Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Dat Zuid-Afrika zich terugtrekt uit Internationaal Strafhof, is cynisch'

Home

Addie Schulte

Narcisse Arido uit de Centraal Afrikaanse Republiek in de rechtszaal van het Internationaal Strafhof (ICC) © ANP
Recht

De Afrikaanse onvrede met het Internationaal Strafhof heeft binnen een week tot het vertrek van twee landen geleid. Zuid-Afrika maakt gisteren bekend zich terug te trekken, een paar dagen nadat Burundi dezelfde stap vertrok. Grote vraag is nu of nog meer landen zullen volgen.

Het vertrek van Zuid-Afrika komt veel harder aan, omdat het een van de belangrijkste Afrikaanse landen is en omdat het niet betrokken is in onderzoeken van het Strafhof, wat in Burundi wel het geval is. Wel speelt in Zuid-Afrika de controverse over de weigering van de regering om de Soedanese president Omar Al-Bashir te arresteren toen die vorig jaar op bezoek was.

Bashir wordt door het Strafhof gezocht voor oorlogsmisdaden en genocide in Darfur. Volgens de regering van Zuid-Afrika is de verplichting die het Strafhof oplegt om verdachte staatshoofden te arresteren, strijdig met het verlangen om op diplomatieke wijze conflicten te beslechten. 

Die plicht maakt het moeilijk vredesbesprekingen te organiseren waarbij strijdende partijen aanwezig moeten kunnen zijn, zei de Zuid-Afrikaanse minister van Justitie, Michael Masutha vrijdag. Een andere klacht is dat het Strafhof tot nu toe uitsluitend verdachten uit Afrika heeft berecht of aangeklaagd. Er zijn wel onderzoeken gaande naar andere conflicten, maar voor die zaken is nog niemand aangeklaagd.

"Als andere landen Zuid-Afrika volgen, is dat zeer ernstig," zegt André de Hoogh, docent internationaal recht aan de Rijksuniversiteit Groningen over de stap van Zuid-Afrika. Hij vergelijkt die met de Brexit, met het verschil dat het 14-jaar oude Strafhof zich nog niet zo gevestigd heeft als de EU. Er zijn 124 landen aangesloten bij het Strafhof, maar grootmachten als de Verenigde Staten, Rusland, India en China zijn er altijd buiten gebleven.

"Het is ook ironisch, om niet te zeggen cynisch, dat Zuid-Afrika zich terugtrekt: het land heeft tijdens de Apartheid zo te lijden gehad onder misdrijven die nu door het Strafhof worden onderzocht," zegt De Hoogh.

Lees verder na de advertentie
Het is ook ironisch, om niet te zeggen cynisch, dat Zuid-Afrika zich terugtrekt: het land heeft tijdens de Apartheid zo te lijden gehad onder misdrijven die nu door het Strafhof worden onderzocht.

André de Hoogh

Grove mensenrechenschending

Kenia, Namibië en Oeganda hebben al eerder gesuggereerd om het Strafhof te verlaten. Ook is in de Afrikaanse Unie het plan besproken om het Strafhof massaal de rug toe te keren, maar pas als er een Afrikaans strafhof is. Klachten van Afrikaanse landen zijn deels terecht, zegt De Hoogh. 

Zo heeft het Strafhof volgens hem weinig oog voor het argument dat het streven naar gerechtigheid kan botsen met het zoeken naar vrede. Over de immuniteit van staatshoofden is nog een intens debat, zegt De Hoogh. "De interpretatie van het Strafhof wordt niet iedereen gedeeld." 

Mensenrechtenorganisaties keuren de stap van Zuid-Afrika sterk af. "Met deze stap verraadt het land miljoenen slachtoffers van de grofste mensenrechtenschendingen en ondermijnt het de internationale rechtspraak,'' aldus Amnesty International. 

Human Rights Watch zei dat het besluit blijk geeft van "ontstellende minachting voor de rechtspraak''. Het parlement van Zuid-Afrika zal zich over het voorstel van de regering buigen. Ook is het mogelijk dat Zuid-Afrikaanse rechters er hun oordeel over zullen uitspreken.

Met deze stap verraadt het land miljoenen slachtoffers van de grofste men­sen­rech­ten­schen­din­gen en ondermijnt het de internationale rechtspraak

Amnesty International

Deel dit artikel

Het is ook ironisch, om niet te zeggen cynisch, dat Zuid-Afrika zich terugtrekt: het land heeft tijdens de Apartheid zo te lijden gehad onder misdrijven die nu door het Strafhof worden onderzocht.

André de Hoogh

Met deze stap verraadt het land miljoenen slachtoffers van de grofste men­sen­rech­ten­schen­din­gen en ondermijnt het de internationale rechtspraak

Amnesty International