Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Ik ben afhankelijk van de liefde'

Home

TEKST MIEK SMILDE FOTO'S PATRICIA STEUR

Bij Jerney Kaagman, een van Nederlands eerste popidolen, openbaarde zich vijf jaar geleden de ziekte van Parkinson. 'Mensen noemen mij een ijskonijn. Maar er zit een mens achter de popster.'

Les 1

Relativeer de roem

"Ik wilde zingen. Toen ik zestien was, zat ik al in een bandje. Niet dat ik beroemd wilde worden, ik wilde gewoon muziek maken. Begin jaren zeventig was het niet zo moeilijk om beroemd te worden. Je had het blad Muziek Expres en het televisieprogramma 'Toppop', dat was het wel. Mariska Veres van Shocking Blue en ik waren eigenlijk de enige zangeressen destijds. Je kon kiezen, de één of de ander. Meer smaken waren er niet.

Of je naar succes toe groeit, is ook afhankelijk van vriendschappen en kennissen. Cees van Leeuwen, destijds manager van een aantal artiesten, heeft me een paar jaar geleden verteld dat hij mij eigenlijk wilde voordragen als zangeres van Shocking Blue. Hij heeft het uiteindelijk niet gedaan. Ik was niet ordinair genoeg, zei hij.

Met Earth & Fire stonden we op een gegeven moment in het voorprogramma van Golden Earring. Vier, vijf keer per week. Hè, waarom vertel ik dat? Ik moet even nadenken. O ja, vijf optredens per week. Golden Earring stond op het punt om naar Amerika te gaan, maar George Kooymans wilde eerst nog wel een plaatje met ons maken. Hij dacht dat ze het wel konden slijten aan een platenmaatschappij in the States. Op het moment dat zij daar waren, kwam hier 'Seasons' uit.

Het nummer kwam binnen op de tweede plaats van de Top-40. George helemaal uit z'n dak, echt te gek. Het werd heel druk met televisie- en radio-optredens, we waren in één keer beroemd. Ondertussen zaten we contractueel vast aan allerlei optredens die al waren geboekt voor 350 gulden voor een avond. We verdienden dus niets aan al die bekendheid.

Ik heb vier seizoenen in de jury van 'Idols' gezeten. Daaraan heb ik veel plezier beleefd, maar alleen omdat het om muziek ging. Tegenwoordig zijn er zoveel talentenshows en het gaat nergens meer over. Ik zou aan die shows nooit mee willen doen, niet als jurylid en niet als artiest. Wie wil er nou tot op zijn veters worden afgefikt tegenover alles en iedereen?

Het gaat in die shows alleen over geld, niet over talent, niet over muziek. De kandidaten zijn niet meer dan een stukje van het decor. Iedereen wil maar beroemd zijn, alles is over the top. Maar wat was de vraag ook al weer?"

Les 2

Ieder kind wil erkenning

"Mijn vader was waterbouwkundig ingenieur en mijn moeder streek zijn overhemden. Mijn ouders, wacht, ik moet het even kunnen formuleren... Wat zei ik nou? Oh ja, ik heb 'm weer. Mijn ouders vonden het helemaal niks dat ik in een bandje zong. Als mijn vader op straat werd aangesproken en iemand vroeg of hij een dochter had die zong, antwoordde hij: 'Nee, onze dochter is secretaresse'. Ik vond dat niet leuk. Elk kind wil graag een schouderklopje, een bevestiging van wie hij is. Als je eigen ouders niet willen weten wat je doet, is het net alsof ze zeggen dat je niet bestaat. Ik heb dat nooit tegen mijn ouders gezegd. Ik ben een groter gegroeid meisje en ik kan ondertussen zonder die erkenning.

Later vonden ze het wel handig, zo'n beroemde dochter. Dan vroegen ze mij of ik even wilde bellen om iets te regelen. Er kwamen ook brieven binnen waarop alleen Jerney Kaagman, Holland stond. En die kwamen aan!"

Les 3

Koester de afstand

"Vrouwen zijn vaak boos op mij geweest. Alsof ik er iets aan kon doen dat mannen soms iets te dicht tegen mij aan gingen staan. Vrouwen vinden het niet leuk als hun man naar andere vrouwen kijkt.Maar het gebeurde. Ik ben eigenlijk nooit zo bezig geweest met mijn uiterlijk, of hoe ik overkwam. Ik was muziek aan het maken met de band en al die rotzooi er omheen, dat hoefde voor mij niet. Op een of andere manier straal ik dat ook uit. Er is altijd afstand tussen de anderen en mij. Dat was zo tijdens Earth & Fire en later ook toen ik jurylid was van 'Idols'. Mensen denken dat ik onaantastbaar ben en ver weg. Ze noemen mij een ijskonijn. Mijn vriend Bert, met wie ik al sinds 1974 samen ben, zegt dat ik een olifantenhuid heb ontwikkeld. Maar er zit een mens achter de popster."

Les 4

Durf je bloot te geven

"In 1983 werd ik gevraagd om naakt in de Playboy te poseren. Dat wilde ik wel, maar alleen als ik in de eerste editie kwam te staan. Zo'n eerste editie op de Nederlandse markt, dat deed heel wat stof opwaaien. Vijf jaar daarna trad ik op voor een studentenvereniging in Delft, als solist. Voor mij trad Anita Meijer op en zij werd weggefloten door die vervelende gasten. Toen moest ik, vreselijk. De hele zaal scandeerde: 'Broek uit! Broek uit!' Op een gegeven moment haalt een van die jongens de Playboy te voorschijn en laat die foto's aan de hele zaal zien. Ik reageerde heel nuchter: 'Die heb je ook lang bewaard'. Hij wist niet waar hij moest kijken, die gast. Afgebluft. En ik kon rustig mijn programma afmaken.

Vijf jaar geleden kreeg ik te horen dat ik de ziekte van Parkinson had. Parkinson is een hersenziekte waardoor er te weinig dopamine wordt aangemaakt en zenuwcellen langzaam afsterven. Daardoor raakt je motoriek vaak verstoord en ook de spraak. Af en toe val ik uit, dan vergeet ik een vraag of kom ik niet uit mijn woorden. Ik ben wiebelig, in mijn bewegingen en in mijn hoofd. Mensen met parkinson maken vaak een stijve indruk, hun gezicht verstrakt. Toen ik te horen kreeg dat ik ziek was, zat ik nog in de jury van 'Idols'. Ik was bang voor de reacties van de buitenwereld, bang dat mensen mij zouden mijden. Dus verzweeg ik mijn ziekte. Op een gegeven moment verschenen er in de roddelpers heel nare berichten. Dat ik Botox zou gebruiken en dat mijn gezicht daarom zo strak en gespannen stond. Daar heb ik me niets van aangetrokken. Het was mijn neuroloog die me uiteindelijk aanraadde er mee naar buiten te treden en de publiciteit te zoeken. Ik heb mij opnieuw bloot gegeven eigenlijk, alleen nu als parkinson-patiënt. De reacties waren overweldigend, de hele kamer stond vol met bloemen. Dat al die mensen die moeite hadden genomen, het was heel ontroerend. En die mensen met hun oordelen en hun verhalen over Botox? Ze moeten zich schamen."

Les 5

Kom op voor je rechten

"De meeste artiesten die afhankelijk zijn van hun publiek hebben een cyclus van ongeveer vijf jaar. Daarna komt er een nieuwe generatie en moeten veel bands afhaken. Als er geen publiek meer komt, heb je geen bestaansrecht meer. Ik heb na Earth & Fire nog een tijdje solo gezongen en heb daarna de BV Pop opgericht. Doel was om meer rechten voor muzikanten te krijgen, het naburig recht, zodat ook de uitvoerders van muziek een vergoeding krijgen als hun muziek wordt gedraaid. Het heeft wel 31 jaar geduurd voordat Nederland die wet heeft ingevoerd. Ik heb daartoe bijgedragen. Dat geeft wel voldoening.

Nu ben ik ambassadeur van de Parkinson Vereniging en probeer samen met professor Bas Bloem van het Radboud UMC meer aandacht voor de ziekte te krijgen. Als dokter en patiënt zijn we gelijkwaardige partners en zo treden we ook naar buiten op. Ik vind het belangrijk dat patiënten niet alleen patiënt zijn, maar mens kunnen blijven. Je bent meer dan je ziekte."

Les 6

Blijf bewegen

"Mijn moeder had parkinson, ze was vijftig jaar toen ze het ontdekten. Uiteindelijk is ze 76 jaar geworden. De laatste jaren woonden mijn ouders bij ons in en hebben we haar verpleegd. Ik vond het heel fijn om voor haar te zorgen. Ik heb geen kinderen en mijn moeder werd eigenlijk mijn kindje. Bert, mijn vriend, heeft haar jaren in en uit de auto getild, volkomen dienstbaar. Ze kon steeds minder, ze kon niet meer lopen, ze kon niet meer zelf naar de wc. Dat heb ik van dichtbij meegemaakt, dus ik weet hoe het kan gaan.

Soms word ik 's nachts wakker. Natuurlijk ben ik dan ook bang. Hoe moet het nou verder? Maar een andere keer denk ik: 'Ik ben er nou eenmaal en ik doe het er mee'. Ik mag geen auto meer rijden, ik ben slecht ter been. Maar ik wil leven en dat is ook mijn boodschap voor andere patiënten. Kruip niet depressief in een hoek, maar blijf bewegen, ook mentaal.

Toen mijn moeder niet meer goed kon lopen, kwam onze huisarts gewoon bij ons thuis. Dan zat ze aan de keukentafel een broodje te eten en ondertussen observeerde ze natuurlijk hoe het met mijn moeder ging. Dat vond ik heel belangrijk. Het is veel beter om mensen tussen andere mensen neer te zetten dan hen te isoleren."

Er zijn in Nederland 50.000 parkinsonpatiënten. Dat aantal zal de komende jaren snel toenemen, vooral omdat veel mensen ouder worden. Door de verstoorde motoriek van deze patiënten kunnen zij 's nachts niet goed bewegen in bed, ze kunnen niet zelf omrollen. Ik wil dat er een bed op de markt komt dat kan draaien, opdat patiënten behoorlijk kunnen slapen. Het zou fantastisch zijn als wij dat voor elkaar zouden kunnen krijgen, als mijn naam helpt die deur te openen, zoals mijn naam vroeger deuren opende voor mijn vader. Ik ben wiebelig, ja, en ik ben ziek, maar de pieken zijn hoog. Als mensen daarvan iets kunnen leren, zou het fijn zijn."

Les 7

Je bent afhankelijk van de liefde

"Ik ben zogenaamd beroemd, maar ik heb daar niets mee. Wat is beroemd? Wat is belangrijk? Ik heb een naam, maar ik ben slechts een onderdeel van een groter geheel. Ik ben afhankelijk van de liefde.

Dat is misschien wel mijn grootste levensles: Bert."

Jerney Kaagman
Jerney Kaagman (65) was leadzangeres van de popband Earth & Fire en boekte in de jaren zeventig grote successen met nummers als 'Memories', 'Maybe tomorrow, maybe tonight' en 'Weekend'.

Na een korte solocarrière werd ze bestuurslid van de BV Pop en later van de stichting Buma Cultuur. Ze maakte zich sterk voor de rechten van uitvoerende musici en werd in 2009 benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Vier jaar lang zat ze in de jury van de talentenshow 'Idols'. In die tijd hoorde ze dat ze de ziekte van Parkinson had, net als haar moeder die zij zes jaar thuis verpleegde. In oktober 2012 maakte ze haar ziekte wereldkundig. Sindsdien treedt ze op als ambassadeur voor de vereniging van parkinson-patiënten.

Deel dit artikel