'Digitale revolutie zal Afrika vooruit helpen'

home

Redactie

Auteur Billy Kahora.

"Ik ben Nairobiaan. Geen Afrikaan, niet eens Keniaan. Ik pretendeer niet alles te weten over een land met 40 miljoen mensen, laat staan een heel continent met een miljard inwoners." Billy Kahora ('ik ben eind 30') is een gelauwerd schrijver en hoofdredacteur van het in Nairobi gevestigde literaire tijdschrift en cultureel platform Kwani. Het blad werd in 2010 onderscheiden met de Prins Claus Prijs. Vanavond is Kahora hoofdspreker van de 36ste Globaliseringslezing in Felix Meritis in Amsterdam, met als thema: de ware kosmopolieten komen uit Afrika.

Een wereldburger is Kahora zeker; hij woonde, studeerde en werkte in Zuid-Afrika, de Verenigde Staten en Schotland. Maar over de term Afrikaanse kosmopoliet heeft Kahora zijn twijfels. "Een Afrikaan? Ik snap de saamhorigheid en gezamenlijke kracht die het moet uitstralen. Maar het is zo'n diffuse term waarmee economen en ontwikkelingsorganisaties alle Afrikanen over een kam scheren. En steeds vaker praten incompetente leiders over het continent als geheel en proberen zo te verhullen dat ze de problemen op nationaal niveau niet aankunnen. En dat mensen van het Afrikaanse continent zich over de wereld verspreiden is niets nieuws; dat is door slavernij, kolonialisme en later migratie al eeuwen zo."

Zo nuchter is Kahora ook over de onderwerpen die in de westerse media domineren als het Afrika betreft. De hysterie rond Joseph Kony? Niet het grootste probleem in Oeganda, zegt hij. "Kijk liever naar het wanbeleid van president Museveni." Homofobie een Afrikaans fenomeen? "Bij de Kikuyu zijn huwelijken tussen vrouwen een oud gebruik."

Het onderwerp van de Globaliseringslezing past in een trend: een optimistischer toekomstbeeld van Afrika. Niet langer alleen maar armoedig en gewelddadig, maar krachtig, hoopvol en innovatief. Steeds regelmatiger krijgen mode, cultuur en technologische vooruitgang in Afrika ruimte in de media. Ook in Trouw stond afgelopen zaterdag een groot artikel met de kop 'Het einde van de derde wereld'. Over hoe het vergrijzende Westen moet oppassen dat het niet wordt ingehaald door al die opkomende economieën met een jonge bevolking en hoogopgeleide vrouwen.

Ook Kahora ziet de verandering in Kenia, Rwanda, Ghana en andere Afrikaanse landen. Maar hij is voorzichtiger in zijn optimisme. "Ja, Afrikaanse economieën groeien hard. Maar van nul naar één is sowieso spectaculair. En op wereldniveau zijn deze economiën nog minuscuul. Daarbij komt 75 procent van die rijkdom bij slechts vijf procent van de bevolking terecht. Ik ben voor een rechtvaardiger beeld van modern Afrika. Maar je moet je bij het recente gejubel afvragen: wie profiteert ervan? Nairobi is een moderne stad. Je kunt er van alles krijgen. Een deel van de inwoners gaat goed gekleed en rijdt in nieuwe auto's. Maar twee miljoen mensen wonen in sloppenwijken zonder stromend water of een functionerend riool."

Kahora vestigt zijn hoop op de digitale revolutie op het Afrikaanse continent. De verhalen en gedachten van een nieuwe generatie schrijvers bereiken hierdoor een groter publiek. Zoals de Nigeriaans-Belgische Chika Unigwe, die ook een rol heeft bij de Globaliseringslezing.

Kahora en Unigwe behoren tot dezelfde groep Afrikaanse auteurs die niet honkvast zijn. De wereld is hun podium. Hun verhalen spelen zich met hetzelfde gemak af in Lagos of in Antwerpen. Hun personages kunnen evengoed een witte als een zwarte huidskleur hebben. Hun verhalen gaan over universele kwesties, niet over problemen in een achtergebleven, hulpbehoevend Afrika. "Maar ook voor de gemiddelde Afrikaan heeft internet en de mobiele telefoon tastbare veranderingen gebracht", zegt Kahora. "Informatie ligt nu letterlijk binnen handbereik en mensen benutten dat ten volste. Door sociale media en blogs beseffen gewone Afrikanen dat ze ertoe doen en mensen wereldwijd kunnen bereiken. Dat gaat denk ik echt nieuwe denkers én leiders opleveren."

Lees verder na de advertentie

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie