Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

‘Moet er meer geld naar de zorg? Niet per se’

Home

Lidwien Dobber

Er hoeft niet per definitie meer geld naar de zorg, zegt Ab Klink van zorgverzekeraar VGZ. © ANP

Zet een zak met geld klaar en zorgverleners zullen niet langer nadenken hoe zorg beter en goedkoper kan, vreest Ab Klink van verzekeraar VGZ. Daarmee staat hij alleen. Andere zorgverzekeraars willen dat een nieuw kabinet wél bepaalt hoeveel extra de zorg mag kosten, bleek uit een gisteren uitgelekt manifest van verschillende zorgverzekeraars.

Moet er per definitie meer geld naar de zorg? Verzekeraar VGZ vindt van niet. Er zit veel lucht in het systeem en die komt er nooit uit als een nieuw kabinet afspreekt dat ziekenhuizen of huisartsen de komende jaren op 1,5 of 2,5 procent extra budget kunnen rekenen, zegt bestuurder Ab Klink.

Lees verder na de advertentie

“Het signaal is dan: dit is gerechtvaardigde ruimte en daar kun je vraagtekens bij zetten”, aldus Klink. VGZ ziet juist ruimte voor krimp, al wil de zorgverzekeraar ook die niet in een percentage vangen. En een nieuw kabinet moet dat ook niet doen, zegt Klink. “Dan denkt geen ziekenhuis nog na hoe het het beste kan besparen. Dan ‘moet het van de overheid’ en gaat de kaasschaaf erover.”

Terwijl VGZ juist van artsen goede ideeën hoort, zegt Klink. Die willen af van de prikkels om maar productie te draaien. Ze willen meer tijd om afwegingen te maken. “Wanneer het vervangen van een hartklep de patiënt vooral belast, moet je het dan wel doen? Daar moet het gesprek over gaan.”

Wanneer het vervangen van een hartklep de patiënt vooral belast, moet je het dan wel doen? Daar moet het gesprek over gaan

Gepaste zorg

Als minister van volksgezondheid sloot informateur Edith Schippers de afgelopen jaren zorgakkoorden met ziekenhuizen, huisartsen en medisch specialisten. Daarin staan wel afspraken over maximale groei. Schippers is de eerste minister in lange tijd die de groei van de zorgkosten heeft beteugeld en dat succes wordt vaak aan die akkoorden toegeschreven.

Toch denkt Klink dat het nu anders moet. “Als een pannetje overkookt kun je de deksel erop doen en heel hard duwen, maar eigenlijk moet de vlam omlaag. En die kleinere vlam, om in de beeldspraak te blijven, is wat wij gepaste of zinnige zorg noemen.”

Zorgverleners moeten nadenken over wat zinnige én wat minder zinnige zorg is, meent VGZ. De tweede zorgverzekeraar van Nederland experimenteerde de afgelopen jaren met een aantal van hen. Klink: “Wij kijken niet alleen meer naar de prijs, wij willen betalen voor kwaliteit. De trigger voor artsen is dat wij zeggen: Jullie weten waar de kwaliteit zit, niet wij.”

Wat levert dat op? “Dat een kno-arts de tijd neemt voor de ouders en het jonge patiëntje dat wellicht oorbuisjes nodig heeft. Zodat hij kan uitleggen dat buisjes in vier van de honderd gevallen schade berokkenen, terwijl de oorontsteking meestal vanzelf over gaat. En dat het geen pretje is voor een kind. Soms is één gesprek niet genoeg, dan zijn er twee nodig. Als wij zeggen: wij willen de laagste prijs, dan nemen we de arts zijn tijd af. Dat doen we dus niet.”

Nu plaatst die arts minder buisjes en dat bespaart geld

Want nu plaatst die arts minder buisjes en dat bespaart geld. Ziekenhuis Bernhoven in Uden, een van de paradepaarden in VGZ’s zinnige-zorgproject, zag zijn omzet met 15 procent dalen omdat het ingrepen achterwege laat, maar ook omdat het nu ervaren artsen inzet op de eerste hulp – die minder patiënten ‘voor de zekerheid’ laten opnemen dan arts-assistenten – of optometristen wanneer er geen oogarts nodig is.

Een deel van die uitgespaarde kosten gaat naar VGZ dat er zijn premie mee in toom houdt, een deel mag het ziekenhuis houden. Om die extra tijd van de arts te bekostigen bijvoorbeeld. Of voor onderzoek naar andere kostenbesparende innovaties.

VGZ financiert ook de gesprekken die een huisarts voert met alle zestigjarigen in zijn patiëntenbestand, over hoe zij denken over medische ingrepen wanneer ze op latere leeftijd met ziekte en gebrek worden geconfronteerd. Als hun knie versleten is, willen ze dan per se een nieuwe? Hoe ver moet hun behandeling gaan, mochten ze kanker krijgen?

Geen heropvoeding

Is VGZ Nederland aan het heropvoeden om de zorgkosten in bedwang te houden? Nee, zegt Klink. “Het zijn de artsen die zeggen dat er meer kanten aan zo’n beslissing zitten en die tijd willen om het daarover te hebben. Wanneer mensen die aan fatale kanker lijden niet tot het uiterste gaan in hun behandeling, levert dat door de bank genomen meer kwaliteit van leven op. Al varieert dat natuurlijk per persoon. Je zult maar wachten op de bruiloft van je kind. Dat beïnvloedt de keuze. En daar gaan wij niet over.”

Toch, zullen mensen niet denken dat ze vanwege de centen onder druk worden gezet? Als ze dat denken, klopt dat niet, zegt Klink. “Het gaat om voorlichting en om tijd en ruimte voor patiënten. Om te overwegen wat voor hen het beste is.”

Het gaat om voorlichting en om tijd en ruimte voor patiënten

Stel vooral wél nieuwe zorgakkoorden op, zeggen de drie andere grote zorgverzekeraars van Nederland tegen de informateur. En spreek af hoeveel de zorgkosten maximaal mogen stijgen, anders slurpen die alles op.

Bestuurders van CZ en Zilveren Kruis schreven op persoonlijke titel mee aan het zogenaamde Heyendael Manifest, dat gisteren uitlekte. De zorgkosten dreigen de komende jaren twee maal harder te stijgen dan de economie groeit, staat daarin. Dat kan niet, vinden de opstellers. Ze willen wel extra geld – hoeveel zeggen ze niet – maar zorgakkoorden moeten die stijging enigszins in de klauwen houden.

Ze knopen aan die oproep direct vast dat de macht daarmee niet aan de boekhouders is. Want let alleen op de cijfertjes en er ontstaan opnieuw wachtlijsten en de zorg zal verschralen. De inhoud, daar gaat het om, zeggen de Heyendaelers.

'Een wenkend perspectief'

Want Ab Klink heeft wel gelijk, er zit lucht in het systeem, zegt CZ-topman Wim van der Meeren desgevraagd. Maar hij is iets minder optimistisch dat die lucht eruitkomt ‘zonder de druk van geld erop te houden’. Hij deelt Klinks vrees niet dat zorgverleners achteroverleunen als ze extra geld krijgen. Stop een ‘wenkend perspectief’ in die akkoorden, aldus de topman, en zorgverleners zullen hun creativiteit laten stromen. Willen we de zorg dichterbij de patiënt, hoe organiseren we dan de samenwerking in een regio?

Menzis-topman Ruben Wenselaar schreef niet mee aan Heyendael. Hij pleit voor langlopende akkoorden-nieuwe-stijl. Laat niet de bestaande situatie het uitgangspunt zijn, maar bedenk wat e-health of de inzet op preventie betekent voor de zorg over tien jaar, zegt hij. Zo weet je waarin je investeert en waar je kunt saneren.

En waarom akkoorden met huisartsen, ziekenhuizen en medisch specialisten? Wenselaar ziet liever een chronisch-ziekenakkoord of een akkoord acute zorg, ‘dwars door de lijnen heen’. Mét financiële afspraken. Want we moeten ons niet in slaap laten sussen nu de economie opfleurt en de stijging van de zorgkosten meevalt, aldus Wenselaar; op termijn loopt het spaak.

Deel dit artikel

Wanneer het vervangen van een hartklep de patiënt vooral belast, moet je het dan wel doen? Daar moet het gesprek over gaan

Nu plaatst die arts minder buisjes en dat bespaart geld

Het gaat om voorlichting en om tijd en ruimte voor patiënten