'Gewapend verzet systematisch schuldig aan oorlogsmisdaden'

home

Lodewijk Dros

Illustratie Marcel van der Drift

Het gewapend verzet maakte zich tijdens de Tweede Wereldoorlog systematisch schuldig aan oorlogmisdaden. De latere captain of industry Gerrit Wagner liet een fatale afrekening toe en loog er nadien over.

Dat stelt Maarten van Buuren in zijn studie 'De afrekening' waaruit Trouw gisteren een deel publiceerde.

Van Buuren, hoogleraar Franse letterkunde, bestudeerde de verzetsgeschiedenis van Maassluis en stuitte daarbij op liquidaties en roofovervallen die onder het mom van 'verzet' zijn gepleegd. Volgens Van Buuren is de verzetsgeschiedenis in Maassluis geen uitzondering. "De Knokploeg Westland was representatief voor het gewapend verzet."

Zover gaat professor Peter Romijn, hoofd onderzoek van het Niod, niet. Maar de affaire in Maassluis is ook zeker geen uitzondering geweest. "Dit kwam vaker voor in het westen van het land in het laatste oorlogsjaar. Er vond veel hele en halve criminaliteit plaats die werd toegedekt onder de vlag van 'verzet'. Het beeld van het verzet was niet zo rooskleurig en patriottisch als de geschiedschrijving het kort na de oorlog voorstelde."

Van Buuren reconstrueert een goed gedocumenteerde fatale afranseling in Maassluis. Die gebeurde onder commandant Gerrit Wagner, de latere president-directeur van Shell en naamgever van een regeringscommissie in 1981.

Wagner loog volgens Van Buuren tot kort voor zijn dood over de toedracht van het misdrijf en deed zo mee aan de 'leugens' die verzetslieden over het slachtoffer hadden verspreid. De zoon van Wagner, Willem, schreef eerder dit jaar een boekje over zijn vader, maar de Maassluise geschiedenis ontbreekt erin. "De door Van Buuren beschreven casus ken ik niet, en ik kan dan ook geen commentaar geven op de beschrijving die hij geeft", zegt hij.

De familie van Lein Francke, een vermoorde landwachter, is 'blij met de rehabilitatie' door de studie van Van Buuren. "Mijn schoonvader blijft als NSB'er fout, maar hij heeft niemand verraden, geen Jood, geen verzetsstrijder", zegt schoondochter Ria Francke, de weduwe van Lein Francke junior. Haar familie heeft meer dan een halve eeuw geleden onder het stigma, dat volgens Van Buuren op een leugen berust.

Maandag zendt de EO (Radio 1, 'Dit is de dag', 15 uur) een reportage uit over de kwestie.

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie