Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Herinnering en herkenning'

Home

Van onze verslaggeefster

Voor publicist H. J. A. Hofland was het alsof hij zijn jeugd in Rotterdam opnieuw beleefde. Maandenlang spitte en groef hij in de uitgebreide collectie affiches van het Rotterdamse gemeentearchief. “Je staat paf van wat je allemaal herkent. Vooral uit de oorlog, ik was 12 toen die uitbrak, kwam ik heel veel herinneringen tegen.”

Hofland, in 1927 geboren, woonde tot zijn 17e in Rotterdam. Tegenwoordig woont hij in Amsterdam. “Maar dat is alleen omdat ik daar mijn winkeltje heb. Mijn ziel is nooit geëmigreerd uit Rotterdam.” Hofland, onder meer columnist van NRC Handelsblad, publiceerde veel over (het oude) Rotterdam. Het gemeentearchief zag in deze 'meelevende Rotterdammer' de ideale man voor het samenstellen van een expositie, ter gelegenheid van de opening van het nieuwe gebouw.

Onlangs verhuisden zestien kilometer archief, 35 000 kaarten en tekeningen, 600 000 foto's, 4 500 films en videobanden, 2 100 geluidsbanden, 95 000 bibliotheekbanden en 30 000 affiches van het oude propvolle gebouw naar de Hofdijk. De 15 000 vierkante meters in dit gebouw moeten voor de komende 25 jaar genoeg zijn. De herhuisvesting in de voormalige garage, een schepping van architect H. Maaskant, kostte 31 miljoen gulden.

Hofland kreeg volledig de vrije hand bij de samenstelling van de expositie, die hij 'Herinnering en Herkenning' noemde. Die is ingedeeld in vijf tijdvakken: van 'tot 1914', tot '1960-nu'. Als rode draad nam Hofland zijn eigen herinneringen. Zijn grootste probleem was het schiften: “Je wilt toch veel te veel in zo'n expositie proppen”.

Vooral in de categorie genotmiddelen zijn veel oude affiches bewaard gebleven, vertelt Hofland. “Er werd ontzettend veel afgezopen, vooral jenever. En het aardige is dat er ook weer veel affiches zijn tégen alcoholgebruik. Ik herinner er me één met de tekst: 'Afzwaaien. Niet eerst naar de kroeg, doch regelrecht naar huis. Het is in uw belang en dat van de uwen'.”

Maar er werd ook veel reclame gemaakt voor onschuldiger genotmiddelen, zoals thee en anijs- en slemptabletten. Op de tentoonstelling hangt een affiche uit 1888: 'Vraagt Anijsmelk-tabletten en Slemptabletten. Alhier verkrijbaar ... 4 en 5 cent per tablet'. Slemp was in die tijd een populaire drank, die bereid werd door saffraan, thee, kruidnagels, foelie en kaneel in melk te koken en te laten trekken, en vervolgens suiker toe te voegen.

Opmerkelijk is ook de affiche uit 1917 met de tekst 'Rotterdamsch Comité tot oprichting van tehuizen voor Belgische verminkte soldaten' met als toevoeging 'Grote liefdadigheidsfeesten op de plaats Doele. Vlaamsche kermis'. Meer 'gewoon' voor Rotterdam zijn daarentegen de prenten over de haven, de scheepswerven en de rederijen. Zelfs wekt de expositie de indruk dat Rotterdam vele decennia geleden al een cultuurstad was. Zo is daar het affiche van het Rotterdamsch Toneel 'Justitie door John Galsworthy' (1925) én, uit 1954, één van de 'Uitvoering ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan van de Maatschappij tot bevordering der toonkunst en in het kader van het Holland Festival van de 8e symphonie van Gustav Mahler. 1000 medewerkerden, o.a. het Rotterdams Philharmonisch Orkest en het Brabants Orkest'.

Deel dit artikel