Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Brandweer redt bijna nooit iemand'

home

Ellis Ellenbroek

Een brandweerman haalt maar zelden een overlevende uit de vuurzee. © Novum, Ronald Hissink

Veiligheidsregio's willen af van verplichte opkomsttijden voor de brandweer, omdat ze schijnveiligheid suggereren. Ira Helsloot, hoogleraar Besturen van Veiligheid aan de Radboud Universiteit Nijmegen en brandweerdeskundige, is het daarmee eens en vindt dat de brandweer met een derde personeel minder toe kan.

Volgens de wet moet de brandweer binnen vijf tot achttien minuten ter plekke zijn. Waarom is dat volgens u onzin?

"Bij brand heeft de brandweer twee taken: mensen redden en schade beperken. Bij redden is de gedachte dat snelheid van belang is, maar de realiteit is dat de brandweer vrijwel nooit iemand redt. Toen ik dat eens eerder zei, kreeg ik veel reacties van boze brandweermensen, maar van hen hadden uiteindelijk maar een of twee echt iemand gered. Daarmee bedoel ik naar binnen gaan en iemand levend achter de vuurhaard vandaan halen. Bij brand ben je binnen een paar minuten dood. Dat geldt voor alle dodelijke slachtoffers van de afgelopen jaren, blijkt uit onderzoek. Sommige slachtoffers waren al dood voor de brandweer gebeld werd.

Bij het beperken van schade is de belangrijkste taak te voorkomen dat de brand overslaat naar andere percelen, zoals vrijdag nog bij de stadsbrand in Deventer. Daarbij maakt het niet uit of je een of twee of vijf minuten later komt. Je kunt als brandweer heel erg je best doen om een stuk van een pand te redden, en dan komt de verzekeraar en die sloopt alles weg. Schrijnend voorbeeld daarvan was de loodsbrand in 2008 bij De Punt (waar drie brandweermensen omkwamen bij het blussen van een loods op een scheepswerf, red.). Als ze de loods hadden kunnen redden, was een dag erna de bulldozer van de verzekeraar gekomen."

Afschaffen dus die opkomsttijden?
"Zeker. De tijden zeggen helemaal niks. Kijk naar de Schipholcellenbrand (27 oktober 2005). De brandweer was daar aanwezig binnen de wettelijke opkomsttijden, maar ze stond bij een afrastering die niet openging. Bij Chemie-Pack in Moerdijk (5 januari 2011) ook, maar die brand was ergens midden op een terrein. De opkomsttijden zijn ergens in de jaren tachtig ingesteld vanuit de gedachte dat de brandweer vooral voor woningbranden is. Daarop zijn de berekeningen gebaseerd, acht minuten voor een woningbrand kwam daaruit. Die berekeningen zijn verouderd."

De vakbond vreest dat misschien wel 200 van de 1000 kazernes dichtgaan als de wettelijke opkomsttijden op de helling gaan. Deelt u die angst?
"Nee. Er zullen een paar kazernes dichtgaan, enkele tientallen misschien, maar als je 200 kazernes sluit, kun je de zaak eenvoudigweg niet meer beheersen. Je kunt een blusgroep niet van een uur verderop halen. Ik zou kiezen voor het verminderen van de bezetting van voertuigen. Dat heeft ook als voordeel dat je sneller weg bent en dat de voertuigen goedkoper, want kleiner, kunnen worden. De vakbond wil zes mensen op een tankautospuit houden. Maar op allerlei plekken in de wereld wordt met vier personen op een auto uitgerukt."

We kunnen met minder brandweerlieden toe?
"Met minder vrijwilligers, maar ook met minder beroeps. Ik denk dat je zeker een vermindering van een derde in personeel kunt bereiken."

Zevenduizend vrijwilligers verliezen dan hun grote hobby.
"Ik vind het lastig te zeggen hoe zoiets zal voelen voor hen. Dat hebben wij niet onderzocht. Ik zie wel bij de vrijwilligers een bepaalde gedrevenheid die ervoor zorgt dat de ratio soms uit het oog verloren wordt."

Heeft u nog andere bezuinigingstips?
"Vooropgesteld dat de brandweer relatief heel goedkoop is met al die vrijwilligers (80 procent van de mensen in de uitruk, 21.000 vrijwilligers), toch is ze sinds 2000 ongeveer twee keer zo duur geworden. Bijvoorbeeld door een betere vergoeding voor die vrijwilligers en door duurder materieel. Een paar jaar geleden zat ik in een commissie die naar bezuinigingsmaatregelen keek. Daaruit kwam niet alleen het idee van vier mensen op een tankautospuit, maar ook van het terugschroeven van opleidingen en het schrappen van ingewikkelde taken die nooit worden uitgevoerd. Tankautospuiten in Nederland hebben bijvoorbeeld zogenoemde chemicaliënpakken aan boord. Het kost veel tijd voordat je zo'n pak aangetrokken hebt. Als je dat soort ingewikkelde spullen van de auto afhaalt, hoef je ook niet meer voor die pakken opgeleid te worden.

Een bijzondere bezuiniging zou zijn om over te gaan op het Duitse systeem. In Duitsland kennen ze de hogedrukslang niet. Daar hebben ze net als in andere landen alleen van die grote, dikke brandweerslangen, en een enorme bak met water. Daarmee ben je veel langzamer, maar binnen ook veel veiliger, waardoor je minder hoeft te trainen voor een binnenaanval. Maar het afschaffen van de hogedrukslang is bij de Nederlandse brandweer zo goed als onbespreekbaar."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie