Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Daarna speelde ik geen soldaatje meer'

Home

ONNO HAVERMANS

Reportage Beuningen herdenkt crash Britse bommenwerper

Een lint van achterlichten markeert de nachtelijke file op de snelweg A73: duizenden muziekliefhebbers keren huiswaarts na het concert van rockzanger Bruce Springsteen in het Nijmeegse Goffertpark. Die weg lag er zeventig jaar geleden niet. Vanaf het erf van zijn ouders had de toen 11-jarige Ab Bruisten vrij zicht over de weilanden waar precies op dit tijdstip, 23 juni 1943 om kwart voor twee, de Lancaster bommenwerper LM325 van de Britse RAF neerstortte. Zes jonge bemanningsleden kwamen om het leven, alleen de piloot wist zich met zijn parachute te redden.

"Er was paniek, in het licht van het brandende toestel zag ik de koeien en paarden in het veld kriskras door elkaar hollen, wij doken weg want het vliegtuig leek heel dichtbij, het kwam vierhonderd meter verderop neer", vertelt Bruisten aan enkele tientallen belangstellenden die zijn afgekomen op de herdenking in het holst van de nacht. Samen met Engelsman Tim Barlow, achterneef van een van de omgekomen bemanningsleden, onthult Bruisten een kleine gedenkplaat in de berm.

"Wij waren rond middernacht door mijn moeder gewekt. De lucht was vol bommenwerpers, op weg naar Mülheim, het hart van de Duitse oorlogsindustrie. De grond en de lucht trilden. Ik klampte me vast aan mijn zus toen dat vliegtuig neerkwam. Na de klap was het opeens verschrikkelijk stil, je hoorde alleen de koeien loeien. Slapen lukte niet meer. De volgende dag ben ik door de weilanden naar het toestel gelopen. Uit de cockpit stak de laars van een militair, dat was een shock, iets dat ik nooit zal vergeten. Voor mij is toen de oorlog begonnen, vanaf dat moment heb ik nooit meer soldaatje gespeeld. 'Soldaten hebben pijn', dacht ik."

Hij vertelt zijn verhaal vaker, liefst aan de jeugd van Beuningen. "Laatst was ik op een basisschool, na afloop was het muisstil. Toen kwam er een meisje naar me toe dat vroeg; 'Opa, was u echt elf jaar?" En ik realiseerde me dat zij net zo oud was als ik toen, ik vertel het eigenlijk aan leeftijdgenoten."

Burgemeester Carol van Eert nam het initiatief voor het monumentje. Hij groeide op in Uden, waar de zes omgekomen bemanningsleden zijn begraven op de Oorlogsbegraafplaats van het Gemenebest. Tot nu toe werd het neerstorten van LM325 meegenomen in de jaarlijkse dodenherdenking, nu is er een gedenkteken voor de nabestaanden, waar ook de militaire deelnemers aan de Vierdaagse van Nijmegen jaarlijks een saluut zullen brengen. "Voor mij is het een mooi afgerond geheel", zegt Bruisten.

Zesduizend neergestorte vliegtuigen
In de Tweede Wereldoorlog zijn bijna zesduizend militaire vliegtuigen neergestort in Nederland. Bijna de helft van de gecrashte toestellen behoorde tot de Britse Royal Air Force (RAF), een derde was van de Duitse Luftwaffe.

Over de preciese aantallen bestond lange tijd onduidelijkheid, vooral omdat op sommige momenten - mei 1940, operatie Market Garden in september 1944 en operatie Bodenplatte op 1 januari 1945 - in korte tijd grote aantallen vliegtuigen in een klein gebied zijn neergekomen.

De Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945 van het ministerie van defensie maakte vijf jaar geleden het tot dusver meest complete verliesregister. Tussen 1 september 1939 en 8 mei 1945 crashten 5.954 militaire vliegtuigen. Daarvan waren 282 Nederlands. Aan geallieerde kant stortten 2817 Engelse, 733 Amerikaanse en 13 Franse toestellen neer, plus 1 Italiaans en 1 Belgisch. De Duitsers verloren 2107 toestellen.

Deel dit artikel