Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Met Kerst laten we zien waar we voor staan'

Home

Gerrit-Jan KleinJan

Predikante Charlotte van der Leest © Inge van Mill

Predikant Charlotte van der Leest (40) dwaalt door de Nieuwe Badkapel, een monumentaal kerkgebouw in Scheveningen van bijna honderd jaar oud. Ze is hier net een paar weken geleden in het ambt bevestigd als gemeentepredikant. Woensdag houdt ze haar eerste kerstpreek in deze protestantse gemeente. Ze weet: met Kerst is het druk in de kerk. De predikant: "De kerk is een huis voor mensen die zoeken. En dat merk je met Kerst."

Je kunt ook zeggen: dan komen de mensen die maar één keer per jaar gaan.
"Dat vind ik te negatief uitgedrukt, dat in deze dagen de mensen komen die 'maar' één keer per jaar komen. Ik zie daar juist de mooie kant van: met Kerst kunnen we aan een breder publiek laten zien waar wij voor staan."

Komen de mensen met Kerst niet gewoon voor een sfeervol verhaal in een mooi versierd gebouw?
"Al komen ze daarvoor! Laten we dan proberen in ieder geval iets mee te geven. Als de bezoekers een ervaring hebben die goed en prettig is, dan zal er wellicht een volgende keer worden gedacht: 'Ah, misschien toch weer eens naar de kerk gaan.'"

Een 'prettige' en 'goede' ervaring is dus voldoende.
"Het gaat wel om méér, natuurlijk. Zou 'goed' en 'prettig' alles zijn, dan kunnen we net zo goed met elkaar de kerstboom bij de tramhalte neerzetten en er met een gitaar bij gaan zitten. Ik streef ernaar mensen iets mee te geven van het verhaal waar wij met elkaar voor staan en dat wij met elkaar willen uitdragen."

Wat is dat voor verhaal?
"Dat is het geloof: de grenzeloze liefde van God voor de wereld. Dat vieren we met Kerst, als we stilstaan bij de geboorte van Christus. Als gelovigen willen wij in navolging van Christus aan die grenzeloze liefde invulling geven. Dat is wat ons bindt."

Heel vaak wordt er juist gewezen op de verschillen in de kerk.
"Je ontkomt daar voor een deel niet aan, want het is een feit. Maar zoals ik net al zei, het is onze taak om te kijken naar wat ons bindt. Ik heb meer dan tien jaar gepreekt als gastpredikant. Dat is een heel vormende periode geweest. Ik ben met een ongelooflijke diversiteit aan gemeentes in aanraking gekomen, ik heb veel kleuren binnen de protestantse kerk gezien. En inderdaad: dan kun je de nadruk leggen op de vele verschillen. Maar ik ben zelf tot een andere conclusie gekomen. Ik ben steeds meer gaan geloven in de eenheid - ook al is het nog zo'n diverse groep."

Kunt u dat uitleggen?
"Voor de een zal dat ene boek - de Bijbel - een dagelijkse richtlijn zijn, de ander zal het meer zien als inspiratiebron ergens op de achtergrond. Maar: dat ene boek raakt ons als christenen allemaal."

Is het niet zo dat in de grote protestantse kerk begrippen als God, Jezus en verlossing overal hetzelfde zijn, maar de inhoud overal anders wordt beleefd?
"Voor een deel is dat zo. Maar ik denk dat we elkaar wel vinden in bepaalde waarden. Ik zie mijn kerk als een brede groep mensen die geïnspireerd raakt door hetzelfde. Vanuit God, de Geest, Christus - ieder op zijn heel eigen manier, daar kunnen we niet omheen. Maar wat belangrijk is: het doet iets met al die mensen. Dat willen we uitstralen naar de omgeving. Dat is essentieel."

Wat wilt u dan uitstralen?
"In mijn intrededienst heb ik het toegespitst op de Geest. Ik gebruikte daarvoor een bekende tekst, 1 Kortintiërs 12, waarin staat dat er vele talenten zijn, maar dat er één Geest is. De kerk wordt daarin voorgesteld als het lichaam van Christus met vele delen. Kijk, dat gaat over ons.

"Het is heel goed mogelijk om in je eentje te geloven en spiritueel te zijn. Als je je daar goed bij voelt is daar niets mis mee. Maar met elkaar, met de gemeenschap, kun je de Heilige Geest misschien wel meer gestalte geven. Je kunt in je eentje prachtig viool spelen en ervan genieten, maar door te spelen in een ensemble kun je nog meer gestimuleerd worden. Zo kun je het misschien wel beter overbrengen op een groter publiek.

"Dat is wat er in mijn ogen in de kerk gebeurt. Ja, wat is dat dan precies? Voor de een zal dat glashelder zijn, die zal zeggen: zoals het in de Bijbel staat is hoe ik geloof. Een ander zal zeggen: het is voor mij een mysterie. Juist in de breedte voel ik mij vrij."

Waarover gaat uw kerstpreek?
"Over Johannes 1: 'In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God.' Het is een tekst waarover vaak wordt gepreekt met Kerst."

Ik heb wel eens een predikant horen verzuchten dat de kerstpreek zo lastig is omdat dan altijd dezelfde teksten aan bod komen.
"Ik begrijp best dat sommige predikanten behoefte hebben om ergens anders over te preken, als ze met Kerst al honderd keer over dezelfde tekst hebben gepreekt. Voor mij geldt dat niet. Waar deze tekst uit Johannes 1 mij gaat brengen, dat weet ik nog niet. Want ik zit nog midden in het denkproces. Ik heb nu een eigen gemeente. Die neem ik mee in het schrijfproces."

Ik begrijp het nog niet helemaal. Hoe neemt u uw gemeente mee?
"Ik stel bij mezelf de vraag: wat kunnen we nog met deze tekst in deze tijd? Bij het stellen van die vraag zie ik de gemeente en de individuele gemeenteleden tot wie ik me richt voor mij. Bij mijn intrededienst zag ik de gemeente voor mij, zoals ik die ontmoet heb tijdens het beroepingsproces. Het is een gemeente die veel heeft opgebouwd, die enthousiast is, maar tegelijkertijd ook nadenkt over hoe het met de kerk verder moet in de toekomst."

In uw preek gaat het over God. Als er een gelovige na de dienst bij u komt met de vraag wie of wat God is, welk antwoord geeft u dan?
"Een pasklaar antwoord wil ik je zo niet geven. In een kranteninterview wordt dat heel snel plat. Volgens mij kun je deze vraag alleen beantwoorden als je de ervaring van de persoon die de vraag stelt meeneemt. God heeft voor mij te maken met de liefde en het goede in deze wereld. In de verhalen in de Bijbel zien we daar iets van. Daarover kun je een mooi gesprek hebben. De ander kan mij daarop bevragen en ik hem of haar."

Wat bedoelt u daarmee?
"Het verhaal van God met mensen, zoals we dat in de Bijbel lezen, is een levend verhaal: dat is niet in statische begrippen uit te drukken. Ik zal nooit pretenderen dat ik precies weet hoe het zit. Daarmee zou ik onrecht doen aan datgene dat groter is dan ik."

Als ik met levensvragen bij u aanklop en ik krijg als antwoord 'ik weet het ook niet precies'...
"Dát bedoel ik niet. Ik zeg niet dat ik van een of ander vaag godsbeeld ben. Maar wanneer je het met elkaar hebt over God, dan gebeurt dat in de dynamiek van dát moment, in díe specifieke context. Voor mij heeft het er alles mee te maken dat van Hogerhand geloof, hoop en liefde worden geboden. Er is perspectief.

Maar ik wil mij niet in standaard dingen vastleggen, zo van: zij is de dominee van dit, of zij is de dominee van dat. Ik geloof dat je altijd de gedragenheid hebt vanuit de Eeuwige. Maar ik besef: ook dit kan een makkelijke uitspraak worden. 'De dominee denkt dat je gedragen wordt? Nou, ik merk daar helemaal niets van', kun je er makkelijk tegenin brengen als je ernstig ziek bent. Het gaat hier om heel kwetsbare zaken. Ik vind het heel belangrijk om dat te benadrukken. Het is volgens mij heel gevaarlijk om te zeggen: dit is God. Het is niet: deze dominee staat nergens voor."

U bent niet de predikant van de pasklare antwoorden.
"Niet als het over dit soort kwesties gaat. Dat komt omdat ik geloof in de dynamiek van het christendom. 'Het onweerstaanbaar woord, dat rusteloos de eeuwen voortdrijft' - dat is toch de manier waarop ik er in sta."

Charlotte van der Leest
Charlotte van der Leest (40) is sinds deze maand de eerste vrouwelijke predikant van de Protestantse Gemeente Scheveningen. Ze studeerde theologie in Leiden, waar ze in het jaar 2000 haar bul behaalde. In datzelfde jaar voltooide Van der Leest ook haar kerkelijke opleiding. In 2008 promoveerde ze op een historisch onderzoek naar theoloog Samuel Gobat (1799 - 1879). Van der Leest werkt ook aan de Nederlandse Onderzoekschool voor Theologie en Religiewetenschap van de Universiteit Utrecht. Zij woont met haar echtgenoot en twee dochtertjes in Den Haag.

Deel dit artikel