Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Eenzame staatsman' De Geer dupe van roddel en achterklap

Home

Meindert van der Kaaij

Dirk de Geer wacht in mei 1947 zijn strafzaak af. Hij zit voor de getuigenbank met daarin - tussen parketwachten - de hooggeplaatste NSB'ers Ernst Voorhoeve (links) en Toby Goedewaagen. © ANP

Het was niet verstandig van Dirk de Geer om na zijn ontslag als minister-president in 1941 terug te keren naar bezet gebied. Zijn pleidooi voor het samengaan van democratie en nationaalsocialisme was voor het verzet een klap in het gezicht. Maar veel andere verwijten die de CHU-politicus na de oorlog over zich heen kreeg, zijn niet gebaseerd op feiten.

Zo heeft De Geer, die kort na de inval van de Duitsers met zijn kabinet naar Londen uitweek, het nooit met Hitler op een akkoordje willen gooien. Na de oorlog deden enkele van zijn collega's voorkomen dat koningin Wilhelmina De Geer vanwege die 'slappe houding' terecht tot ontslag had gedwongen. Onderzoek van Trouw-redacteur Meindert van der Kaaij wijst uit dat Wilhelmina al veel eerder af wilde van De Geer. Van der Kaaij promoveert vandaag op het proefschrift 'Een eenzaam staatsman, een biografie van Dirk de Geer'.

Wilhelmina zou haar vertrouwen in De Geer hebben verloren na een kennismakingsgesprek met Churchill waaraan de Britse premier volgens minister van buitenlandse zaken Van Kleffens een 'allerakeligste indruk' zou hebben overgehouden. De Geer ontkende dit, maar niemand geloofde hem. Uit een kort memo, gevonden in Churchills archief, blijkt niets van een slecht gesprek. De Brit meldt aan zijn collega's dat het Nederlandse kabinet een leger wil opzetten om de strijd tegen Duitsland voort te zetten. Churchill vond het very important om hiermee 'zo snel mogelijk' aan de slag te gaan.

Van der Kaaij betwijfelt of De Geer in 1947 een eerlijk strafproces heeft gehad. Oud-premier Gerbrandy zette zich actief in om zijn voorganger veroordeeld te krijgen. Met het risico van strafrechtelijke vervolging nam hij geheime notulen van de ministerraad mee naar huis en gaf delen aan het Openbaar Ministerie. De Geer werd vervolgd door officier van justitie Sikkel, op die positie terecht gekomen dankzij zijn zwager Gerbrandy, toen nog minister van justitie.

Vandaag in Trouw: Het tragische einde van minister-president Dirk de Geer

Deel dit artikel