Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'De farmaceutische industrie heeft juist veel verdiensten'

Home

Henk Jan Out

© ANP XTRA

De kritiek van de Deense hoogleraar Peter Gotzsche op de farmaceutische industrie is onherkenbaar voor Henk Jan Out. De sector heeft juist veel verdiensten.

Peter Gotzsche, de Deense hoogleraar, vindt dat de farmaceutische industrie dodelijke medicijnen op de markt brengt en aan georganiseerde misdaad doet, zo lezen we in Letter & Geest (7 november). Hij stelt zelfs in zijn boek dat die industrie meer doden op haar geweten heeft dan de maffia. Toe maar.

Het zijn zeer pittige uitspraken waarvan zijn werkgever, de gezaghebbende Cochrane Collaboration, zich inmiddels al heeft gedistantieerd. Desalniettemin financieren het Geneesmiddelenbulletin en vakblad Medisch Contact de introductie van de Nederlandse vertaling van het boek met een tweetal discussieavonden. Bijwonen levert zelfs nascholingspunten op die artsen moeten verzamelen om bij te blijven. Het zit onze dokters blijkbaar nogal dwars.

Schrijf die dodelijke middelen dan niet voor, zou je zeggen, maar zo eenvoudig ligt het niet, vinden de farmacritici. De bedrijven doen immers aan agressieve marketing en misleiden die arme artsen om verkeerde dingen te doen. Advertenties voor die dodelijke geneesmiddelen staan trouwens ook gewoon in Medisch Contact die daarmee flink wat geld mee binnen haalt. Ook de meeste wetenschappelijke congressen verwelkomen industriële sponsors. Simpelweg omdat ze niet kunnen bestaan zonder die bedrijven. De farmaceutische industrie beschuldigen van georganiseerde misdaad en vervolgens geld van haar aannemen, is op zijn minst gezegd hypocriet.

Misdaad?
Georganiseerde misdaad? Met meer dan twintig jaar ervaring in de farmaceutische industrie herken ik het beeld van Gotzsche totaal niet. De sector investeert wereldwijd 150 dollar miljard in onderzoek. Zijn suggestie dat een onafhankelijk overheidsfonds dergelijke bedragen maar moet ophoesten, is volstrekt onhaalbaar.

Helaas is het in de tien tot vijftien jaar die het vergt om nieuwe middelen op de markt te krijgen, niet precies te voorspellen hoeveel extra levenstijd die een kankerpatiënt gaat opleveren. Sterker nog, in dat traject haalt meer dan 90 procent van die middelen de eindstreep niet, omdat ze niet werken of onaanvaardbare risico's hebben.

Gezondheidsautoriteiten als het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen doen een wetenschappelijke analyse van de data en beoordelen de risico's in relatie tot de voordelen. Mochten er na markttoelating toch nog onacceptabele bijwerkingen aan het licht komen, dan kan een medicijn alsnog van de markt worden gehaald.

Dodelijk?
Dodelijke medicijnen? Ja, helaas gaan patiënten soms dood door bijwerkingen. Maar nog vaker door verkeerd gebruik van medicijnen. En er overlijden ook patiënten door medisch ingrijpen van artsen. De zorg is helaas niet zonder iatrogene risico's. Maar door nieuwe geneesmiddelen is bijvoorbeeld hepatitis C nu wel te genezen. De behandeling van kanker wordt steeds effectiever en gerichter door geneesmiddelen. Aids is niet meer dodelijk dankzij pillen.

Veel zeldzame ziekten kunnen met medicijnen worden bedwongen. De successen zijn inmiddels zo duidelijk dat patiënten toegang tot geneesmiddelen eisen als die nog in de onderzoeksfase verkeren. Als medicijnen niets opleveren, waarom hebben we dan zo'n verhit debat in de samenleving over de vergoeding ervan?

De farmaceutische industrie is zeker niet heilig. Veel van de voorbeelden die Gotzsche noemt sieren de bedrijven niet. Maar ze zijn vrijwel allemaal gedateerd en miskennen de enorme veranderingen die de laatste decennia hebben plaatsgevonden in de sector.

Geneesmiddelfabrikanten omschrijven als de maffia is eigenlijk te schandalig voor woorden. Laten we de farmaceutische industrie kritisch volgen, zoals alle belanghebbenden in de zorg. Maar met het creëren van een karikatuur is niemand geholpen, patiënten al helemaal niet.

Henk Jan Out is voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde, oud-hoogleraar Radboud UMC.

Deel dit artikel