Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Huisarts kan vaak niet praten met vluchteling'

Home

EDWIN KREULEN en REDACTIE GEZONDHEID & ZORG

taalproblemen | Artsen willen de tolkentelefoon terug. Ze kunnen nu te vaak niet goed met hun patiënten communiceren.

Huisartsen zeggen dat ze door taalproblemen veel van de nieuwe statushouders niet goed kunnen helpen. Ze pleiten voor terugkeer van de tolkentelefoon.

Bij huisartsenvereniging LHV melden zich regelmatig huisartsen die niet kunnen communiceren met voormalige asielzoekers, die in hun gemeente zijn komen wonen en die behalve het Nederlands vaak ook niet het Engels machtig zijn. "Dat iemand hoofd- of buikpijn heeft kun je als arts nog wel begrijpen", zegt LHV-voorzitter Ella Kalsbeek. "Maar om erachter te komen wat je er aan kunt doen, moet je elkaar kunnen verstaan." Kalsbeek schat in dat huisartsen nu dan maar te vaak het zekere voor het onzekere nemen en de nieuwkomer doorsturen naar de specialist in het ziekenhuis. Die krijgt te maken met hetzelfde taalprobleem en zijn zorg is bovendien duurder.

Tot een paar jaar terug konden huisartsen een beroep doen op de tolkentelefoon, maar de vergoeding daarvoor is afgeschaft met het idee dat patiënten zelf verantwoordelijk zijn voor de communicatie. "Van de nieuwe groepen vluchtelingen kun je dat niet vragen", zegt Kalsbeek. "Die zijn in het begin met veel andere dingen bezig. En voor wie hier komt in het kader van gezinshereniging en bijna direct doorreist naar een gemeente, is het al helemaal onmogelijk."

De LHV, maar ook andere organisaties zoals artsenfederatie KNMG en de tandartsenclub KNMT, pleiten daarom voor terugkeer van de tolkentelefoon voor statushouders. Minister Edith Schippers (volksgezondheid) bleek al gevoelig voor het pleidooi. Ze geeft vanaf volgend jaar twee jaar lang tolkenvergoeding in zes maanden dat nieuwkomers in Nederland zijn. Een woordvoerder van Schippers wijst erop dat vluchtelingen vanaf hun asielaanvraag Nederlands moeten leren. In de AZC's is wel een tolkentelefoon.

De huisartsen vinden dat niet genoeg. "In dat half jaar hebben de mensen om wie het gaat vaak zo veel aan hun hoofd, dat de taal niet direct wordt geleerd. En na dat half jaar komen ze met klachten, bijvoorbeeld over chronische ziektes, terwijl er geen vertaling meer beschikbaar is", zegt Kalsbeek. Gezondheidsinstituut Nivel berekende eerder dit jaar dat zorgverleners bij zestien procent van de anderstalige patiënten een tolk nodig hebben, maar deze maar bij vijf procent kunnen inzetten. Dat komt niet alleen door geldgebrek maar ook door onwetendheid bij artsen.

Deze week praat de Tweede Kamer over de tolkentelefoon. GroenLinks en D66 willen per amendement de vergoeding alsnog regelen. Schippers is geen voorstander van het wijzigingsvoorstel, omdat de 15 miljoen euro extra die het kost volgens haar ten koste gaat van onder meer bevolkingsonderzoek naar kanker. Ze wil wel met artsenorganisaties in gesprek als blijkt dat de problemen voortduren.

Lees verder na de advertentie

Vergeet niet de emotionele lading van de gesprekken. Dat wil je er bij betrekken, zeker als het de klachten verklaart.

Henny de Hartog (55) huisarts in Hengelo

"Ik ben laatst flink geschrokken. Ik had met een vrouw uit Syrië zo goed als het kon besproken wat ze moest doen aan haar buikpijn. Ik dacht aan een darmprobleem, moeite met de ontlasting. Ze knikte 'ja' en het leek alsof we elkaar begrepen, maar ik was er toch niet zeker van. Na haar zou een jongere landgenote van haar komen, die ik wel zou kunnen verstaan. Voor de zekerheid heb ik haar erbij gehaald. Bleek het te gaan om een infectie in de baarmoeder. Door die te behandelen, bespaar je zo'n patiënte flink wat pijn. Ik kan niet altijd iemand inschakelen voor hulp. We hebben hier in Hengelo wel iemand die vluchtelingen begeleidt. Maar hij spreekt de taal niet, en hij is een man - hij wordt niet altijd in vertrouwen genomen door vrouwelijke patiënten. Ik heb zo'n tachtig statushouders in de praktijk van wie de helft behoorde tot de recente golf vluchtelingen. En ik werk regelmatig in het AZC. Dus ik denk ervaring te hebben met deze groep, maar het contact kan flink tegenvallen.

Eigenlijk is dat niet raar. Natuurlijk willen we dat ze direct Nederlands leren. Maar dat begint met de weg vragen en een brood bestellen, de lichaamsdelen komen pas later aan bod. Wat er mis is, daar kom ik meestal nog wel achter. Maar uitleggen wat we moeten doen, dat is lastig. Zeker omdat men in het thuisland snel medicijnen kreeg. Leg dan maar eens uit dat we in Nederland niet zo snel antibiotica geven bij griep. En vergeet ook niet de emotionele lading van de gesprekken. Deze mensen hebben veel meegemaakt en vaak nog steeds problemen. Dat wil je er ook graag bij betrekken, zeker als het de klachten verklaart, maar dat is moeilijk uit te drukken. Soms geef ik dan toch maar sneller een medicijn, als ik weet dat het in ieder geval geen kwaad kan.

Als de minister een tolk het eerste half jaar wil vergoeden, is dat al heel wat. Maar bekijk het andersom: ik heb nu acht lessen Arabisch gehad en ik kan nu vloeiend goedemorgen zeggen. Ik kan echt niet binnen een half jaar met vluchtelingen in hun eigen taal spreken over medische problemen."

Deel dit artikel