Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Hilversum begrijpt de kerken niet'

Home

Kristel van Teefelen

Als Ikon-directeur streed hij tegen afbraak van de zendtijd en tegen het populisme. Vanaf 1 mei houdt Martin Fröberg het voor gezien. Hij wordt de baas van Stichting Texels Museum.

Hij is de eerste directeur die sneuvelt door de bezuinigingen op de publieke omroep. Martin Fröberg, hoofd van de protestantse Ikon heeft zijn knopen geteld en vertrekt na elf jaar uit Hilversum.

"Ik heb in totaal vier reorganisaties meegemaakt. De afgelopen jaren heb ik leidinggegeven aan een krimp- organisatie. Dat trekt een wissel op iedereen. Ik ben het constante gevecht zat."

Fröberg verruilt Hilversum voor het rustige Texel. Daar wordt hij per 1 mei directeur van de Stichting Texels Museum. Vier onderdelen daarvan staan in de toptien van best bezochte musea van Nederland, vertelt hij trots. Werken bij een organisatie die bloeit, hij kan niet wachten.

Hoe anders ziet de toekomst van Hilversum eruit. Het kabinet wil er de komende jaren 200 miljoen euro bezuinigen. Zo moeten er straks van de 21 nog acht omroepen overblijven. En één ding is daarbij onontkoombaar: er zullen na Fröberg meer directeuren vertrekken.

Ook voor de Ikon staan er grote veranderingen te wachten. De omroep sluit zich aan bij fusieomroep NCRV-KRO/RKK en wordt voor de helft van het budget gekort.

Is dit niet een heel slecht moment om te vertrekken?

"Ik ben 48 jaar en ik wil ook nog andere dingen doen in het leven. De fusie is een groot project, waar we de afgelopen twee jaar al bijna onafgebroken mee bezig zijn geweest. Er zal ook in de komende tien jaar nooit een goed moment zijn om weg te gaan."

Bestaat de Ikon die u achterlaat straks nog?

"Ik heb de afgelopen jaren al veel dingen moeten afbreken. Zo heb ik jeugdprogramma's met pijn in mijn hart moeten schrappen. Voor drama heb ik een en ander in gang gezet, maar dat is nooit gelukt. Nu wordt de Ikon oneerlijk hard gepakt en verliest het de helft van het budget. Het kan niet anders dan dat je dat terug gaat zien op televisie. Ik hoop vooral dat het DNA van de Ikon, dat ik de afgelopen jaren heb bijgeslepen, ook in de toekomst blijft bestaan. We hebben een scherpere focus gekregen op de traditie waaruit we zijn voortgekomen."

Fröberg kreeg ook kritiek. Van de achterban, van de politiek en van Hilversumse collega's. De voormalig directeur van Omroep Brabant en programmamaker van de KRO moest naar eigen zeggen balanceren tussen alle partijen. De kerken, opdrachtgever van de Ikon, begrijpen niet altijd dat de directeur te maken heeft met tijdslots en netmanagers. Hilversum onderschat weleens het belang van kerken in de maatschappij, vindt Fröberg. "Het idee hier is: kerken lopen leeg. Ja, de ontkerkelijking vindt plaats. Maar het aantal mensen dat zoekende is, neemt toe. Daarin hebben wij als omroep een rol te spelen."

Maar de grootste criticus van Fröberg is de PVV. De Ikon doet volgens de partij van Wilders aan 'PVV- bashen' en dat nog wel op kosten van de belastingbetaler. De partij noemde Ikon zo vaak als voorbeeld van wat er allemaal mis is in Hilversum, dat het volgens Fröberg als een geuzennaam is geworden.

Bent u anti-PVV?

"Een persoonlijke kruistocht tegen de PVV is het absoluut niet. Maar ik zie het wel als mijn taak als christen om onze joods-christelijke traditie te beschermen. Populisten gebruiken die traditie als lege huls om een hele bevolkingsgroep weg te zetten.

"En wat de PVV betreft, heb ik vooral moeite met de partijvorm. Die past niet in onze democratische traditie. Stel je eens voor dat alle politieke partijen in Den Haag ondemocratisch zijn. Dan hebben een handvol mensen het dus voor het zeggen in dit land. Dat lijkt me een gevaarlijke situatie."

Is het wel uw taak als omroep om zo tegen een politieke partij te ageren?

"Wij doen niet aan bashen, maar gaan goed journalistiek te werk vanuit onze traditie. Als iemand onder het mom van die traditie boodschappen verkondigt die daar niet in thuis horen, vind ik het logisch dat wij daar kritisch naar kijken. Dat is onze taak. Wij hebben Wilders meerdere keren uitgenodigd in onze programma's. Maar wij hoorden daar nooit wat op terug."

Het is een CDA-minister die vindt dat u als levensbeschouwelijke omroep weer uitsluitend levensbeschouwelijke programma's moet maken.

"Ik schrik soms van de woorden die de Tweede Kamer gebruikt voor de publieke omroep. De politiek hoort zich niet met de inhoud van programma's te bemoeien. Dat soort taferelen hoort thuis bij een staatsomroep van de ergste soort.

"Levensbeschouwelijk is bovendien niet alleen maar het uitzenden van kerkdiensten. Bij ons geloof hoort ook dat we mensen van daarbuiten op een toegankelijke manier uitleggen waar wij voor staan. Dat we oog hebben voor de 'weduwe en de wees' en voor de vreemdeling in ons midden. Onze programma's zijn levensbeschouwelijk, want alles wat wij maken, komt voort uit ons DNA. Je moet ook niet alleen kijken naar wat wij op tv doen. Kijk naar Ikons Kerknieuws.nl: dat is een van de best bezochte levensbeschouwelijke websites."

De achterban heeft de afgelopen jaren ook de kritiek geuit dat de Ikon niet kerkelijk genoeg was.

"Onze opdrachtgevers bestaan uit vijftien verschillende kerken van liberaal tot behoudend. Je kunt het nooit elke kerk helemaal naar de zin maken, ze zijn niet voor niets ooit afgesplitst van de moederkerk."

Volgens Fröberg zouden we best wat trotser op het Nederlandse publieke bestel mogen zijn. Er zijn weinig andere publieke omroepen in de wereld waar zowel 'Spuiten en Slikken' van BNN als EO's 'Nederland Zingt' wordt uitgezonden. En dat allemaal ook nog eens bijzonder efficiënt, vindt Fröberg: de Nederlandse publieke omroep is één van de goedkoopste van Europa.

En toch vertrekt u?

"Ik heb geen signalen ontvangen dat er voor mij plaats is bij de nieuw te vormen omroep KRO, NCRV, RKK en Ikon/Zendtijd voor Kerken. Maar slachtoffer van de hervormingen wil hij mezelf niet noemen. Op Texel krijg ik weer de kans om te doen waar ik bij de Ikon geen tijd voor had: verhalen vertellen. Dit keer via musea in plaats van via de radio en televisie."

Deel dit artikel