Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

'Griekenland is te corrupt voor de euro'

home

Janne Chaudron

Akis Tsohatzopoulos, voormalig minister van Defensie, werd in april gearresteerd voor het witwassen van geld, corruptie en belastingontduiking. © EPA

"Als een land één of meerdere woorden heeft voor corruptie, weet je dat er iets mis is." Dat zegt Griekse econoom Jason Manolopoulos die jaren in Canada heeft gewoond. "In Griekenland hebben we er twee: fakelaki en miza."

Fakelaki betekent letterlijk 'kleine envelop'. Grieken vullen die met geld om ambtenaren, ziekenhuispersoneel en mensen bij de belastingdienst om te kopen. "Ik weet zeker dat het merendeel van de bevolking wel eens zo'n envelop heeft gevuld", zegt Manolopoulos. Miza verwijst naar iets groters, zoals een koffer of een bankrekening in het buitenland waar het geld gestald wordt. Want soms past het bedrag dat nodig is om personen om te kopen niet in zo'n kleine envelop.

Maar door de financiële problemen kunnen de Grieken zich geen grote overtredingen meer veroorloven, zei de corruptiebestrijder Leandros Rakintzis gisteren. Overigens is de aard van het probleem daarmee niet verholpen. De ambtenaren nemen nu genoegen met minder geld.

Zwakke instituties
"De cultuur van omkoping is moeilijk uit te bannen", zegt Manolopoulos. In zijn ontluisterende boek 'Greece's Odious Debt' doet de econoom uit de doeken waarom de Griekse staat van corruptie aan elkaar hangt. Ook legt hij uit waarom politici het niet voor elkaar krijgen de omkooppraktijken - die het meest voorkomen in het ziekenhuis en bij de belastingdienst - aan te pakken. "Het heeft te maken met onze zwakke instituties. De rechtsstaat werkt in Griekenland bijzonder slecht. Waarom zou je als Griek belasting betalen als niemand het doet en niemand je daarop aanspreekt?"

Pensioen van overledenen
Het probleem is dat de Griekse politici niet in staat zijn om de rechtsstaat fatsoenlijk te laten functioneren. "We zijn een jonge democratie, politici hebben moeite om controlemechanismen in te bouwen." Een veelzeggend voorbeeld: de Griekse staat gaat niet na wie er na zijn dood nog pensioen ontvangt. De pensioenen van ambtenaren worden doorbetaald, tenzij een nabestaande bij de staat opgeeft dat de desbetreffende persoon is overleden. In totaal hebben zo'n 40.000 vrouwen geprofiteerd van het pensioen van hun gestorven vader of moeder. Dat heeft de staat al 550 miljoen euro gekost.

Bovendien doen Griekse politici zelf mee aan het corrupte systeem, stelt Manolopoulos. "Alles draait om vriendjespolitiek. In 2009 nam het ministerie van landbouw - vlak voor de verkiezingen - 269 mensen aan. In één weekend. De nieuwe ambtenaren waren allemaal vrienden van de toenmalige minister."

Acropolis Museum
De politici die Griekenland momenteel besturen zijn volgens Manolopoulos geen haar beter. Ook zij doen er alles voor om politieke steun te verwerven. "De Griekse premier Antonis Samaras was als minister van cultuur in 2009 verantwoordelijk voor het nieuwe Acropolis Museum. Bij de opening bleek dat de meeste medewerkers van het museum afkomstig waren van de stad Kalamata - de geboorteplaats van Samaras."

Dit soort onzichtbare relaties, zoals Manolopoulos het noemt, speelt een cruciale rol in de Griekse politiek. "Het is ook de reden waarom de trojka (de onderhandelaars van IMF, EU en ECB, red.) zoveel moeite heeft om orde op zaken te stellen." Onlangs werd bekend dat Griekenland het merendeel van de eerdere bezuinigingsafspraken met de EU niet is nagekomen. Het verbaast Manolopoulos niet. "Griekenland had met zijn zwakke instituties nooit mogen toetreden tot de euro. Het is een kwestie van tijd: over een paar maanden betalen de Grieken niet meer met de euro."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.