Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Leraar moet meer zicht krijgen op de sociale kaart van de klas'

Home

INTERVIEW | IRIS PRONK

'Pestprofessor' René Veenstra: Overheid moet eisen stellen aan wijze waarop scholen treiteren tegengaan

Is pesten een onuitroeibaar kwaad? Nee, zegt 'pestprofessor' René Veenstra, hoogleraar sociologie in Groningen. Scholen moeten veel beter hun best doen.

Maandag presenteren staatssecretaris Dekker en de Kinderombudsman hun 'antipestplan'. Wat hoopt u dat daarin staat?
"Ik hoop dat eisen worden gesteld aan de kwaliteit van antipestprogramma's. Dat die in de toekomst bewezen effectief moeten zijn. Van veel programma's die scholen omarmen, is nu niet bekend of ze werken."

Doen scholen het echt zo slecht?
"Met alle respect: ja, ik vind dat er op de meeste scholen geen systematisch antipestbeleid is. Dat ze reageren op incidenten en pas in actie komen als het al te laat is. Of het veilig is in een klas, wordt vaak bepaald door die éne leraar met de juiste antenne. De meeste leerkrachten herkennen pestgedrag te weinig. Ze zijn onvoldoende geschoold: in het programma van de pabo zit 'pesten' maar voor een paar uurtjes."

Ruim 80 procent van de basisscholen scoort volgens de onderwijsinspectie goed op 'sociale veiligheid'.
"Uit onderzoek blijkt dat scholen één op de vijf pestgevallen signaleren. De inspectie kijkt naar incidenten die de school registreert. Dat is dus een enorme onderschatting.

Wat leerkrachten niet zien, ziet de inspectie óók niet. Bijvoorbeeld de vergeten groep van teruggetrokken leerlingen. Zij halen prima cijfers, de leerkracht heeft geen last van ze. Maar intussen hebben deze leerlingen helemaal geen aansluiting bij de groep. Daar heeft de leraar vaak geen idee van."

Leerkrachten moeten meer oog krijgen voor het groepsproces.
"Ja, ze zouden meer moeten weten of leerlingen met plezier naar school gaan, wie vriendschappen heeft in de klas, wie juist door veel leerlingen als 'niet leuk' wordt gezien, wie een goede leider is en wie er wordt gepest en door wie. Zo krijgt de leraar zicht op de sociale kaart van de klas. Die kan handvatten bieden voor verbetering van het sociale klimaat."

Vooral basisscholen maken zich druk over pesten. In het voortgezet onderwijs krijgt de bestrijding minder prioriteit. Is dat erg?
"Een bewezen effectief programma voor het voortgezet onderwijs is er nog niet. Dat moet er snel komen. Wat scholen nu al kunnen doen, is de sociale verhoudingen in de klas in kaart brengen. En zich afvragen: Hoe kunnen we de groep inzetten om het pesten te stoppen? Vooral in de brugklas moet pesten extra aandacht krijgen, omdat de groepen dan nog niet gevormd zijn."

Je hoort vaak: pesten is een onoplosbaar probleem.
"Daar ben ik het pertinent niet mee eens. In Finland blijkt dat je het pesten met 40 procent kunt terugbrengen. Leerkrachten moeten hun leerlingen heel goed leren kennen. En hun taak breder opvatten: als er op internet gepest wordt, dan gebeurt dat meestal door kinderen van dezelfde school. Ook dan is het pesten een groepsproces en kan het probleem op school worden aangepakt."

De Finse aanpak
Socioloog René Veenstra (43) deed ervaring op in Finland, 'het mekka van het onderzoek naar pesten'. In de periode 2007-2011 was hij gasthoogleraar aan de universiteit van Turku. Zo raakte hij betrokken bij KiVa, een antipestprogramma dat veel succes heeft op Finse basisscholen. Sinds februari leidt Veenstra de commissie die onderzoekt of er op de school van Fleur Bloemen (die december vorig jaar zelfmoord pleegde) signalen waren van pesten. Als expert is hij ook betrokken bij het 'pestplan' dat staatssecretaris Sander Dekker (onderwijs) en Kinderombudsman Marc Dullaert maandag presenteren.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie