Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Christenen weten vaak niet dat zij zoveel verhalen delen met moslims'

Home

Monic Slingerland en Wilfred van de Poll

Filosofe Marlies ter Borg legde de Bijbel en de Koran naast elkaar en vond veel overeenkomsten. De verhalen over de ark van Noach, Jona die in de walvis komt, en Abraham en zijn zonen komen in beide voor. Maria blijkt in de Koran een intellectuele vrouw die heeft gestudeerd.

'Mijn beste vriend is een christen', zegt de Egyptische moslim Ihab Soliman. Hij staat in de vrieskou buiten de deur van de Haagse Teresiakerk een sigaret te roken.
 
Hij is afgekomen op een dialoogdag die in de kerk plaatsvindt, georganiseerd door de christelijke theoloog Kees Hulsman. Hulsman heeft jarenlang in Caïro gewoond en leidt de stichting Arab West, die zich inzet voor dialoog tussen christenen en moslims. De dialoogdag trekt zo'n twintig bezoekers. Zij zijn in hoofdzaak christen, Soliman (43) is een van de twee islamitische bezoekers.
 
Spelen de spanningen tussen Koptische christenen en moslims in Egypte, die op dit moment weer hoog oplaaien, ook een rol in de relatie met zijn christelijke vriend? "Nee, niet echt", zegt Soliman.
Nadenkend: "Dat komt niet alleen omdat we dezelfde levenshouding hebben, maar ook omdat we zoveel in elkaar herkennen. In onze heilige boeken komen dezelfde verhalen voor. We begrijpen elkaar, al zijn we het niet in alles eens."
 
Filosofe Marlies ter Borg deelt Solimans observatie dat christenen en moslims veel met elkaar delen. Zij schreef het boek 'Sharing Mary', waarin ze verhalen uit de Koran en uit de Bijbel naast elkaar legt. Afgaand op het gewicht van het boek van 360 pagina's delen moslims en christenen vele verhalen.
 

Ter Borg somt op: in zowel de Bijbel als de Koran staan het scheppingsverhaal over Adam en Eva, het broedertwistverhaal over Kaïn en Abel, de vlucht voor de vloed met de ark van Noach, Jona die in de walvis komt, het smartelijke verhaal van Abraham en zijn zonen Ismaël en Isaak, Jozef in Egypte, David, Salomo, Zacharias, Johannes en Maria en haar zoon Jezus.
 
De meeste christenen hebben er geen weet van, zegt Ter Borg, dat zij zoveel verhalen delen met moslims. Die onwetendheid is misschien wel eeuwenlang in stand gehouden, om het beeld te voeden dat de islam een bedreigende godsdienst is met een duister en gevaarlijk boek: de Koran. "Luther wilde de islam verbaal bestrijden, niet meer met kruistochten." De moslims die zij spreekt zijn er beter van op de hoogte.
 
Wat de bedoeling is van 'Sharing Mary'? Ter Borg: "Ik ben filosofe en ongelovig. Deze materie fascineert me, als wetenschapper. Als polemoloog ken ik het verschijnsel loopgraven. Ik vind oorlog verspilling. Met dit boek streef ik naar verzoening tussen christenen en moslims."
 
Verzoening door moslims en christenen te laten zien dat in hun heilige boeken dezelfde verhalen staan, dat lijkt een hopeloze onderneming. Kijk maar naar katholieken en protestanten, die vrijwel dezelfde Bijbel delen en toch gescheiden zijn door een gapende kloof.
 
Onbegonnen werk, die verzoening? Ter Borgs opgewekte blik krijgt iets strijdlustigs. "Mijn ding is niet preken of liedjes schrijven of geduldig gespreksavondjes beleggen. Ik ben van het thuis zitten met boeken, mijn hersens gebruiken. Ik heb niet de pretentie de wereld te verbeteren. Dit is mijn kleine bijdrage aan verzoening. Mijn beloning is dat ik een boek geschreven heb dat in de wereldgeschiedenis nog niet is voorgekomen."
 
Nog nooit? Inderdaad, zegt Ter Borg: nog nooit. "Je vraagt je af waarom niet eerder iemand de verhalen uit Bijbel en Koran naast elkaar gezet heeft."
 
Haar boek is het resultaat van een jarenlang project, met de IKON en de Wereldomroep. Ter Borg schreef in 2007 het Nederlandstalige 'Koran en Bijbel in Verhalen'. Haar 'Sharing Mary' is er een uitbreiding van, met bijdragen van moslimtheologen als Mehmet Pacaci, hoogleraar interpretatie van de Koran, aan de Ankara Universiteit, en de jurist Khaled Abou el Fadl. In Washington is het gepresenteerd, aan de Georgetown University. Ruud Lubbers schreef een aanbeveling. Ter Borg: "Lubbers heeft het boek aan Geert Wilders gegeven. Twee weken erna vergeleek Wilders in Berlijn de Koran met 'Mein Kampf'. Dus ik weet niet of hij het gelezen heeft. Ach, beschouw dit maar als slow journalism. Het heeft niet meteen effect."
Het kost Marlies ter Borg moeite om haar boodschap breed onder de aandacht te brengen, vertelt ze. Ze gaat in Londen op bezoek bij een adviseur van de anglicaanse aartsbisschop Rowan Williams. "Ik wil heel graag dat hij een aanbeveling schrijft voor het boek.''
Ze gaat rechtop zitten en kijkt indringend. "We delen meer dan we weten. In de Koran komt een citaat voor over broedermoord: 'Wie een mens doodt, doodt de hele mensheid'. Obama sprak dat uit tijdens zijn bezoek aan Turkije en aan Egypte. Dit blijkt oorspronkelijk een Joods gezegde te zijn."
 
Al zullen moslims en christenen elkaar wereldwijd niet meteen in de armen vallen na het lezen van 'Sharing Mary', het boek biedt wel inzicht in het ontstaan van verschillen. Neem het verhaal van Adam en Eva. In de Bijbel begaat Eva de misstap door de appel aan te nemen van de slang. Door die misstap moeten zij en Adam het paradijs verlaten en is de mensheid opgezadeld met de erfzonde. Helemaal hopeloos is de situatie niet, dankzij het offer dat God brengt door de kruisdood van zijn zoon Jezus.
 
In de Koran begaan Adam en zijn vrouw Hawwa beiden een misstap. Waarmee de Koran de vrouwvriendelijker variant is. Adam en Hawwa krijgen een tweede kans, van erfzonde is geen sprake. Er is daarom geen Verlosser nodig. Anders dan God heeft Allah geen zoon. Dat de islam Jezus niet ziet als de zoon van God heeft dus alles met Adam en Eva te maken, en minder met Mohammed.
 
Marlies ter Borg: "Je leest ook dat het hoofddoekjesprobleem eigenlijk uit de Bijbel voortkomt. Daar staat dat vrouwen hun hoofd moeten bedekken, dat komt bij Paulus vandaan. In de Koran staat niets over hoofddoekjes." Zelf is ze het meest enthousiast over de manier waarop de Koran Maria beschrijft. "Maria is daar een intellectuele vrouw, die als een van de weinigen in haar omgeving gestudeerd heeft, omdat ze van haar pleegvader Zacharias in de tempel een goede opleiding kreeg. Dat is wel iets anders dan het christelijke beeld van het domme blondje of de moederkip."
 
Ook Ihad Soliman in de Haagse Teresiakerk is onder de indruk van de verhalen over Maria, maar niet zozeer omdat ze in de Koran als een goed opgeleide vrouw wordt beschreven. Waarom dan wel? "Het verhaal over haar zwangerschap, dat raakt mij. Een groot wonder", zegt hij peinzend. "Haar zoon moet dus wel heel bijzonder zijn."



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie