Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Das Buch von der Riviera' moet u niet lezen om wat er in staat, maar juist om wat het verzwijgt

Home

Willem Pekelder

© rv
Klein verslag

Aan het begin van de Boekenweek wil Willem Pekelder u graag een mooie leestip geven. 

Het is een oud boek, verschenen in 1931, maar nog overal verkrijgbaar: 'Das Buch von der Riviera' van Erika en Klaus Mann. Waarom dit boek? Niet alleen omdat het een kostelijke - zowel antropologische als toeristische - beschrijving is van het elegante leven aan de Côte d'Azur.

Lees verder na de advertentie

En ook niet louter vanwege de verleiding om dit vroege voorjaar met Das Buch in de hand dezelfde route af te leggen als de Manns. En dan te constateren dat het Palais de la Mediterrannée in Nice er nog even protserig bij staat als begin jaren dertig. Of om in het verderop gelegen Negresco ('opdringerig luxueus', volgens het tweetal) de kroonluchter te bewonderen van tsaar Nicolaas II. Ik probeerde dat afgelopen zomer, maar werd helaas subiet het hotel uitgeknikkerd.

Ik was van de zomer aan de Rivièra, en kan u verzekeren: het da­mes­dans­ver­bod is opgeheven!

Nee, u moet dit boek lezen om wat er niet in staat: geen enkele verwijzing naar de fascistische dreiging die Europa te wachten staat. In Duitsland, de wieg van het auteurs-duo, zou in 1933, twee jaar na verschijning van Das Buch, Hitler aan de macht komen. Erika en Klaus, actieve anti-nazi's, moeten tijdens hun toer dat onheil hebben gevoeld. Hun reis langs de Rivièra, eindigend bij de grens van Italië, dat toen al fascistisch was, lijkt een laatste wanhopige poging om te genieten van het dolce far niente.

Als je het boek met die ogen leest, krijgt het - 85 jaar na Hitlers machtsovername, en met 4 mei in het verschiet - een heel andere, duistere lading. Dan zie je Klaus' en Erika's vakantievertier in Sanary-sur-Mer als de voorbode van hun gedwongen vlucht uit Duitsland. Sanary werd na 1933 de nieuwe hoofdstad van de Duitse literatuur, met niet alleen het jonge schrijversduo als inwoner, maar ook hun vader Thomas en oom Heinrich, en verder Bertold Brecht en Joseph Roth. Door de nazi's verdreven gingen de Manns van land tot land. Op de website van de ARD is over Das Buch een mooie documentaire te zien ('Die grosse Literatour') tegen de achtergrond van het aanstormende nationaal socialisme.

Lees verder na onderstaande afbeelding.

© rv

Die film onthult nog veel meer wat het boek, in zijn escapisme, verzwijgt. Bijvoorbeeld Klaus' depressies en zelfmoordneigingen, hun beider drugsverslaving, uitwisseling van biseksuele minnaars en gebedel om Nobelprijs-geld bij pa, zodat ze hun verblijf in de hotelpaleizen van de Croisette kunnen voortzetten. Maar vooral willen Erika en Klaus met hun literaire Tour de France uit de schaduw treden van hun wereldberoemde vader. Dankzij hun befaamde achternaam openen zich alle deuren.

En wat zich daarachter bevindt, omschrijven ze met oog voor detail en ironie. Zoals het casinopubliek in Monte Carlo: jonge Britten, die er net zo lang rondhangen tot hun ogen vertroebelen en hun gezichten verslappen. Of het dansverbod voor damesstellen in club Boeuf sur le Toit in Cannes, bedoeld om rondhangende gigolo's het brood niet uit de mond te stoten. Wel, ik was, zoals gezegd, van de zomer aan de Rivièra, en kan u verzekeren: het damesdansverbod is opgeheven!

Zo is het boek, naast een vlucht uit een dreigend nazirijk, ook een weemoedig tijdsdocument, een ooggetuigeverslag van een grotendeels voorbije wereld.

Lees hier meer afleveringen van Klein Verslag


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Ik was van de zomer aan de Rivièra, en kan u verzekeren: het da­mes­dans­ver­bod is opgeheven!