Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Kiezers zijn niet tegen Europa, ze zijn onzeker over de EU'

Home

Marco Visser

De PVV van Geert Wilders en de SP van Emile Roemer trekken de meeste eurosceptische kiezers. © ANP

Nederlanders zijn niet tegen Europa, ze zijn onzeker over de gevolgen van verdere Europese integratie. Die conclusie trekt politicoloog en initiatiefnemer van Kieskompas Andre Krouwel op basis van steekproeven van bureau Ipsos Synovate.

Krouwel, die al enkele jaren de Europese integratie bestudeert, ziet die onzekerheid terug in de antwoorden op stellingen over Europese vraagstukken. Op de stellingen 'verdere Europese integratie is goed voor Nederland' en 'om de euro te behouden is het goed dat Nederland zwakkere eurolanden financieel ondersteunt' koos ruim eenderde van de kiezers voor neutraal/weet niet. Dat percentage is veel hoger dan bij andere belangrijke thema's als zorg, de economie en woningmarkt.

Volgens Krouwel leeft er bij veel Nederlanders een 'unheimisch gevoel' over Europa. 'Het is alsof Nederland heel hard door een donkere tunnel rijdt -  de elite heeft het licht uitgelaten - en aan het einde weten we niet of er licht gloort of dat er een muur staat. Nederland heeft in 2005 (referendum Europese grondwet, red) gedacht, laten we maar op rem trappen, dat is veel veiliger. De elite wil nu alleen maar harder op het gas trappen. Dat is wat er met Europa aan de hand is.'

De kloof tussen hoog- en laagopgeleiden
Maar wie zijn die kiezers die zo twijfelen en onzeker zijn over Europa? Niet de hoogopgeleiden. Uit eerdere onderzoeken kwam al voren dat bij Europese vraagstukken een duidelijke kloof bestaat tussen hoog- en laagopgeleiden. Over het algemeen geldt: hoe hoger de opleiding, des te groter het enthousiasme voor Europa en de euro. De cijfers van Ipsos Synovate bevestigen dat beeld; de grootste groep Eurosceptici bevindt zich bij de laagopgeleiden. Die groep kent, samen met de middelbaar opgeleiden, ook de meeste twijfelaars.

'Onzekerheid, dat voelt voor lager opgeleiden niet goed', zegt Krouwel. 'Als je een laag inkomen hebt moet je rechtstreeks concurreren met de lage loonlanden en immigranten. Wilders weet daar goed mee te scoren. Voor hoger opgeleiden, die internationaal zijn georiënteerd, betekent onzekerheid juist kansen.'

Lees verder na de advertentie

 
Het is alsof Nederland heel hard door een donkere tunnel rijdt - de elite heeft het licht uitgelaten – en aan het einde weten we niet of er licht gloort of dat er een muur staat.
Andre Krouwel, politicoloog

Twijfel is ook iets dat meer speelt bij vrouwen dan bij mannen. Op de twee stellingen over Europa antwoordt 26 en 28 procent van de mannen neutraal terwijl dit percentage bij de vrouwen op 45 en 37 procent ligt. Vrouwen zijn sowieso geen warm voorstander van verdere Europese integratie. Slechts een op de vijf was het eens met de stelling dat verdere Europese integratie goed is voor Nederland.

De aversie tegen Europa is grofweg te verdelen in Nederlanders die hun soevereiniteit willen behouden en kiezers die ageren tegen de 'neoliberale agenda' van Europa. De eerste groep is vooral te vinden onder de PVV en SGP. De tweede groep kiezers voelt zich thuis bij de SP.

Krouwel: 'Het idee dat de EU alleen maar markt is en geen sociale dimensie kent, wordt op links steeds breder gedragen. Europa gaat ons met hun neoliberale agenda economisch dicteren en de verzorgstaat onderuit halen, dat is waar men tegen ageert. De verdieping en verbeding van de crisis heeft dat duidelijk naar voren gebracht.'

Krouwel vermoedt ook dat het voor de PvdA een 'blessing in disguise' is dat hun handtekening niet onder het Lenteakkoord staat. Dat akkoord is tot stand gekomen onder druk van Europa waarmee de Kunduzcoalitie impliciet verdere inmenging in de nationale begrotingspolitiek goedkeurt.

'De PvdA is niet meegegaan met die agenda zodat Samsom nu een verhaal heeft tegen kiezers die vinden dat Europa zich te veel met onze begroting bemoeit. Jolande Sap van GroenLinks kan dat niet, want die is met de ondertekening van het Lenteakkoord wel meegegaan in die koers.'

De randgemeenten zijn relatief meer pro-Europees dan het noorden en oosten.
Maar de bereidheid om de portemonnee te trekken voor zwakke eurolanden is juist weer erg klein in de randgemeenten,
Leeftijd lijkt niet van grote invloed. De groep 35 t/m 49 is wel iets sceptischer dan de andere groepen.
Meer verschillen zijn te zien in de bereidheid zwakke landen te steunen. Ook hier zijn de meeste tegenstanders te vinden in de categorie 35 t/m 49 jaar.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie