Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Het was een vuile oorlog in Nederlands-Indië'

Home

Meindert van der Kaaij

Veteranen tijdens de herdenkingsplechtigheid bij het Indisch Monument in Den Haag waar de capitulatie van Japan op 15 augustus 1945 wordt herdacht. © ANP

Het verbaast Bob van Joost (1936) niet dat de koloniale geschiedenis van Nederland de laatste maanden weer zo in het nieuws is. Over wat er in Nederlands-Indië is gebeurd is lang gezwegen. "We hebben het weggedrukt, we dachten dat we zo wel een streep onder het verleden konden zetten. De regering vond het ook moeilijk, die had natuurlijk veel te verantwoorden."

Dat verklaart volgens hem ook het late tijdstip waarop Nederland het einde van de oorlog in het Zuid-Oost-Azië ging herdenken. Het Indisch Monument staat er pas sinds 1988. "We dachten dat we geen behoefte aan een monument hadden. Bij een nieuw leven horen geen herdenkingen. Maar later kwamen toch de emoties naar boven." Van Joost bezoekt elk jaar op 15 augustus de herdenking in Den Haag en dat zal hij de rest van zijn leven blijven doen: "De oorlog zit in me en zal er nooit meer uitgaan."

Vindt u het terecht dat Nederlanders meer willen weten over vooral de zwarte bladzijden uit ons koloniaal verleden?

"Ik begrijp dat wel, want daar is lang geheimzinnig over gedaan. Maar ik ben bang dat die hele geschiedenis naar boven wordt gehaald met een morele boventoon en dat er enorme ophef over zal ontstaan. Je moet excessen en oorlogsmisdaden wel in die tijd plaatsen en ik vraag me af of iedereen daartoe in staat is. Het was oorlog en elke oorlog is een vuile oorlog. Nederlandse soldaten waren geen heilige boontjes, maar dat waren de Nationalisten ook niet. Het was totale chaos.

"Mijn vader was directeur van een sanatorium in Batu en daar werden tijdens de bersiap (de opstand van Indonesiërs tegen het Nederlandse gezag) soldaten van beide kanten naar binnengebracht. Als kind heb ik geholpen om lijken weg te slepen. Ik kreeg op elfjarige leeftijd een stengun in mijn handen gedrukt om het dorp tegen Nationalisten te verdedigen. Het was in die tijd jij of ik."

Weduwen van soldaten die standrechtelijk zijn geëxecuteerd door mannen van Raymond Westerling hebben een claim tegen de staat ingediend. Nabestaanden van het bloedbad bij Rawagede kregen bij de rechter al hun gelijk. Vindt u dat een goede zaak?

"Nee. Hebben de weduwen van de mannen van Putten die zijn geëxecuteerd (in 1944 door de Duitsers, red.) een schadevergoeding gekregen? De weduwen van vermoorde Nederlandse soldaten krijgen van de Indonesiërs ook geen vergoeding. In Indonesië hebben ze onder de bersiap al snel een streep gezet. Dat was voor hen ook makkelijker want zij waren de overwinnaar. Voor ons is het koloniale verleden nog steeds een trauma."

Lees meer vandaag in Trouw.

Lees verder na de advertentie

Kabinet werkt niet mee
Eventueel nieuw wetenschappelijk onderzoek naar Nederlandse oorlogsmisdaden tussen 1945 en 1949 in Indonesië zal niet worden aangemoedigd of ondersteund door het kabinet. Het Nederlands Instituut voor Oorlogsstudies Niod en het Nederlandse Instituut voor Militaire Historie mogen onderzoek doen, maar hulp en extra geld van de regering hoeven ze niet te verwachten. De ministers Rosenthal (buitenlandse zaken) en Hillen (defensie) hebben dat gisteren laten weten in antwoord op vragen van SP, PvdA en GroenLinks. Het idee voor nader onderzoek ontstond vorige maand nadat onbekende foto's opdoken uit een particulier archief. Daarop was te zien dat Nederlandse militairen bij een greppel stonden met gedode Indonesische vrijheidsstrijders. Volgens Rosenthal is al veel bekend over Nederlandse wandaden in Indonesië. Hij ziet in de foto's geen nieuw bewijs dat de afgebeelde militairen zich daaraan bezondigden.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie