Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Europese muur' moet Oekraïne beschermen

Home

Eva Cukier

De grensovergang Seredina Boeda, open van 7 tot 20 uur. © Eva Cukier

In het grensdorp Seredina Boeda in de noordelijke provincie Soemi wapperen de Oekraïense en Russische vlag gebroederlijk zij aan zij in de gure najaarswind. Slechts tien meter scheidt de Oekraïners van het Russische dorp Zjornovo aan de overkant. Maar wie dichterbij komt, ziet dat de vlaggen worden gescheiden door hekken, slagbomen, zandzakken en bewapende militairen.

Oekraïne bouwt aan de noordgrens met Rusland aan een 'Europese muur', een verdedigingslinie die het land moet beschermen tegen Russische agressie. Maar inwoners van de arme grensstreek zitten daar niet op te wachten. Zij willen dat Kiev de grens juist weer opent, zodat ze hun handel kunnen oppakken en familie bezoeken.

De huidige hekken en slagbomen zijn nog maar het begin. "Daar komt straks de Europese muur", zegt Sergej Svjatoslavitsj, plaatsvervangend chef van de grenspost. Hij wijst op een strook gras waar een hek de grens markeert. Aan de overkant controleren Russische grenswachters een boer met een Lada. Af en toe turen ze in de richting van hun Oekraïense collega's. Een vrouw met boodschappen komt voorbij. "Het is hier rustig hoor, contact met onze Russische collega's proberen we te vermijden", verzekert Svjatoslavitsj.

Omrijden
Dit voorjaar besloot de Oekraïense regering om negen van de elf lokale grensovergangen in Soemi eenzijdig te sluiten. Sindsdien mogen Oekraïners in kleinere plaatsen nog wel de grens over, maar moeten Russische staatsburgers omrijden naar een internationaal checkpoint zo'n tachtig kilometer verderop. Tussen acht uur 's avonds en zeven uur 's ochtends is de grens helemaal dicht.

Voor de paar duizend inwoners van Seredina Boeda waren de gevolgen groot: de handel stokte, seizoenarbeiders bleven weg en de lokale middenstand zag de inkomsten kelderen. Alleen Lenin staat op het dorpsplein nog fris in de goudverf, een bos nepbloemen aan de voeten. De maatregelen veroorzaakten behalve economische schade ook persoonlijke drama's in de gemeenschap. Iedereen kent verhalen van oma's die hun kleinkinderen niet meer kunnen opzoeken, mensen die hun baan verloren.

"Mijn oom is Oekraïner maar heeft een Russisch paspoort", vertelt de uitbaatster van café Kapriz op het busstation. "Toen mijn moeder overleed, kon hij niet op de begrafenis zijn. De grenswacht liet hem niet door, geld voor de omweg had hij niet."

Hek, loopgraven en wachttorens
Met de komst van de 'Europese muur' staat de inwoners van Seredina Boeda nog heel wat te wachten. Als het winterweer of - waarschijnlijker - de bijkans lege staatskas de bouw niet hinderen, krijgen ze straks uitzicht op een twee meter hoog hek, loopgraven en wachttorens. Volgens grenswacht Svjatoslavitsj zijn de mensen blij met de militaire aanwezigheid. Wijzend naar een houten woonhuis midden op de grens zegt hij trots: "Dankzij ons voelen deze mensen zich veilig".

Lees verder na de advertentie
Toen mijn moeder overleed, kon mijn oom niet op de begrafenis zijn. De grenswacht liet hem niet door

De komst van de 'muur' is nog niet helemaal doorgedrongen in het dorp, maar niemand lijkt te zitten wachten op nog meer obstakels aan de grens. In de Leninstraat wandelt Ljoedina Ochmeltsjenko met haar vriendin achter de kinderwagen. De twintiger is kwaad: "Vroeger was het leven hier goed, en nu? Kiev heeft de grens gesloten, niet Rusland. En dan ook nog die muur. Wie is hier nou eigenlijk de agressor?"

Haar vriendin knikt instemmend. "Als hier een referendum zou worden gehouden, zou 90 procent van de mensen voor Rusland stemmen." Een voorbijgangster valt de meisjes bij: "Natuurlijk willen we bij Rusland!"

Rekrutering
Nikolaj Klotsjko, de 37-jarige gouverneur van de provincie Soemi, is laconiek over de zorgen van de grensbewoners. "Ach, dat zeggen ze maar. Veel mensen hebben familie of werk in Rusland, dat is nu eenmaal hun lot. De meeste mensen in deze streek zijn gewoon voor Oekraïne, dat zien we ook aan de succesvolle rekrutering voor het leger hier."

De gouverneur is blij met de fortificatie in zijn provincie. "Het was ons idee. De Russen stonden deze zomer ook hier aan de grens, dus moesten we die in rap tempo versterken. Op eigen initiatief zijn we antitankgreppels gaan graven. Premier Jatsenjoek heeft ons idee opgepakt, daar ben ik hem dankbaar voor." Klotsjko geeft toe dat er protesten waren. "Daarom gaat de grens met Pasen tijdelijk open, zodat mensen de graven van hun familieleden kunnen bezoeken."

Dit verhaal is mede mogelijk gemaakt door het Postcode Loterij Fonds van Free Press Unlimited.

Als hier een referendum zou worden gehouden, zou 90 procent van de mensen voor Rusland stemmen

Deel dit artikel

Toen mijn moeder overleed, kon mijn oom niet op de begrafenis zijn. De grenswacht liet hem niet door

Als hier een referendum zou worden gehouden, zou 90 procent van de mensen voor Rusland stemmen