Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Hier steekt een organisatie achter'

Home

Ton Crijnen

Woedende moslims trokken de afgelopen dagen door Kaduna, Noord-Nigeria, dood en verderf zaaiend in de christelijke wijken van de stad. Directe aanleiding vormde een ironisch krantenstukje over de onder moslims zeer omstreden Miss World-verkiezing. Het antwoord van de christenen liet niet lang op zich wachten. De voorlopige balans: meer dan 200 doden en 1200 gewonden. De Miss World-verkiezing is naar Engeland uitgeweken, maar de rust is nog niet terug. ,,Godsdienst is hier een ideaal vehikel voor machtsbeluste politici.''

Saidu Dogo had het vijf maanden geleden al voorvoeld. Zittend in zijn krappe kantoortje, middenin de christelijke wijk van Kaduna, zei hij toen: ,,Het is nu rustig, maar het botert nog altijd niet tussen die van ons en de moslims. Er hoeft maar dát te gebeuren en de vlam slaat direct weer in de pan.''

De algemeen secretaris van de Christian Association of Nigeria, een los verband van kerken, heeft gelijk gekregen. Kerken en moskeeën zijn de afgelopen dagen platgebrand, winkels geplunderd, auto's vernield. Hulpverleners van het Rode Kruis en de dito Halve Maan telden tot dusver ruim 200 lijken. In de ziekenhuizen ligt een veelvoud aan gewonden, sommige voor het leven verminkt.

Zoals vrijwel altijd in het noorden was de aanleiding een futiliteit. Een columniste van de landelijke krant This Day had, in verband met de omstreden Miss World-verkiezing -toen nog gepland in de hoofdstad Abuja- de vraag gesteld: ,,Hoe zou Mohammed daarop hebben gereageerd?'' Het antwoord luidde: ,,Eerlijk gezegd denk ik dat hij een van die misses tot vrouw zou hebben gekozen.'' De moslims, die dat hele Miss World-gedoe in de vastenmaand ramadan toch al een obscene christelijke provocatie vonden, waren witheet. Het feit dat de krant eigendom is van een christen, Nduku Obaigbona, maakte de zaak er niet beter op. Herhaalde excuses van hoofdredactie en directie werden niet geaccepteerd.

Garba Deen Mohammed, redactielid van lokaal opinieblad, de Weekly Trust, vertelt: ,,Wie de situatie in de stad kent hield zijn hart vast toen de column op zaterdag de 16de verscheen. Zeker toen diezelfde avond prominente moslims woedend aan het faxen en sms-en sloegen. Er broeide iets.''

,,De dagen daarna drong het nieuws door tot de sloppen en steeg de spanning naar een kookpunt. Tot woensdagochtend vier busladingen fanatieke moslims uitstapten bij de lokale redactieburelen van This Day aan de Attahiru Road. Ze sloegen er de boel kort en klein en staken het gebouw in brand. Vrijwel op hetzelfde moment trok een andere groep naar Jos Road, het distributiecentrum van alle kranten in Kaduna. Ze pikten er de pakken This Day-kranten uit en verbrandden ze. Hier stak duidelijk organisatie achter.''

,,De volgende morgen liep de zaak pas goed uit de hand. Groepen moslimjongeren wierpen barricades van brandende autobanden op, trokken plunderend de christelijke wijken in en vielen voorbijgangers aan. Ooggetuigen meldden dat men een jonge man een fles met benzine om de nek bond en die vervolgens aanstak. Anderen zagen hoe automobilisten uit hun wagen gesleurd en ter plekke met machetes en bijlen afgemaakt werden. En dat alles onder het slaken van kreten als Allahu Akbar (God is groot) en No Tazarene (Geen Missverkiezing). De politie stond er bij en keek er naar.''

,,Ook nu bleken er verborgen krachten in het spel. Groepen moslims probeerden brandende fakkels te gooien naar een overdekt winkelcomplex bij de Gummi-markt -volgens berichten eigendom van deelstaatgouverneur Alhaji Achmed Mohammed Makarfi, zelf moslim. Intussen rukten anderen verkiezingsposters van Makarfi van de muren en hielden pamfletten van politieke tegenkandidaten omhoog.''

,,Afgelopen vrijdag haalden christelijke jongeren hun gram. Met alles wat op een wapen leek vielen zij de Huasa- en Fulani-moslims aan en brandden moskeeën plat. Dat leidde na het vrijdaggebed weer tot represailles van moslims. Het uitgaansverbod werd ook dit weekend massaal genegeerd.''

Kaduna, hoofdstad van de gelijknamige deelstaat, telt zo'n 300.000 inwoners. De ene helft is christen, de andere moslim. De stad werd begin vorige eeuw gebouwd door de Engelsen. Die maakten er het bestuurscentrum van islamitisch Noord-Nigeria van. Villa's in koloniale stijl getuigen daar nog van. ,,De christenen'', vertelde Saidu Dogo, ,,zijn merendeel kleine winkeliers, bijna allemaal immigranten uit het zuiden van het land. Ze wonen zuidelijk van de rivier waaraan onze stad haar naam ontleent. De moslims beheren het grotere zakenleven en de politiek. Zij bewonen de wijken in het noorden.''

En wat voor wijken! ,,Er heerst hier grote werkeloosheid'', zei Mohammed Sagir Auwal toen hij ons in juni door een van de sloppenwijken van Kaduna loodste. Een wirwar van krappe straatjes vol lemen hutten, waar het huisvuil in hopen lag te rotten in de zinderende hitte. Door open riolen sijpelde zwart water. En overal mensen! De meeste niet ouder dan 25.

Auwal, een moslim die een centrum voor aidsvoorlichting runt, legde uit dat deze buurten ware broedplaatsen van sociale onrust zijn. ,,De meeste mensen hier hebben geen baan, kunnen amper lezen en schrijven, kennen over het geloof van de ander slechts grove cliché's. Voeg daarbij het feit dat sanitaire voorzieningen vrijwel ontbreken en goede gezondheidszorg afwezig is en het wordt duidelijk waarom de bewoners een gemakkelijke prooi vormen voor agitatoren. Godsdienst is hier een ideaal vehikel voor machtsbeluste politici.''

Imam Mohammed Abdullahi bleek het met Auwal eens. Hij is lid van het Inter-Faith Mediation Centre dat in de stad een dialoog op gang probeert te brengen tussen de christenen en moslims. Een bijna hopeloze onderneming. Volgens de imam staan de relaties tussen beide groepen al decennia onder druk. Zo waren er in de jaren '80 en '90 ook al bloedige onlusten.

Abdullahi: ,,Maar de zaak explodeerde helemaal toen op 21 februari 2000 een demonstratie van christenen tegen het invoeren van de moslimwetgeving in de deelstaat totaal uit de hand liep. Ruim tweeduizend doden waren het gevolg. Drie maanden later braken er weer rellen uit tussen beide bevolkingsgroepen. Zo'n driehonderd mensen kwamen om. Ook toen was de materiële schade enorm: tientallen kerken, moskeeën, winkels en woonhuizen gingen in vlammen op.''

,,En telkens blijkt dat achter het religieuze geweld etnische, economische en politieke motieven schuil gaan. Moslims en christenen leven nu volledig gescheiden van elkaar. De eersten vinden dat ze worden achtergesteld wat betreft aanstellingen bij de politie, de anderen dat ze bij politieke benoemingen onvoldoende aan hun trekken komen. Dat vergiftigt de sfeer. Maar het navrante is dat men toch op elkaar blijft aangewezen, want volledige segregatie is in de praktijk onmogelijk. Als dat al wenselijk zou zijn.''

Deel dit artikel