Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Minister is niet verantwoordelijk voor iedere zelfmoord'

Home

Redactie

Vluchtelingen die in het Haagse Vluchthuis wonen, demonstreren op Het Plein voor begrip voor hun situatie. © anp

Hij hoeft geen verantwoordelijkheid te nemen voor de dood van de Armeense asielzoeker, vindt staatssecretaris Fred Teeven. De man was psychisch in de war, bracht zichzelf in gevaar door 's nachts het bos in te sluipen en pleegde uiteindelijk zelfmoord. Niet zijn schuld. Zijn verklaring komt op de dag dat de Onderzoeksraad rapporteert dat er nog flink wat verbeterd kan worden aan de situatie in asielcentra.

De Armeniër zat in een opvanglocatie maar was niet opgesloten. Volgens Teeven kreeg de man voldoende medische zorg. "Als een dokter besluit om deze persoon niet op te nemen, dan is dat een gegeven waar ik het mee moet doen. Ik vind niet dat ik politieke verantwoordelijkheid heb voor iemand die het bos inloopt en zichzelf om het leven brengt", aldus de staatssecretaris.

Lichamelijke en geestelijke risico's
Maar uit een vandaag gepubliceerd rapport van de Onderzoeksraad blijkt dat de medische zorg in detentie- en opvangcentra voor vreemdelingen soms te wensen overlaat. De situatie in de centra is niet structureel slecht of onveilig, maar asielzoekers lopen er wel risico op lichamelijke en geestelijke schade, concludeerde de Onderzoeksraad na een jaar onderzoek.

Zo komt het voor dat asielzoekers met psychotrauma's onbehandeld op straat belanden. De zorg is er wel, maar wordt niet geleverd omdat de patiënt voor het einde van behandeling het land uitgezet wordt. Het leveren van medische zorg wordt ook bemoeilijkt door het ontbreken van historische gegevens van de patiënten.

Ook miscommunicatie tussen betrokken partijen, een onterechte afwijzing van de asielaanvraag, slechte juridische adviezen of een ellenlange asielprocedure kunnen leiden tot ernstige mentale klachten, ontdekten onderzoekers. De raad interviewde verschillende asielzoekers en sprak met betrokken partijen als de Immigratie en Naturalisatie Dienst (IND).

Het onderzoek is vlak na de zelfmoord van de Russische asielzoeker Alexandr Dolmatov in gang gezet. Dolmatov vluchtte in 2012 naar Nederland omdat de Russische geheime dienst hem op de hielen zou zitten. Door fouten in het zogenoemde 'vreemdelingenketen' moest hij toch vertrekken. In een terugkeercentrum in Rotterdam verhing hij zich op 17 januari 2013.

Lees verder na de advertentie
Een deel van de bebouwing van het voormalige militaire terrein in Zeist is aangepast om zo'n 370 asielzoekers te kunnen huisvesten. © anp

Snelheid leidt tot fouten
Volgens Jasper Kuipers, adjunct-directeur van VluchtelingenWerk Nederland, hebben zulke fouten in het vreemdelingenketen alles te maken met de focus op snelheid. "Dat maakt dat er een reëel risico is op verkeerde beslissingen.'' Uit het onderzoek van de raad blijkt volgens Kuipers dat de IND-medewerkers druk van bovenaf ervaren om zoveel mogelijk zaken in de korte asielprocedure af te doen om kosten te sparen.

VluchtelingenWerk vindt het goed dat de overheid sinds het overlijden van Dolmatov maatregelen heeft genomen, maar dit rapport bevestigt het idee van de organisatie dat er nog onvoldoende is veranderd. Kuipers: "De door staatssecretaris Teeven beloofde 'menselijke maat' na de dood van Dolmatov is nog ver te zoeken. Wij roepen de staatssecretaris dan ook op het rapport serieus te nemen en de zorgvuldigheid in de asielprocedure te waarborgen.''  

De zaak-Dolmatov legde flink wat druk op de politieke carrière van staatsecretaris Teeven. Die reageerde vandaag gelaten op de resultaten van de Onderzoeksraad. "Ik ben blij dat de Onderzoeksraad constateert dat de veiligheid over het algemeen goed is in de opvang en detentiecentra voor vreemdelingen. Maar er zijn nog verbeteringen te maken. Die zijn deels al in gang gezet het afgelopen jaar."

Teeven staat open voor de aanbevelingen van de raad, maar zegt ook obstakels te zien. "Het is lastig om de medische zorg in de herkomstlanden te achterhalen, zoals de raad bepleit. Bovendien kan het medisch beroepsgeheim in het gedrang komen als de overdracht van medische gegevens tussen de diensten in de asielketen anders moet.''

Vergelijking met Dolmatov onzinnig
Gisteren werd de staatssecretaris door de Kamer op de vingers  getikt. Alweer een zelfmoord in een detentiecentrum. Hoe kan dat, wilden Kamerleden weten. Het asielbeleid zou toch humaner worden, vroegen SP en GroenLinks zich af. Wat is er gebeurd met die beloftes?

Maar volgens Teeven is het 'volstrekt onzinnig' om maar een begin van een vergelijking te maken met de zaak Dolmatov. Hij wees op de 1700 mensen die jaarlijks in Nederland zelfmoord plegen. "Ik geloof niet dat de minister van Volksgezondheid politieke verantwoordelijkheid neemt voor iedere zelfmoord die gepleegd wordt. Dat geldt dus ook voor mij.''

Deel dit artikel