Hoogleraar heeft grote twijfels bij 'no cure no pay'-regeling

home

Sytske van Aalsum

Interview

"Het klinkt wonderlijk mooi, maar het leidt tot zoveel complicaties. Als je het ingewikkeld wilt maken, kun je het zo doen, maar ik denk eerder dat het een trucje is om de hoge prijs van medicijnen in stand te houden. Mijn idee: zorg voor redelijke prijzen en laat de arts de behandeling bepalen."

Adam Cohen, hoogleraar klinische farmacologie en arts in Leiden, heeft grote twijfels bij de 'deal' die geneesmiddelenfabrikant Novartis heeft gesloten met de medische wereld. De fabrikant stort het aankoopbedrag terug als het astmamiddel Xolair niet werkt bij patiënten: no cure no pay. Deze regeling geldt nu alleen voor dit specifieke medicijn, maar zou wellicht ook uitgebreid kunnen worden naar andere middelen, is de voorzichtige verwachting in de gezondheidszorg.

Maar Cohen gelooft daar niet in. "Of een medicijn werkelijk werkt of niet werkt, is moeilijk te meten. Dit doen we eigenlijk nooit met patiënten. Maar stel dat een medicijn bij gemiddeld 60 procent van de patiënten wel werkt, dan kun je toch ook zeggen: dan verlagen we de prijs tot 60 procent?"

Bovendien voorziet hij eindeloze discussies met fabrikanten: "Wanneer werkt iets wel of niet?" Als voorbeeld noemt hij de recente discussie naar aanleiding van het advies van het College voor Zorgverzekeringen om peperdure middelen voor zeldzame ziekten niet langer te vergoeden. "Dat was een gekke discussie. Het CvZ baseerde zich op een beperkt onderzoek onder twintig mensen. Er werd veel te snel de beslissing genomen dat de middelen niet werkten, waar anderen zeiden: we weten het nog niet goed."

En patiënten kunnen toch heel verschillend reageren op hetzelfde medicijn? "Precies, het effect van medicijnen op bijvoorbeeld een tumor slaat heel verschillend aan. Als je kijkt naar de individuele patiënt met een tumor, ga je een behandeling beginnen omdat er wetenschappelijk bewijs is dat het nut kan hebben. Toch kan bij een individuele patiënt dat nut veel groter of ook veel kleiner zijn, of de bijwerkingen veel groter of veel kleiner dan verwacht.

"In dat geval komt een moment dat arts en patiënt concluderen dat niets doen beter is dan doorbehandelen. Het kan dus ook dat het middel eerst werkt (en dan betaald moet worden) en dan niet meer (dan wordt het gratis) Dat soort regelingen zijn niet uit te voeren en niet te controleren."

Een arts zou volgens Cohen ook veel vaker en beter moeten doorvragen als een patiënt zegt dat hij 'zich wel goed voelt'. "Hij moet goed kijken of een middel nog wel werkt en daarvoor de subjectieve ervaringen van de patiënt en objectieve metingen gebruiken. Daar hameren wij voortdurend op: evalueer en zorg voor een follow-up. Daarom is het ook hard nodig dat artsen op dit gebied goed opgeleid worden. Dat gebeurt nu nog te weinig."

Lees verder na de advertentie

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie