Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Kamer te passief bij militaire besluiten'

Home

Jurre Plantinga

Nederlandse militairen leiden in Kunduz politieagenten op. ©ANP

INTERVIEW | De Tweede Kamer is te passief, en de regering te weinig transparant bij besluiten rond de militaire bijdrage aan internationale missies. Dat stelt rechtsgeleerde Anamarija Kristic in het NWO-onderzoek waarop ze morgen aan de Universiteit van Tilburg hoopt te promoveren.

Kristic vergeleek de besluitvorming rond drie missies waarbij Nederlandse militairen werden uitgezonden: Allied Force in Kosovo, Enduring Freedom in Afghanistan en Task Force Uruzgan in Afghanistan. Dat deed ze door alle relevante parlementaire stukken door te spitten vanaf het moment dat er aanleiding voor een internationale operatie was - bijvoorbeeld de aanslagen van 11 september 2001 - tot aan het slotdebat in de Kamer.

Van 'leunstoelgeneraals' tot 'micromanagers'. De Kamerleden bemoeien zich te veel met militaire missies, is een vaak gehoord verwijt. U zegt, ze zijn juist te passief en mogen wel wat kritischer zijn.

"Dat klopt. Het gaat dan niet zozeer om de militaire details van een missie - dat kan je uiteraard beter aan de krijgsmacht zelf overlaten - maar om de essentiële vraag: waarom moeten onze militairen er naar toe? De Kamer moet daarin een veel oplettender houding aannemen. In de onderzochte gevallen kwam het debat in het parlement pas op gang na berichten in de media dat de regering een militaire bijdrage overwoog. Dat is te laat: in het buitenland zijn dan al verwachtingen gewekt en toezeggingen zijn al gedaan. Afzien van deelname is dan al eigenlijk geen optie meer."

Daar ligt dan toch ook een rol voor de regering weggelegd?

"Formeel heeft de Tweede Kamer natuurlijk geen zeggenschap over het besluit tot militaire inzet. De regering is grondwettelijk alleen verplicht om de Kamer vooraf te informeren, en daarbij zoekt zij de grens op. Met brieven aan de Kamer over militaire inzet wordt lang gewacht, waardoor de informatie die de Kamer krijgt in sommige gevallen al achterhaald is. Dat was bij het debat over 'Kosovo' bijvoorbeeld het geval. Bovendien wordt de politieke steun voor een missie vooral achter de schermen verworven. Het slotdebat over het uiteindelijke regeringsbesluit vindt dan ook meer voor de vorm plaats."

Weinig transparant dus?

"Neem de val van het kabinet-Balkenende IV over het al dan niet blijven in Uruzgan. Daar zie je heel duidelijk dat er vooral in de voorfase wordt onderhandeld. De PvdA gaf geen steun, en het kabinet viel voordat er een debat in de Kamer was geweest. Daardoor werd andere fracties de ruimte ontnomen om hun mening te geven. Terwijl transparantie bij deze belangrijke beslissingen, waar mensenlevens en belastinggelden mee zijn gemoeid, juist van het grootste belang is. De échte reden waarom Nederland aan een militaire missie meedoet, komt op deze manier niet naar voren."

Maar is die reden niet heel eenvoudig? Nederland wil internationaal een rol van betekenis spelen, en een goede bondgenoot zijn binnen de Navo.

"De internationale dynamiek is inderdaad leidend, zowel bij de regering als bij de Kamer. De beweegredenen daarvoor kunnen verschillend zijn, van armoedebestrijding tot economische gronden, maar de wil is er bij zowat alle partijen. Waar het mij om gaat, is dat de kwaliteit van het debat over dit soort missies omhoog moet."

Is dat nog te sturen door wetten of procedures te veranderen?

"Minimaal. Uiteindelijk heb je veel meer aan een actievere Kamer, die alle ontwikkelingen goed in de gaten houdt en er op het juiste moment inspringt, dan aan bijvoorbeeld een grondwetswijziging."

Lees verder na de advertentie
Anamarija Kristic



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie