Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Het is de moeite waard voor je relatie te vechten'

Home

TEKST KLEIS JAGER FOTO'S TOMAS VAN HOUTRYVE/VII

De Nederlandse zanger Dave (68) is in Frankrijk nog altijd een ster. De laatste jaren maakt hij furore als jurylid van de Franse versie van Holland's got Talent. Na een bypassoperatie schreef hij een autobiografie, die net is verschenen.

Les 1

Bewaar je kinderziel

"Volgend jaar komt een film uit waarin ik mezelf speel. Het verhaal draait om een Belgische familie in de Ardennen. De moeder, die op sterven ligt, is idolaat van mij. Haar dochter, getrouwd met een begrafenisondernemer, besluit de camper te stelen waarin ik me juist omkleed voor een optreden.

Ik ben al 41 jaar bevriend met acteur Daniel Auteuil, dus vroeg ik hem hoe ik dat moest aanpakken, zo'n rol. Hij zei: 'Gebruik je fantasie en amuseer je'. Dat was precies de instructie die ik nodig had. Het werkte.

Door Daniel ontmoette ik André Téchiné, de regisseur. Die zei tegen Daniel: 'Je vriend is helemaal niet zo sarcastisch als ik dacht, hij is eigenlijk heel naiëf'. Ik vond dat erg prettig om te horen, dat iemand had doorzien dat ik een harnas draag, dat ik me verschuil achter het principe dat de aanval de beste verdediging is.

In 1965, zevenenveertig jaar geleden, vaarde ik met Joost - vriend en mijn eerste grote, onbeantwoorde liefde - met een platbodem naar Frankrijk. Ik ben nooit meer weggegaan. Na pakweg z'n veertiende, denk ik, verandert een mens niet meer. Natuurlijk ben ik 'verfranst', maar ik heb nooit de Franse nationaliteit willen hebben. Cultureel gesproken ben ik Nederlander. Ik ben bij wijze van spreken in staat iemand in de lift te vertellen wat ik verdien. Zoiets kan hier absoluut niet. Fransen houden afstand. Bij de reacties op mijn boek valt dat ook weer op: 'Jij zégt het allemaal, je bent zo eerlijk', hoor ik dan. Dat is misschien mijn kinderlijke naïviteit."

Les 2

Wees niet arrogant

"Mijn eerste platencontract in Frankrijk kreeg ik bij Eddy Barclay. Mijn eerste single bleef volkomen onopgemerkt omdat die uitkwam in mei 1968, toen een legendarisch oproer het hele land wekenlang lam legde. Als Barclay-artiest heb ik nog jaren de kost verdiend met zingen in crêperies en dat soort gelegenheden.

Later, toen het grote succes kwam, dacht ik dat het nooit voorbij kon gaan. Op het moment dat er nog dagelijks 40.000 platen van mij over de toonbank gingen, maakte ik bij de platenmaatschappij een grapje over een collega die in totaal 100.000 albums had verkocht. 'Er komt een dag dat jij daar ook heel blij mee zal zijn', zei de baas.

Hij kreeg gelijk. Op een gegeven moment heeft het publiek genoeg van je, dan heb je de uiterste houdbaarheidsdatum bereikt, net als een pak yoghurt. Mijn glorietijd duurde van 1974 tot 1979. In de jaren tachtig was alles moeilijker, vooral financieel. Mijn comeback kwam in 1994, toen een cd met mijn grootste hits werd uitgebracht. Maar ook in de mindere tijd kon ik leven van mijn stem. Als ex-vedette, ex-meisjesidool, ex-alles, trad ik overal op. Vaak in discotheken waar ik uren moest wachten tot de tent vol was. Dan doodde ik de tijd met een glas. En nog een glas. Ik heb wel eens bezopen op het podium gestaan. Ergens in de Ardèche heb ik een keer overgegeven in de bureaula van de eigenaar.

Het ergste was als vreemden op straat vroegen: 'Wat doet u nu?' Het heeft geholpen dat ik nooit arrogant was, nooit vervelend tegen anderen. Ik had geen grosse tête, geen dikke kop, zoals ze hier zeggen. Ik heb altijd oprecht respect gehad voor iedereen die iets doet in mijn vak, wat het ook is. Of ik nou nummer 1 in de hitparade stond of niet."

Les 3

Laat niets onbesproken

"Mijn vader was joods. Een groot deel van zijn familie is vermoord in de kampen. Hij overleefde dankzij mijn moeder, die niet joods was.

Tegen het einde van de oorlog, toen ook zijn huwelijk geen bescherming meer bood, doken ze onder in de buurt van Ermelo.

Mijn vader heeft over die tijd nooit iets gezegd. Never explain, never complain. Na de oorlog werd hij protestants. Ik ben Nederlander, en verder niks, klaar. Dat was zijn houding.

Ondertussen las ik als jongen alles wat los en vast zat over de oorlog. Dat zag mijn vader natuurlijk wel, maar hij ging er nooit op in. Heel jammer, het had ons misschien nader tot elkaar kunnen brengen.

Twee nichten van hem waren teruggekomen uit het kamp en wij voelden aan: zeg daar maar niks over. Bij een van hen kwamen we wel eens over de vloer, ze woonde in Arnhem, de andere was, geloof ik, naar de Verenigde Staten geëmigreerd. Vaak had ik de aanvechting om te vragen hoe het was geweest in die kampen. Bij een jongen van veertien is dat misschien een soort morbide nieuwsgierigheid, het zou ook kunnen dat dàt mijn obsessieve belangstelling voor de oorlog dreef.

Met vriendjes jatte ik drop bij een drogist in ons dorp die fout was geweest in de oorlog. Ik had het idee dat ik hem op die manier kon straffen. Toen mijn vader ervan hoorde, heeft hij me steng toegesproken en uitgelegd dat deze man vast vrij was omdat hij geen ernstige dingen had gedaan. En dat het ongepast was hem te pesten als justitie zijn werk had gedaan.

Toen ik zestien was wilde ik naar een kibboets. Dat heeft mijn tante Ella me uit mijn hoofd gepraat. Zij was mijn vaders zus en een echte zioniste: oprichtster van de Nederlandse Wizo, de Women's International Zionist Organization en auteur van een biografie over Theodor Hertzl. Zij zei: 'Je moeder is niet joods, dus jij bent het ook niet. Dus doe niet zo gek'."

Les 4

Accepteer verval

"Mensen zeggen bijna dagelijks dat ik er nog zo jong uitzie ben. Dat is natuurlijk onzin. Ze zien wat ze ooit zagen, ze hebben een beeld van me dat kennelijk niet verandert.

De natuur zit geweldig in elkaar. Naarmate je ouder wordt, neemt de lust af om op jacht te gaan en dat is maar goed ook. Het zou een raar gezicht zijn als ik nu nog steeds achter de jongens aanging. Als ik in Elle of Marie-Claire lees dat normale stellen een of twee keer per week seks hebben, dan denk ik: Ik ben dus normaal, heel goed.

Over mij en mijn partner Patrick, met wie ik al meer dan veertig jaar samen ben, is wel gezegd dat wij het saaiste stel zijn dat bestaat. Toen ik als student rechten van een jaar of twintig in het appartement van een zestigjarige violist belandde, voelde ik een enorme afkeer van die oude man. Nu ben ik die man. Ik zou nu niet naakt voor een jongen van twintig willen verschijnen. Of meisje, want ik ben biseksueel.

Ik vergelijk het wel met koffie. Ik drink liever echte koffie, maar af en toe, als er niets anders is, kan een kopje Nescafé oploskoffie ook best lekker zijn. Ik leid het leven van een homoseksueel, maar wil me niet laten reduceren tot die status. Ik beleef een liefdesgeschiedenis met een mens en dat is nu toevallig een man."

Les 5

Houd vol in de liefde

"De eerste zes jaar van mijn leven woonden we in Amsterdam. Omdat mijn oudere broer astma had, verhuisden we naar Blaricum. Mijn vader was leraar Engels, maar dankzij een erfenis kon hij een huis in 't Gooi kopen. Een leraar is niet rijk en ik heb hem altijd horen zeggen dat mijn moeder te veel geld uitgaf.

We hadden een dienstmeisje dat bij ons kwam toen ze veertien was. Ze hoorde bij het gezin. Zij was twintig en ik zestien toen ik begon te vermoeden dat zij iets met mijn vader had.

Omdat ik rebels begon te worden, zinspeelde ik daarop. Mijn vader werd kwaad en zei dat ik met bewijzen moest komen. Die vond ik even later, toen de koplamp van mijn Jawa 125 het begaf, mijn Tsjechische motor. Ik zocht een lampje in het handschoenenkastje van mijn vaders Morris. In het lampendoosje zaten brieven verstopt die aan duidelijkheid niets te wensen overlieten.

Mijn vader smeekte me niets tegen mijn moeder te zeggen. Maar op een dag werd ik wakker door haar kreten: zij had het verraad ontdekt. Haar gezicht, waarop ik las dat haar wereld was ingestort, zal me altijd bijblijven.

Mijn ouders hebben het nog even geprobeerd. Ze vertrokken op vakantie naar Italië maar toen ze terugkwamen, vroeg mijn moeder de scheiding aan. Zij is altijd van hem blijven houden en heeft nooit een nieuwe start gemaakt.

Mijn vader is tot zijn dood bij het dienstmeisje gebleven. Dat maakte het uiteindelijk voor mij acceptabel. Ook voor mijn jongste broer Lucas, die aanvankelijk zwoer dat hij ze nooit meer wilde zien. Het was dus liefde, niet slechts een avontuurtje.

In mijn leven met Patrick zijn altijd veel anderen geweest, we zijn langs de rand van de afgrond gegaan met dat vrije huwelijk van ons. Maar we konden lust van liefde onderscheiden. We hebben ook twee keer een tijd met een derde in huis geleefd.

Nu kan ik rustig zeggen dat mijn leven geslaagd is. Niet vanwege de aantallen verkochte platen en de kijkcijfers van de programma's waaraan ik meedoe. Maar omdat wij na al die tijd nog bij elkaar zijn en omdat ik bijna nergens spijt van heb.

Als ik geen zanger was, zou ik misschien relatietherapeut kunnen zijn. Ik weet er in ieder geval veel van. In een omgeving waarin bijna niemand bij elkaar blijft, is mij dat wel gelukt. Ik zou mensen kunnen vertellen hoezeer het de moeite waard is te blijven vechten als je iemand hebt gevonden met wie je een geheel vormt. Wat de moeilijkheden dan verder ook mogen zijn."

Les 6

Verdriet wordt minder, gemis neemt toe

"Ik ben al een keer dood geweest, zou je kunnen zeggen. Vijftien maanden geleden onderging ik een bypassoperatie, vijfenveertig minuten klopte mijn hart niet. Mijn zus Elsbeth heeft mijn leven gered. Toen zij net was overleden, kreeg ik de behoefte mij te laten nakijken. Ik had last van lichte pijn in mijn onderarm. Een vriend raadde mij meteen aan een afspraak te maken met zijn zus, een cardioloog. Een paar dagen later werd ik geopereerd.

De dood hoort bij mijn leven sinds het begin van het aidstijdperk in 1984. Onze wilde tijd hadden Patrick en ik in de jaren daarvoor. We hebben ons flink laten gelden in een club die Élysées-Matignon heette. Degenen die bij mij aan tafel schoven deden dat omdat ik 'Dave de zanger' was. Het kon mij niet schelen. Ze boden mij hun gezelschap, vaak hun lichaam, soms zelfs hun vriendin.

Omdat Patrick en ik bijna elk jaar naar Californië gaan, hoorden we al vroeg over aids. We wisten gelijk dat het feest voorbij was. In het jaar dat ik mijn vader en moeder verloor, 1990, stierf ook mijn eerste vriend aan aids. Hij was mijn eerste manager. Daarna zijn bijna al mijn vrienden op hetzelfde slachtveld gesneuveld. Ik kwam voortdurend in ziekenhuizen, we leefden met de ziekte van anderen en met de angst zelf geïnfecteerd te zijn. Het was de tijd waarin de ene homo de andere homo nauwelijks durfde te vragen hoe het ging.

Ik heb grote moeite met de uitdrukking faire son deuil, een rouwproces doormaken. Rouw is voor mij een chemisch gebeuren dat langzaam maar zeker vermindert, eventueel met de hulp van pillen. Zoals iemand die verliefd is op een gegeven moment ook weer gewoon gaat eten. Maar ook al neemt de hevigheid van het verdriet af, het gemis, dat neemt alleen maar toe."

Dave
Dave (Wouter Otto Levenbach) werd in 1944 geboren in Amsterdam en groeide op in 't Gooi. Aanvankelijk wilde hij dominee worden, daarna zanger. Als 21-jarige trok hij naar Frankrijk waar hij na een lange aanloop een enorm succes kende met onder andere 'Vanina' en 'Du côté de chez Swann'. In Nederland bereikte hij in 1975 de eerste plaats in de top-40 met 'Dansez maintenant'. Dave verkocht miljoenen platen, raakte in de vergetelheid en beleefde een onverwachte terugkeer. Vijftien maanden geleden onderging hij een zware hartoperatie.

Onlangs verscheen bij de Franse uitgever Michel Lafon de autobiografie 'J'irai bien refaire un tour...'. Volgens Dave 'het definitieve verhaal'.

Deel dit artikel