'Moedig van Frankrijk om wet Armeense genocide aan te nemen'

home

Cees van der Laan

Bron: AFP ©Trouw, Nel de Vink

"Een zeer moedig besluit", zo omschrijft ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind het besluit van de Franse Tweede Kamer om de ontkenning van genocide op Armeniërs strafbaar te stellen. "Het verhoogt de druk op Turkije om in het reine te komen met zijn eigen verleden."

Wat hem betreft zal ook binnenkort de Tweede Kamer het ontkennen van een genocide strafbaar gaan stellen. Voordewind probeert sinds enkele jaren zijn initiatief-wetsvoorstel 'strafbaarstelling negationisme' door de Tweede Kamer aanvaard te krijgen. Negationisme is het ontkennen van algemeen aanvaarde historische gebeurtenissen, zoals de Holocaust op de Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog of de moord op Armeniërs in 1915.

Hoe gevoelig de Armeense kwestie ligt, bleek uit de officiële Turkse reactie. De regering in Ankara verbrak onmiddellijk de diplomatieke banden met Frankrijk. Een onbehoorlijke reactie, oordeelt Voordewind: "Turkije is nog steeds niet bereid naar het verleden te kijken. Zolang het land dit niet doet, ligt er een groot probleem als Turkije ooit lid wil worden van de Europese Unie." Turkije erkent dat veel Armeniërs zijn vermoord, maar ontkent dat dit een poging was ze uit te roeien.

Voordewind wijst er op dat EU-lidstaten sinds 2002 worden opgeroepen op basis van een kaderrichtlijn wetgeving te implementeren om het ontkennen van de Armeense genocide te bestraffen. Dat gebeurt, vanwege de Turkse gevoeligheden, maar mondjesmaat. "Toch zie je ontwikkelingen in de ons omringende landen. Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, België, Luxemburg en Spanje hebben al wetgeving. Frankrijk is nu bezig, het Amerikaanse congres heeft ook een wet aangenomen. We lopen achteraan."

Voordewind verdacht in de afgelopen maanden minister Rosenthal (buitenlandse zaken) ervan te breken met een traditie van zijn voorgangers om de Armeense volkerenmoord genocide te noemen. In een brief aan de Kamer over deze kwestie, in augustus, kwam het woord genocide niet voor.

De Kamer nam in 2004 een motie van de vroegere CU-fractievoorzitter André Rouvoet aan waarin de regering werd verzocht overal de Armeense genocide aan de orde te stellen. Voordewind: "Er leek sprake van een koerswijziging. Maar recent sprak Rosenthal in de Kamer weer over de 'kwestie van de Armeense genocide'. Daarmee erkende hij dus gelukkig toch dat er genocide heeft plaatsgevonden."

Het initiatief-wetsvoorstel van Voordewind was aanvankelijk alleen gericht op het ontkennen van de genocide op de Armeniërs in 1915, maar is inmiddels uitgebreid naar alle mogelijke genocide-ontkenningen. Er is een verschil met de Franse plannen. "In mijn voorstel gaat het om ontkenningen met de bedoeling om mensen opzettelijk te krenken, te kwetsen, pijn te doen. Een vorm van racisme dus. Een wetenschappelijk debat over de vraag of er sprake was van een slachtpartij, een volkerenmoord of genocide moet wel mogelijk blijven."

Of zijn initiatief-wetsvoorstel een meerderheid krijgt, is de vraag. Diverse fracties vragen zich af of zijn plannen niet botsen met de vrijheid van meningsuiting. Bovendien zou de huidige wetgeving al voldoen om genocide-ontkenners te vervolgen.

Lees verder na de advertentie

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie