor het feit dat wij het prettig vinden dat om een goed vestigingsklimaat te hebben, maar dan wel voor reële bedrijven en niet meer voor doorstromers.”

Er gaan veel meer gegevens over Nederlandse be­las­ting­af­spra­ken naar het buitenland dan andersom.

Waarom onderzocht Financiën duizenden rulings?

Begin november vorig jaar kondigde staatssecretaris Menno Snel van financiën een grootschalig onderzoek aan naar ruim 4.000 afspraken tussen de Belastingdienst en internationale bedrijven. Aanleiding was de publicatie in Trouw en Het FD uit de zogeheten Paradise Papers over een afspraak die de fiscus had gemaakt met de Amerikaanse multinational Procter & Gamble. Een lokale inspecteur gaf daarin persoonlijk toestemming voor het onbelast doorsluizen van 676 miljoen dollar naar belastingparadijs de Kaaimaneilanden. Dat had hij volgens Financiën niet mogen doen zonder die ruling voor te leggen aan een daarvoor ingericht team van specialisten.

Internationale uitwisseling rulings

Sinds een paar jaar zijn er afspraken over de internationale uitwisseling van belastingafspraken met multinationals, zogeheten rulings. Dit geldt voor de landen die lid zijn van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) en de Europese Unie.

De Tweede Kamer krijgt vandaag een overzicht van het aantal uitwisselingen. De meeste informatie over afspraken met bedrijven gaat naar de Verenigde Staten. Daarna volgen Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Bij de landen die vaak informatie aan Nederland sturen is Luxemburg koploper.

Er gaan veel meer gegevens over Nederlandse belastingafspraken naar het buitenland dan andersom. Eerder bleek al uit gegevens van de Oeso dat Nederland veel meer afspraken maakt dan buitenlandse belastingdiensten.

Regels over uitwisseling zijn er al sinds april 2016. Nederland had hier aanvankelijk moeite mee omdat een deel van de rulings niet centraal werd geregistreerd. De eerste deadline werd dus niet gehaald. Het ministerie van financiën schrijft dat eind vorig jaar alle Nederlandse belastingafspraken aan het buitenland zijn verstuurd.

De uitwisseling is bedoeld om te voorkomen dat bedrijven belasting ontwijken. Nu maken bedrijven gebruik van verschillen in belastingwetgeving in diverse landen.

Soms weten landen niet van elkaar hoe een multinational elders wordt belast. Door de uitwisseling ontstaat een completer beeld. Daarmee hopen belastingdiensten te voorkomen dat bedrijven nergens belasting betalen.

Lees ook: Fiscale deals met multinationals gaan op de schop: financiën wil meer grip op 'rulings'

Lees als onze berichtgeving over de Paradise Papers in ons dossier

Deel dit artikel

Voor het overgrote deel van de rulings is er geen enkele twijfel over de juistheid.

Het is te makkelijk om Nederland weg te zetten, zoals soms gebeurt, als be­las­ting­pa­ra­dijs.

Ik ga niet weglopen voor het feit dat wij het prettig vinden dat om een goed ves­ti­gings­kli­maat te hebben, maar dan wel voor reële bedrijven en niet meer voor doorstromers.

Er gaan veel meer gegevens over Nederlandse be­las­ting­af­spra­ken naar het buitenland dan andersom.