Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

’CDA moet bondgenoot van moslims zijn’

home

door Cees van der Laan

Het CDA-kamerlid Nihat Eski, van Turkse afkomst, vindt dat zijn partij te weinig stelling neemt tegen ongenuanceerde uitspraken over moslims en de islam. Veel moslims hadden dat juist van het CDA verwacht. „De partij heeft moslims van zich vervreemd.”

Nihat Eski (42) voorvoelde aan de vooravond van de gemeenteraadsverkiezingen, afgelopen maart, dat moslims zijn partij links zouden laten liggen. In zaaltjes in het land, in de moskee, op bijeenkomsten van allochtone organisaties kreeg hij als vertegenwoordiger van het CDA ladingen kritiek over zich heen van Turkse kiezers, de achterban van Eski.

Het waren emotionele discussies, vertelt hij. „Niet zozeer over de boodschap van het CDA, maar wel over de klacht dat wij als partij te weinig afstand nemen van onjuiste en kwetsende uitspraken van vooraanstaande politici. Uitspraken dat moslims geen incasseringsvermogen zouden hebben, dat islam en democratie onverenigbaar zouden zijn en het islamitisch geloof achterlijk zou zijn. Deze uitspraken hebben moslims – mij ook – diep gekwetst. Het zijn onzinnige en vooral polariserende uitspraken. Uit de moslimgemeenschappen kreeg ik sterke signalen dat ze vonden dat het CDA stelling moest nemen tegen deze uitspraken. Dat is onvoldoende gebeurd en de rekening daarvan kregen we bij de gemeenteraadsverkiezingen.”

Wie Nihat Eski bedoelt met ’vooraanstaande’ wil hij niet zeggen. Maar hij doelt op onder anderen VVD-minister Rita Verdonk, het vroegere VVD-kamerlid Ayaan Hirsi Al en politici als het onafhankelijk kamerlid Geert Wilders. Zij hebben in zijn ogen het debat onnodig op scherp gezet en het CDA heeft daar in de afgelopen jaren in zijn ogen te weinig afstand van genomen. „Ik heb het niet over premier Balkenende of minister Donner. Die benadrukken juist dat we moeten zoeken naar wat ons bindt. De ster van Balkenende onder moslims is ook rijzende. Moslims zien hem steeds vaker als ’onze premier’. Datzelfde geldt voor Donner. Ze weten dat religie bij hem in goede handen is. Maar vanuit de fractie en de partij had de reactie kritischer gemoeten. Onze fractievoorzitter, Maxime Verhagen, benadrukte wel op bijeenkomsten en in toespraken dat de meerderheid van moslims in Nederland van goede wil is, maar het bleef niet hangen. Het beeld ontstond dat het CDA misschien weinig moeite had met ongenuanceerde uitspraken van politici over moslims. Moslims voelden zich daardoor miskend, ze zijn heel verdrietig.”

Nihat Eski weet nog niet of hij in het najaar op een verkiesbare plaats staat op de lijst van het CDA. Hij zegt dat hij zich de afgelopen periode regelmatig een roepende voelde in de woestijn, al kreeg hij soms van collega’s bijval. „Tijdens fractievergaderingen en op partijbijeenkomsten probeer je het beeld bij te stellen. Je geeft je ervaringen en de signalen vanuit de moslimachterban door. Op mijn verzoek is in de fractie een werkgroep opgericht om de kennis over de islam te vergroten. Er wordt ook wel naar je geluisterd. Maar meer kun je niet doen. Ik ben geen woordvoerder integratie, vreemdelingenbeleid of religieuze zaken. Zo hebben wij de taken onderling niet verdeeld. En dan spreek je daar ook niet publiekelijk over.”

Blij was hij met de woorden van CDA-voorzitter Marja van Bijsterveldt, die tijdens het laatste partijcongres in mei begrip toonde voor moslims als zij zich gestigmatiseerd voelden. Van Bijsterveldt constateerde dat er sprake was van pijn en gevoelens van miskenning onder migranten die lid zijn van het CDA. Eski: „Haar woorden kwamen als geroepen. Ik voelde het ook als een erkenning van mijn eigen positie.”

Verwacht van het CDA-kamerlid overigens geen kritiek op de lijn van zijn fractie inzake het integratiebeleid. „Daar sta ik honderd procent achter. Als je in Nederland woont, als je Nederlander wilt worden, dan moet je ook Nederlands kunnen spreken. Naturalisatie mag geen automatisme zijn. Ik heb daarover vaak pittige gesprekken gevoerd met Turkse Nederlanders. Zij klaagden dat ze werden verplicht Nederlands te leren. Ik kon ze altijd overtuigen van het belang van integratie en het leren spreken van de taal. Omdat hun autochtone buren ook met ze moeten kunnen praten. En omdat ze hun kinderen op school moeten kunnen helpen. Als je burger van deze samenleving wilt zijn, mag er ook iets van je verwacht worden.”

Hij wijst erop dat er voor de verplichte inburgering in het buitenland voor nieuwkomers – en weldra de verplichte inburgeringsexamens voor oudkomers – een zeer breed draagvlak binnen de Kamer bestaat. „Migranten hebben massaal op de PvdA gestemd, de partij die ook voorstander is van de verplichte inburgering in het buitenland én binnenland. De PvdA steunde ook de anti-terrorismewetgeving.”

Hij hoopt dat de emotionele discussies over integratie plaatsmaken voor een normalere sfeer. „Je bereikt er niets mee als je tegen moslims zegt dat islam en democratie niet samengaan of dat de islam een achterlijke cultuur is. Je creëert onnodige tegenstellingen. We moeten minder polariseren en meer kijken naar wat ons bindt. Zonder overigens de misstanden uit het oog te verliezen, zoals het misbruiken van geloof voor geweld. Het overgrote deel van de moslims voelt zich prettig in de westerse democratische samenleving, zo bleek onlangs nog uit een Europees onderzoek. De meeste allochtone politici zijn ook actief in bestaande, traditionele partijen. Dat is een goed teken. Tegelijkertijd ontwaar je veel conservatisme in bepaalde kringen, of beter gezegd traditionalisme, maar verwar dat niet met moslimfundamentalisme.”

„Ik denk dat het debat daarover ook moet gaan: over de spanning tussen modernisme en traditionalisme. Veel Turkse en Marokkaanse migranten komen van het platteland. Ze zitten gevangen in oude tradities; daar zou het debat over moeten gaan. Zoals we er nu mee omgaan, creëren we voor allochtone jongeren een negatief zelfbeeld over hun cultuur en geloof. En dat baart me grote zorgen. Ik vind handen schudden bijvoorbeeld volkomen normaal, ook vanuit mijn geloof. De imam die Verdonk weigerde een hand te geven is iemand die reageert vanuit het traditionalisme. Er staat nergens in de Koran dat je iemand geen hand mag geven. Het is slechts een gewoonte, uit bepaalde oude lokale culturen.”

Hij vindt dat het CDA de natuurlijke bondgenoot van de moslims is. Er zijn veel gemeenschappelijke waarden en normen: bescherming van het gezin, vrijheid van godsdienst, eigen verantwoordelijkheid, gerechtigheid, respect en het streven naar vrede en stabiliteit. „Als er een partij is die echt wat voor moslims kan betekenen, is dat het CDA. Mijn vurige wens is dat christenen, joden en moslims verenigd zijn in één partij. Moslims zoeken hun weg in de westerse samenleving. Het CDA zou deze mensen in hun zoektocht moeten ondersteunen. De emancipatie van moslims zou bij het CDA bij uitstek in goede handen moeten zijn. Dat heeft die partij immers eerder gedaan met de katholieken en gereformeerden.”

Het CDA moet volgens Eski meer allochtone talenten binnenhalen. Het CDA heeft sinds de gemeenteraadsverkiezingen nog maar 28 raadsleden van allochtone, veelal Turkse, komaf. „Dat is veel te weinig; in totaal zijn er 302 allochtone raadsleden. Allochtonen maken in sommige steden al meer dan 50 procent van de bevolking uit. Dat moet zich vertalen in politieke vertegenwoordigers. De PvdA doet dat op lokaal niveau veel beter.”

Nihat Eski vindt dat de volgende minister van integratie zich sterk zal moeten richten op binding. Kan Rita Verdonk nog terugkomen in een eventueel kabinet van CDA en VVD? „Ze is er niet in geslaagd draagvlak te creëren onder allochtonen voor haar inburgeringsplannen. Zij had wat minder moeten polariseren en meer moeten motiveren om mee te doen in de samenleving. Een nieuwe minister voor integratie zal migranten het gevoel moeten geven dat ze volwaardige burgers zijn.”

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.