Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

'Gemeenten hebben geen oog voor noden burgers'

home

WILMA VAN METEREN

interview | Participatiesamenleving is nog een sprookje, zegt hoogleraar Abma

De verhalen over de nieuwe inrichting van de samenleving zijn te mooi om waar te zijn, stelt Tineke Abma vast. De hoogleraar participatie en diversiteit aan het VU medisch centrum leidt twee grote studies in het zuiden van het land en de Randstad waar haar onderzoeksgroep al enkele jaren gemeenten volgt. Ze geeft vandaag de Nederlandse Vrouwenraad haar ongeromantiseerde versie van de praktijk.

Hoe gaat het eigenlijk met de overheveling van taken naar gemeenten?

"Niet goed. Maar die boodschap komt niet door. Ambtenaren ervaren grote druk van de politiek om successen te boeken en merken tegelijkertijd dat de weg naar participatie veel ingewikkelder is dan gedacht. Gemeenten en zorgaanbieders zijn in de greep van zoveel mogelijk marktaandeel, macht en budgetten. De werkelijke behoefte, een inclusieve en zorgzame samenleving, waar mensen voor elkaar zorgen en iedereen kan meedoen, verliezen ze uit het oog. De morele agenda wordt gekaapt door bezuinigingen.

"We willen het anders, want de zorg was te technisch, te weinig empatisch. De overheveling van taken naar gemeenten om zorg en een plek op de arbeidsmarkt te regelen dichter bij huis en mensen, zou een antwoord daarop moeten zijn. Maar een visie ontwikkelen hoe dat te bereiken, daar komen betrokkenen door de grote tijdsdruk helemaal niet aan toe. Er gaapt een groot gat tussen droom en werkelijkheid."

Zijn mensen sceptisch aan het worden?

"Mensen willen thuis blijven wonen en zich inzetten voor hun buurt, maar ze krijgen het gevoel dat het om bezuinigingen draait en er geen oog is voor hun noden. Dat tast het draagvlak aan bij alle betrokkenen, inclusief zorgprofessionals. Ze zien het met lede ogen aan.

"Neem de keukentafelgesprekken waar gemeenten zeggen te luisteren naar wat bewoners nodig hebben. Veel cliënten hebben helemaal niet het gevoel dat überhaupt een gesprek met hen is gevoerd. Een van mijn onderzoekers vroeg een ambtenaar onlangs hoe die dialoog over de behoefte aan zorg gaat. "Daar is toch gewoon een intakeformulier voor", luidde het antwoord.

"Buurtkracht klinkt mooi, maar mondige burgers haken af, omdat niet geluisterd wordt naar wat ze willen en nodig hebben. Wat overblijft zijn degenen die zelf in een moeilijke positie zitten en vaak al veel vrijwilligerswerk doen: laagopgeleide vrouwen en vrouwen zonder betaald werk. Mogen we van hen verwachten dat ze de buurt gaan dragen? Zonder rekening te houden met hun kwetsbaarheden, zonder in zichzelf te kunnen investeren?"

De Vrouwenraad is bang dat vrouwen ervoor opdraaien. Heeft de raad een punt?

"Het afschaffen en beknibbelen op thuishulp werkt averechts. Vrouwen komen in de knel. Duizenden verliezen hun vaste baan en inkomen. Oudere vrouwen krijgen niet meer de hulp die ze nodig hebben. (Schoon)dochters worden verondersteld bij te springen, maar komen in een spagaat met baan en gezin. En wat zegt het over de waardering van dit werk?

"We zien in ons onderzoek dat vrouwen die voor een zorg- of welzijnsorganisatie hebben gewerkt, via een achterdeur worden binnengehaald als buurtvrijwilliger. Vanwege hun ervaring worden ze uit de kaartenbak gevist. Zij hopen door dichter bij het vuur te zitten weer aan betaald werk te komen. Is dat perspectief er? Ze krijgen niet eens een onkostenvergoeding.

"Door het stereotype beeld lopen we vooral als vrouwen het risico de zorg in de schoenen geschoven te krijgen. Dat is onrechtvaardig, ook ten opzichte van mannen die best willen zorgen. De topman van een grote zorginstelling bekende me in een persoonlijk gesprek dat hij zijn oude moeder onder de douche deed. Dat zal je hem in een groot gezelschap nooit horen vertellen. Als we dat patroon eens zouden kunnen doorbreken."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.