Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ethiopië eist het patent op oergraan teff met succes terug van Drentenaren

Home

Erik van Zwam

Een rijstboerderij in Ethiopië © AFP

Ethiopië blijft vechten tegen twee Drentse zakenlui die het superfood teff in Europese landen hebben gepatenteerd. Het graan is al duizenden jaren basisingrediënt in de keuken van het Afrikaanse land. De Nederlandse rechter haalde hier het patent er al af. 

De patentenstrijd om het Ethiopisch teff is in Nederland gestreden: het oergraan is niet langer eigendom van twee handige zakenlieden uit Drenthe. In vijf andere Europese landen hebben de twee Nederlanders nog wél het alleenrecht op dit superfood. Ethiopië gaat dat aanvechten, zegt de ambassade in Den Haag. Het land eist de patenten terug. 

Lees verder na de advertentie

Teff, ook wel het ‘liefdesgras uit Abessinië’ genoemd, is vezelrijk, zit vol met eiwitten en mineralen en bevat geen gluten. Al vijfduizend jaar maken ze er in Ethiopië dunne platte broden van, die eruit zien als pannekoeken. Injera heet hét volksvoedsel in het Afrikaanse land.

In vijf andere Europese ­landen hebben Turkensteen en Roosjen nog steeds het alleenrecht op teff en heeft Ethiopië het nakijken

Twee landbouwkundigen uit Drenthe, Jans Roosjen en Hans Turkensteen, patenteerden teff in 2003 en gingen het met Nederlandse boeren verbouwen. Daarop wordt het tweetal van ‘biopiraterij’ beschuldigd. Ethiopië voelt zich bestolen, want hun boeren en handelaren kunnen teff niet kwijt in België, Duitsland, Oostenrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk, omdat Roosjen en Turkensteen patent op teff hebben in deze landen. Na een jaren durende rechtszaak in Nederland sinds vorige week niet meer.

De grote bakkerij Bakels uit Weesp en meelleverancier Millets Place uit Gasselte introduceerden een ‘sportbrood’ van teff tijdens de Olympische Winterspelen in Sotsji in 2014. Toen Roosjen en Turkensteen er lucht van kregen, legden ze met hun patenten-bv Ancientgrain beslag bij beide bedrijven en spanden ze een rechtszaak aan. Na drie jaar procederen stelde de rechtbank in Den Haag, die gaat over octrooirecht in Nederland, vast dat er geen patent op teff kon bestaan omdat het gewoon graan is, zonder een innovatieve vernieuwing. 

Principieel 

De twee Drentenaren gingen niet in hoger beroep, dus is sinds vorige week het patent op teff definitief opgeheven. Grote vreugde in Ethiopië, waar de uitspraak veel stof deed opwaaien.

Maar in vijf andere Europese ­landen hebben Turkensteen en Roosjen nog steeds het alleenrecht op teff en heeft Ethiopië het nakijken. Hans Turkensteen geeft toe dat teff in Nederland nu door iedereen te gebruiken is. “De rechtszaak heeft ons veel tijd, energie en geld gekost.”

“Het gaat ons niet alleen om het geld, maar we kunnen niet accepteren dat twee zakenlui ons belangrijkste voedsel patenteren.”

Almaz Ebba

Over hun patent op teff in de andere Europese landen is hij kort: “We handhaven daar al jaren niet meer”. Maar over het opheffen van die patenten of teruggeven aan Ethiopië geeft hij geen commentaar.

“Feitelijk hebben ze geen patent in die andere landen”, zegt Ronald Menting, directeur van Bakels bakkerij, die de zaak in Nederland heeft gewonnen. “Een patent kun je alleen aanvragen als je iets vernieuwends, iets innovatiefs hebt gedaan met een product en dat is met teff niet het geval. De Nederlandse rechter was daar uitermate duidelijk over in het vonnis.”

Voor Ethiopië is dit een principiële kwestie, legt ambassademedewerkster Almaz Ebba uit. “Het gaat ons niet alleen om het geld, maar we kunnen niet accepteren dat twee zakenlui ons belangrijkste voedsel patenteren.”

Ze is duidelijk: “Ethiopië wil alle patenten terug. Ook die in Groot-Brittannië, Duitsland, Oostenrijk, België en Italië.” Ze zegt dat haar land zowel juridisch als diplomatiek deze patenten van Roosjen en Turkensteen zal blijven aanvechten, ook al gaat het nog jaren duren. Maar Ethiopië is ‘erg blij’ dat de rechtszaak in Nederland is gewonnen waardoor teff weer vrij is voor iedereen, ook voor Ethiopiërs in Nederland.

Bij Bakkerij Bakels gaan ze nu aan de slag met teff en komt een brood van dit supergraan binnenkort op de consumentenmarkt. Menting: “Drie jaar later dan gepland”.

Lees ook: 

Nederlanders doen maar wat graag zaken in Ethiopië

In Ethiopië zijn meer dan 130 Nederlandse bedrijven actief. De economische banden tussen de landen gaan ver terug en zijn innig.

Deel dit artikel

In vijf andere Europese ­landen hebben Turkensteen en Roosjen nog steeds het alleenrecht op teff en heeft Ethiopië het nakijken

“Het gaat ons niet alleen om het geld, maar we kunnen niet accepteren dat twee zakenlui ons belangrijkste voedsel patenteren.”

Almaz Ebba