Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Nip-test voor alle zwangeren'

Home

Edwin Kreulen

Een baby met het syndroom van Down. © thinkstock

Alle zwangere vrouwen moeten met de nieuwe Nip-test kunnen kijken of hun foetus chromosomale afwijkingen heeft, zoals het syndroom van Down. De Gezondheidsraad adviseert het kabinet deze test, die nu alleen beschikbaar is voor zwangeren met een verhoogd risico, voorlopig op te nemen in het standaard screeningsprogramma.

Wie wil screenen kan dan kiezen: net als nu een combinatietest, eventueel gevolgd door de Nipt, of direct deze nieuwe test. De test zal net als de bestaande combinatietest (bloedonderzoek en een echo) het meest het syndroom van Down opsporen, en daarnaast twee minder voorkomende afwijkingen.

'Grote stap'
"Dit kan een grote stap zijn: Nederland zou de eerste zijn met een landelijk aanbod van zwangerschapsscreening inclusief de Nip-test", zegt Pim van Gool, voorzitter van de Gezondheidsraad. De zogeheten niet-invasieve prenatale test, kortweg Nipt, bestaat uit een bloedonderzoek waarvan de uitslag snel komt en meer uitsluitsel geeft dan de oude methode.

Wie positief scoort op eerst de combinatietest en dan op de Nipt heeft 95 procent kans op een afwijking, bij de combinatietest alleen is dat 5 procent. Daardoor zijn definitieve onderzoeken - de vlokkentest en de vruchtwaterpunctie - minder vaak nodig. Die geven beide een klein, maar volgens de Gezondheidsraad niet verwaarloosbaar risico op een miskraam.

Andere afwijkingen
De Nip-test heeft als mogelijk nadeel dat er ook andere afwijkingen bij de foetus mee gevonden kunnen worden, en ook ziektes bij de moeder. Dat kan om informatie gaan waar de aanstaande ouders helemaal niet om hebben gevraagd. Een ander nadeel is dat Nipt naar verwachting een stuk duurder zal worden dan de combinatietest.

Erkenning van de test ligt gevoelig in christelijke kringen waar men voor snelle abortus vreest, en bij belangenverenigingen van ouders met Down-kinderen. De Gezondheidsraad zegt dat de nieuwe screening er niet toe mag leiden dat vrouwen zich onder druk gezet voelen om maar 'toch vooral deel te nemen'  aan de screening. De informatie over de test moet neutraal genoeg zijn.

Lees verder na de advertentie
Nederland zou de eerste zijn met een landelijk aanbod van zwan­ger­schaps­scree­ning inclusief de Nip-test

Pim van Gool, voorzitter Gezondheidsraad

Interview | De NIPT-test is er voor iedereen, maar het blijft een keuze van de zwangere en haar partner

"Dit kan een grote stap zijn: Nederland zou de eerste zijn met een landelijk aanbod van zwangerschapsscreening inclusief de NIP-test", zegt voorzitter van de Gezondheidsraad Pim van Gool.

Waarom nu wel dat advies?
"We hebben meer zekerheid over de cijfers gekregen, dus we kunnen zeggen dat de NIPT technisch gesproken meer zekerheid geeft. Ik denk dat vooral belangrijk is dat die test vrouwen minder vaak in onzekerheid zal laten. Bij de combinatietest komt het vaker voor dat er vermoeden is op een afwijking, wat dan later onterecht blijft."

En de kans dat de test onterecht zegt dat er geen afwijking is, is ook klein.
"Ja, maar die blijft wel aanwezig. Soms denken mensen dat de combinatietest een kwestie is van waarschijnlijkheid, en de NIPT zekerheid geeft. Dat is niet zo."

Maar toch: alle zwangeren aan de NIPT?
"Dat zeggen wij zeker niet. Er zouden hiermee vier mogelijkheden ontstaan. Een zwangere kan afzien van testen, vergeet die mogelijkheid zeker niet. Men kan de combinatietest doen, al dan niet gevolgd door NIPT. Of direct beginnen met NIPT. Voor dat laatste is men nu aangewezen op een particuliere weg naar het buitenland. Het zou best wel eens kunnen dat die combinatietest een goede mogelijkheid blijft, daarmee haal je al heel wat ongerustheid eruit. Over het geheel aan screening zullen wij later dit jaar een advies uitbrengen."

En de ongerustheid als je met NIPT heel andere dingen vindt?
"Dat zijn twee soorten dingen. Het is bijvoorbeeld mogelijkheid dat je kanker bij de moeder ontdekt. Als die behandelbaar is, moet je haar dat in ieder geval vertellen. Een andere categorie is bijvoorbeeld een afwijking aan de placenta. Die kun je zien met NIPT maar dat wil helemaal niet zeggen dat de foetus zich slecht ontwikkeld. Dus daarin moet je niet doorschieten met alles vertellen."

Is dit geen kans om juist veel uitgebreider te screenen? De toekomst?
"Op zich wel, maar het moet wel  betrouwbaar zijn. Niet alles wat technisch mogelijk is, moet je direct toepassen."

Vier keuzes, dat maakt het al genoeg ingewikkeld. Of zelfs té complex?
"Het wordt ingewikkelder. Maar als je wel een goede mogelijkheid toevoegt, mag dat volgens ons geen bezwaar zijn. Het betekent wel dat je de begeleiding van zwangeren en hun partner extra zorgvuldig moet uitvoeren."

Blijft het wel vrije keuze? Ontstaat er geen druk om mee te doen, en om mensen met Down te aborteren?
"Wij zeggen alleen maar dat dit een nieuwe en betrouwbare mogelijkheid is. En dat de aanbieders van de screening op alle mogelijkheden moeten wijzen. Dat moet goed worden gevolgd tijdens de proef. Verder blijft het de keuze van de zwangere en haar partner."

Als je voor NIPT je eigen risico moet aanspreken, is dan niet het risico dat de test vooral is weggelegd voor de rijkeren?
"De beslissing over de vergoeding is niet aan ons, die is aan de minister."

Deel dit artikel

Nederland zou de eerste zijn met een landelijk aanbod van zwan­ger­schaps­scree­ning inclusief de Nip-test

Pim van Gool, voorzitter Gezondheidsraad