Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Hoofdrolspelers haalden hun schouders op. Ontluisterend'

Home

Bart Zuidervaart

© Trouw
Interview

Roland van Vliet wist tot enkele jaren geleden niet veel meer van woningcorporaties dan dat ze bestaan, vertelt hij. Het onafhankelijk Kamerlid (ex-PVV) huurde ooit in de sociale sector, zonder problemen overigens. Van Vliet zegt dat de enquêtecommissie eind 2012 'met frisse blik' en 'onbevooroordeeld' aan het omvangrijke onderzoek naar de corporaties is begonnen.

Nu ligt er, na 97 besloten verhoren en 58 openbare, een rapport van 1250 pagina's. Met vernietigende conclusies. Hoofdrolspelers maakten zich schuldig aan manipulatie, zonnekoninggedrag, belangenverstrengeling, fraude en zelfverrijking. 'Schokkend', oordeelt de commissie.

Uw rapport leest als een boek vol dramatische hoofdstukken. Het lijkt alsof de corporatiesector door en door rot is.
"We zijn absoluut op ontluisterende zaken gestuit, inmiddels wel bekend. Als je alle schandalen optelt, is het totaalbeeld slecht. Maar er zijn ook vele corporaties die goed werk verrichten. Woonstad Rotterdam bijvoorbeeld. Daar zitten mensen met hart voor de zaak, zonder derivaten in hun bezit. Het probleem is dat het stelsel nu nog misstanden toestaat."

U becijfert de schade van het Vestia-debacle op minimaal 2,7 miljard euro. Hoeveel vermogen is er totaal verdampt de afgelopen twintig jaar?
"We weten het niet precies. Je kunt er, denkend aan SS Rotterdam en de problemen met corporatie WSG, zeker een half miljard bij optellen. Het is een voorzichtige schatting."

Corporaties zijn te ver van huis geraakt, schrijft de commissie, en moeten terug naar de basis. Wat mogen ze straks nog, wat u betreft?
"Dat is de kern van de zaak. Wij vinden dat een corporatie moet bouwen voor de smalle beurs. Dat is het. Dus ook geen investeringen in scholen of ziekenhuizen meer."

U pleit voor één machtige, onafhankelijke toezichthouder voor de woningcorporaties. Minister Blok (VVD, wonen) wil het toezicht in eigen huis houden. Waarom is dat volgens u een slecht idee?
"We hebben geconstateerd dat het de afgelopen 25 jaar juist heeft ontbroken aan goede, externe controle. Je moet geen risico willen lopen dat beleid en toezicht gaan mengen. Denk aan die 'toetsgroep' op het ministerie, die moest oordelen of corporaties in bepaalde risicovolle projecten mochten stappen. Geen succes. Ga maar na: er werd destijds telefonisch toestemming gegeven voor de aankoop van dat stoomschip in Rotterdam."

Lees verder na de advertentie
Wij vinden dat een corporatie moet bouwen voor de smalle beurs. Dus ook geen investeringen in scholen of ziekenhuizen meer

Roland van Vliet zegt dat de enquêtecommissie eind 2012 'met frisse blik' en 'onbevooroordeeld' aan het omvangrijke onderzoek naar de corporaties is begonnen. © anp

En als de minister bij zijn standpunt blijft?
"Begin december gaat de commissie in debat met de Tweede Kamer over het rapport. We gaan de partijen overtuigen van ons gelijk."

Wat opvalt is het falen van de politiek. Alle verantwoordelijke bewindspersonen dragen schuld. Wie het meest?
"Ze schoten allemaal tekort, om uiteenlopende redenen. Soms was er sprake van politiek opportunisme. Sybilla Dekker richtte zich op het huurbeleid, Ella Vogelaar op de krachtwijken. In de hoop dat de corporaties hieraan meewerkten, lieten beiden de door de sector gekoesterde zelfregulering in stand. Eberhard van der Laan was de positieve uitzondering. Hij durfde die zelfregulering wel aan te pakken."

Piet Hein Donner heeft als minister de Tweede Kamer nooit geïnformeerd over de problemen rond Vestia, ook niet vertrouwelijk. Dat staat 'op gespannen voet met de actieve informatieplicht', schrijft u. Is de Kamer destijds onvolledig geïnformeerd?
"Tijdens zijn verhoor heeft Donner redenen gegeven waarom hij dit niet heeft gedaan. Hij had zijn argumenten."

De vraag is: had hij de Kamer moeten informeren?
"Het had anders gekund. Daar wil ik het graag bij laten."

Wat verwijt u de Tweede Kamer?
"Er zijn de afgelopen jaren debatten vol verontwaardiging geweest over incidenten. Maar de Kamer heeft nooit besloten dat het stelsel op de schop moet. Terwijl er signalen genoeg waren."

Er is kritiek geweest op de verhoren: de commissie was te veel bezig met de schuldvraag.
"Je kunt niet iedereen tevreden houden. De sector had te maken met een gedeukt imago en geschonden vertrouwen. De verantwoordelijken kregen van ons de kans in het openbaar het boetekleed aan te trekken. Dat is voor huurders ook belangrijk. Het gebeurde veelal niet. Ondervraagden haalden hun schouders op en wezen naar anderen. Ontluisterend."

Lees vandaag meer in Trouw over de resultaten van de parlementaire enquête over woningcorporaties.

Er zijn de afgelopen jaren debatten vol ver­ont­waar­di­ging geweest over incidenten. Maar de Kamer heeft nooit besloten dat het stelsel op de schop moet

Deel dit artikel

Wij vinden dat een corporatie moet bouwen voor de smalle beurs. Dus ook geen investeringen in scholen of ziekenhuizen meer

Er zijn de afgelopen jaren debatten vol ver­ont­waar­di­ging geweest over incidenten. Maar de Kamer heeft nooit besloten dat het stelsel op de schop moet