Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

’Duurzaam’ is makkelijk containerbegrip geworden

Home

Joost Swanborn en publicist over taalkwesties

Met de ’duurzame 100’ in Trouw heeft de betekenisinflatie van het begrip ’duurzaam’ een voorlopig nieuw hoogtepunt bereikt. Net als de lijstjesmoeheid trouwens.

De betekenis van ’duurzaam’ is de afgelopen twintig jaar een wel zeer gemakkelijk containerbegrip geworden, een modieuze vergaarbak van wervend bedoelde intenties.

Meestal wordt nagelaten de term helder te definiëren – zodat de bedoeling enigszins vaag blijft: ’Duurzaamheid draait om...’, ’gaat om...’, of – nog erger – ’gaat over...’ Waar het dan ’over gaat’? Nou: over ’de toekomst van onze planeet’ bijvoorbeeld, of over people, planet en profit, of over ’toekomstbestendigheid’ (raar, want het gaat natuurlijk niet om bestendigheid tegen de toekomst, zoals waterbestendigheid bestendigheid tegen water is, maar om bestendigheid van de toekomst tegen huidige ontwikkelingen).

Anno 2010 laten zichzelf respecterende overheden en ondernemers (van banken en havens tot afvalverwerkers en hotels) maar al te graag in rapporten en op websites weten hoe ’duurzaam’ zij ’ondernemen’. Na de nulmeting wordt dan bijvoorbeeld een plan gerealiseerd waarin de mogelijkheden van duurzame verlichting worden geïnventariseerd. Ofwel: we gaan kijken waar we zuinige lampen kunnen ophangen.

Kun je van zo’n product of proces met enige goede wil nog zeggen dat het ’duurzaam’ is, van een persoon is dat erg gekunsteld. Dat is natuurlijk niet iemand die ’lang meegaat’, maar iemand die ervoor zorgt dat ’de huidige wereldbevolking in haar behoeften voorziet zonder de komende generaties te beperken’? Dat lijkt veel gevraagd. Of zou het zijn: ’iemand die energie bespaart’? Of misschien: ’iemand die jongeren kansen biedt’? Of wellicht ’iemand die het economische systeem wil hervormen’? Allemaal mogelijk.

Kortom: wat ’duurzaam’ betekent blijft onduidelijk, terwijl wat er gebeurt meestal heel concreet is: bijvoorbeeld geen investeringen in landen met twijfelachtige regimes, korting op havengeld voor ’schone schepen’, recycling van afval, hergebruik van handdoeken. Dingen waar je eigenlijk niet tegen kunt zijn. Wat bedoeld wordt met al dat gratuite ’duurzaam’ handelen is dan ook niet meer dan: je gezonde verstand gebruiken. Een duurzaam ’persoon’ is gewoon: een verstandig mens.

Het wachten is op de rangschikking van ’verstandigste Nederlanders’. Blijkbaar gaat dat nog te ver. Dan maar zo’n overzichtelijk lijstje van ’duurzame personen’ – overigens voornamelijk bevolkt door blanke mannen van middelbare leeftijd. Als die lijst iets teweegbrengt, is het wel toenemende duurzaamheidsmoeheid én lijstjesmoeheid. Gezond verstand blijft welkom.

Lees verder na de advertentie
(Trouw)

Deel dit artikel