Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Leers heeft toch dezelfde Bijbel?'

Home

Emiel Hakkenes

Vrijwel alle Nederlandse kerken en een reeks van maatschappelijke organisaties slaan de handen ineen tegen het plan van het kabinet om illegaal verblijf in Nederland strafbaar te stellen. "Ik hoop dat Leers zijn christelijke geweten laat spreken."

Eigenlijk, zegt Geesje Werkman van hulporganisatie Kerk in Actie, vindt ze het 'knap ingewikkeld' en moeilijk met elkaar te rijmen: aan de ene kant zit minister Gerd Leers van immigratie en asiel in de regering namens een christelijke partij, en aan de andere kant komt juist van hem het wetsvoorstel om illegaal verblijf in Nederland strafbaar te stellen. "Leers heeft toch dezelfde Bijbel als wij?", vraagt Werkman zich af. En, vervolgt ze, dan kan de minister toch óók lezen dat Jezus zegt: 'Ik was een vreemdeling, en jullie namen mij op'?

Kerk in Actie, een onderdeel van de Protestantse Kerk in Nederland, is een van de initiatiefnemers van de 'Coalitie tegen Strafbaarstelling' die gisteren in Utrecht een verklaring presenteerde tegen het voornemen van het kabinet om illegaliteit strafbaar te maken. Behalve vrijwel alle Nederlandse kerken - van katholiek tot vrijgemaakt - maken ook de vakcentrales FNV en CNV, diverse Nederlandse gemeenten, juristenverenigingen en vluchtelingenorganisaties deel uit van de coalitie. In hun gezamenlijke verklaring noemen de organisaties de mogelijke strafbaarstelling van illegaal verblijf 'buiten alle proporties' en 'slecht voor de samenleving'.

Kerk in Actie is 'geschrokken' van een aantal voornemens uit het regeer- en gedoogakkoord van het minderheidskabinet, zegt Werkman. Als illegaliteit strafbaar zou worden, wordt iemand die illegalen hulp verleent medeplichtig aan een strafbaar feit. Kerken zullen dan huiverig worden om mensen zonder verblijfsvergunning bij te staan. De gisteren gepresenteerde verklaring stelt: "De verwarring die hierover ontstaat zal zeker tot gevolg hebben dat aan mensen zonder verblijfsrecht noodzakelijke hulp onthouden zal worden."

De vakcentrales delen die zorg, stelt een woordvoerster van de FNV. Nu nog kunnen illegalen die in Nederland werken in een arbeidsconflict door een vakbondsmedewerker worden bijgestaan, maar als de plannen van de minister doorgaan, is dat straks hulp aan een crimineel. Dan ligt het gevaar van uitbuiting op de loer: een werkgever kan alles van een illegale werknemer vragen, onder dreiging hem te verklikken.

De Nederlandse gemeenten maken zich zorgen over de handhaving van een eventueel verbod op illegaliteit. De Utrechtse wethouder Victor Everhardt ziet de bui al hangen: "Wie draait er op voor de kosten van politie en justitie?"

Volgens Klaas van der Kamp, algemeen secretaris van de Raad van Kerken in Nederland, heerst er onder kerkelijke vrijwilligers 'boosheid en schaamte' dat het kabinet nu in termen van criminaliteit praat over illegaal verblijf en hulp aan illegalen.

Een maand geleden bezocht Van der Kamp met religieuze leiders als bisschop Gerard de Korte en synodepreses Peter Verhoeff van de PKN het uitzetcentrum in Ter Apel. "Tijdens de ontmoetingen die we daar hadden, gebeurde iets", zegt Van der Kamp. "Met een schok realiseerden we ons dat al die beleidsdocumenten gaan over ménsen."

De Raad van Kerken vindt het vreemd, zegt Van der Kamp, dat wie niets misdaan heeft en geen kant op kan nu als crimineel wordt bestempeld. "Terwijl bankiers die miljarden laten verdampen er vanaf komen met een erecode."

Dat het kabinet mensen zonder verblijfspapieren als misdadigers wil behandelen, is volgens Van der Kamp in tegenspraak met de Bijbel, waarvan 'gastvrijheid' wat hem betreft de centrale boodschap is. "Dat is de gastvrijheid van Abraham die drie vreemdelingen onderdak geeft en zich dan realiseert dat God zelf hem heeft bezocht."

De verklaring van de Coalitie tegen strafbaarstelling, die op internet is te raadplegen, is inmiddels door tienduizend mensen ondertekend.
De opstellers denken dat de voorgestelde maatregel een averechts effect zal hebben. "Mensen die alleen al door hun verblijf in Nederland strafbaar zijn, zullen contacten met overheidsinstanties of maatschappelijke instellingen mijden. Zij zullen zich zo min mogelijk laten registreren. Zo zullen migranten zonder verblijfspapieren zich minder snel tot een arts wenden, hun kinderen minder vaak naar school laten gaan, en terughoudend zijn in het aangeven van geboorten waardoor hun kinderen vaker zonder geboorteakte door het leven zullen gaan."

En: "Slachtoffers of getuigen van intimidatie of geweld zullen nog minder bereid zijn misstanden te melden bij de politie. Die zal ze immers niet beschermen, maar vervolgen."

Begin mei heeft Kerk in Actie een gesprek met minister Leers, en Geesje Werkman zal hem dan de tienduizend handtekeningen aanbieden. Onzalige kabinetsvoorstellen wil ze niet geheel en al op het conto van een individuele minister schrijven, zegt Werkman. "Maar het is triest om te zien hoe een christelijke partij haar principes inruilt voor gedoogsteun."

"Met wie je omgaat, word je besmet", zegt Klaas van der Kamp. Maar hij vindt het 'gedateerd' om als Raad van Kerken een christelijke minister op bijbelse principes aan te spreken. "Wij vragen ons niet af van welke partij een minister lid is, we beoordelen zijn beleid. En in dit geval gaat het ons om de theologie van gastvrijheid."

Later deze maand spreekt de Raad van Kerken met de minister. "Het gaat dan eigenlijk over iets anders", zegt Van der Kamp. Maar hij denkt dat het protest tegen het strafbaar stellen van illegaliteit 'in de coulissen' ongetwijfeld aan de orde komt.

"Ik hoop dat Leers zijn christelijke geweten laat spreken", zegt Geesje Werkman. "Van zuster tot broeder zou ik tegen hem willen zeggen: keer op je schreden terug."

Lees verder na de advertentie

Ooit illegaal, nu neurloog of verpleegkundige
Ze zijn nu neuroloog, verpleegkundige, of, zoals Nathalia Vaivodina, maatschappelijk werker. Maar ooit kwamen ze als illegaal aan in Nederland. Als dat strafbaar was geweest, zou de Nederlandse samenleving nu niet profiteren van mensen als zij, zei Vaivodina gisteren in Utrecht. Zij behoort tot de Molokanen, een christelijke minderheid die in de 19e eeuw uit Rusland werd gedeporteerd naar (het islamitische) Azerbeidzjan, dat hen wantrouwt en vervolgt. In 2001 vluchtte Vaivodina met haar man naar Nederland. Hun asielverzoek werd afgewezen, maar als statenlozen hadden zij geen land om naar terug te keren. Ze belandden op straat en later in een opvangcentrum. Het kostte hen negen jaar om aan te tonen dat zij aan hun illegaliteit niets konden veranderen. Juist mensen als zij, zei Vaivodina, worden de dupe als illegaliteit strafbaar wordt. Zij en haar man hebben als statenlozen nu een verblijfsvergunning in Nederland.  

Nacht van de vervanging
De kerken en maatschappelijke organisaties die zich hebben verenigd in de coalitie tegen de strafbaarstelling van illegaal verblijf houden op donderdag 17 maart de ’Nacht van de Vervanging’. Op het Domplein in Utrecht wordt een symbolische cel geplaatst waar bekende Utrechters (onder wie oud-minister Vogelaar) de plaats in zullen nemen van een illegaal. In Amsterdam zullen prominenten als GroenLinks-Kamerlid Tofik Dibi vluchtelingen een nacht onderdak geven in hun huis. In het Verzetsmuseum is er een discussieavond. Ook in Nijmegen wordt een tijdelijk detentiecentrum opgericht en wordt op het Mariënburgplein een monument voor ’de onbekende vluchteling’ onthuld. In Eindhoven opent de Catharinakerk de deuren voor een gezamenlijk diner van vluchtelingen en lokale politici. Den Haag organiseert een gespreksavond over de gevolgen van het strafbaar stellen van illegaliteit.  

Deel dit artikel