Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Met een parlement dat boeken vervangt door knoppen is iets grondig mis'

Home

Marcel ten Hooven

De Bijbel, de Koran en Spinoza verdwijnen van de voorzitterstafel in de Tweede Kamer © anp

Dat de Bijbel, Koran en Grondwet uit de Tweede Kamer verdwijnen, staat voor een gebrekkige opvatting over politiek, vindt Marcel ten Hooven, politiek publicist.

Met een parlement dat boeken vervangt door knoppen is iets grondig mis. Op initiatief van voorzitter Anouchka van Miltenburg heeft het presidium van de Tweede Kamer besloten de Bijbel, de Koran, de Grondwet en enkele andere boeken van de voorzitterstafel te verwijderen, om plaats te maken voor een nieuw knoppenpaneel. Dat besluit is typerend voor een kale, instrumentalistische opvatting over politiek. Alsof het parlement louter een met knoppen bediende besluitvormingsmachine is, zonder boodschap aan de cultuur- en rechtsgeschiedenis die deze boeken verbeelden.

Regeren per decreet
Het presidiumbesluit viel wat weg in het publicitaire geweld over de dreigende kabinetscrisis, na het afstemmen van de Zorgwet in de Eerste Kamer. De regeringscoalitie redde zichzelf met een plan om, bij een onverhoopt herhaald 'nee' van de senaat, desnoods de noodroute van een Algemene Maatregel van Bestuur te bewandelen om de omstreden hervorming van de zorg door te drukken. Dat komt dat erop neer dat het kabinet voor de gelegenheid per decreet zou regeren, met voorbijgaan aan het parlementaire eindoordeel.

Linksom of rechtsom
De gekozen uitweg uit de bijna-crisis is typerend voor de drift naar daadkracht die het bestel onder druk zet. In Nederland met zijn regententraditie bestaat vanouds een grote waardering voor het bestuurlijke. In deze traditie is goede politiek synoniem met goed besturen en staat het hebben van macht in hoger aanzien dan de controle op de macht. In het heersende politieke klimaat ontspoort deze zienswijze in een onzorgvuldige omgang met de tegenmachten die de dynamiek van het moderne bestuur afremmen, zoals het parlement. Het openlijke dreigement van de fractievoorzitters van de coalitie, Zijlstra (VVD) en Samsom (PvdA), om het zorgstelsel desnoods tegen de zin van de Eerste Kamer te herzien (Zijlstra: 'We gaan het linksom of rechtsom regelen') is daarvoor tekenend.

In dit klimaat is het van belang ook attent te zijn op de kleinere tekenen van democratisch verval, zoals het besluit 's lands vergaderzaal te ontdoen van geschriften die essentieel zijn in de vormingsgeschiedenis van de Nederlandse democratie.

Lees verder na de advertentie
Dit besluit is typerend voor een kale, in­stru­men­ta­lis­ti­sche opvatting over politiek.

Marcel ten Hooven

Spinoza
Het is een mooie combinatie van boeken, daar op Van Miltenburgs tafel. De Bijbel symboliseert als geen ander boek de westerse culturele traditie waarin Nederland staat, zeker in combinatie met Spinoza's Theologisch-politiek Traktaat. D66'er Boris van der Ham schonk de voorzitter dat boek bij zijn afscheid als Kamerlid in 2012. In het traktaat, een van de hoofdwerken van het humanisme, legde Spinoza de basis voor de ondogmatische, historisch-kritische bijbeluitleg die het christendom bij de tijd bracht.

In het politieke deel van het boek betoogt Spinoza dat de democratie de meest wenselijke staatsvorm is, vooral omwille van de politieke vrijheid en de tolerantie. In het licht van die democratische waarde van verdraagzaamheid is de aanwezigheid van de Koran van symbolische betekenis, als boek dat de diepste overtuiging van een grote groep 'nieuwe Nederlanders' symboliseert.

Democratie en rechtsstaat
De Grondwet ten slotte verbeeldt dat democratie en rechtsstaat niet los van elkaar staan. Met de vrijheidsrechten die zij aan minderheden biedt, zoals de vrijheid van godsdienst, van meningsuiting en van vergadering, voorkomt de Grondwet dat de heersende meerderheid haar zin aan andersdenkenden oplegt. Zo bezien verplicht het recht de politiek aan de bescherming van minderheden en de tolerantie van verschillen.

Deze boeken moeten dus zichtbaar in de Kamer staan, om te symboliseren dat het parlement naast een besluitvormende instantie óók een vertegenwoordiging van het volk in al zijn schakeringen is. Met haar excuus dat ze een e-reader ter vervanging neemt, bewijst Van Miltenburg dat ze de finesses van haar ambt niet doorgrondt.

Het is een mooie combinatie van boeken, daar op Van Miltenburgs tafel.

Marcel ten Hooven

Deel dit artikel

Dit besluit is typerend voor een kale, in­stru­men­ta­lis­ti­sche opvatting over politiek.

Marcel ten Hooven

Het is een mooie combinatie van boeken, daar op Van Miltenburgs tafel.

Marcel ten Hooven