Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Beleggen is leuk, beleggen is leerzaam' Jongeren en geld

Home

Esther Hageman

,,Heb je lef? Ga beleggen!'', roept de Postbank jongeren toe. ,,Word mede-eigenaar van je favoriete merk. Adidas, Coca-Cola, Sony: al vanaf f 50,- kun je een aandeel kopen.''

Na vader en moeder moeten kinderen er nu ook aan, vinden banken. In een op de vijf gezinnen deed beleggen de afgelopen drie jaar al zijn intrede, bijna even vaak door mevrouw als door meneer. Uit zo'n gezin moet meer te halen zijn, denken veel fondsen. Sparen is ouderwets, of hooguit iets voor de allerkleinsten. Ben je vijf, dan moet je een Pennierekening.

Ben je twaalf, dan wordt het hoog tijd voor op z'n minst een beleggingsfonds: Fun(d)raiser van Levob, YoungDynamic van Robeco (33 procent rendement in de afgelopen 12 maanden), Junior Vliegwiel van Aegon, of Easy Blue van de Postbank (19,7 procent). Zulke jongerenfondsen bestaan op z'n langst sinds twee jaar.

Jongeren worden grif klant. Bij YDF gaat inmiddels 170 miljoen gulden om, bijeengebracht door 40000 klanten, oftewel 4250 gulden per klant. Easy Blue heeft er 30000, die (maar) 20 miljoen in het fonds hebben zitten, dus 666 gulden per klant.

Jongeren hebben flink wat geld onder zich. Het jongste scholierenonderzoek van het Nibud-van juni-wijst uit dat de gemiddelde puber 1830 gulden op de bank heeft staan, 75 gulden per maand spaart van de 210 gulden die ze gemiddeld te besteden hebben, en dat een op de tien 16- en 17-jarigen belegt.

Het geld van jongeren komt meer en meer uit baantjes: slechts een derde van het scholierenbudget bestaat nog uit zakgeld. Vorig jaar had 48 procent van alle jongeren een doordeweeks baantje; dat was in 1996 nog maar 38 procent. Wie het geen vrolijk stemmende gedachte vindt dat kinderen steeds jonger de wereld van het geld binnengaan, kan uit die getallen nog de geruststelling putten dat 'beleggen' in elk geval nog niet in plaats van 'een baantje hebben' is gekomen. Maar de eerste jongere die zijn vakantie, geluidsinstallatie of scooter betaalt uit koers- of zelfs speculatiewinst, kan nooit ver weg zijn.

Voor Michiel van Schravendijk (15) geldt dat nog niet. Hij zit in 4 gymnasium, doet daar het profiel Natuur en Techniek, zou geen zin hebben om economie als hoofdvak te gaan studeren-maar een paar jaar geleden (,,ergens na m'n tiende, of in elk geval vóór ik twaalf was'') kreeg hij belangstelling voor beurskoersen en begon hij de financiële pagina's van de krant te volgen. Nee, bij hem thuis was dat helemaal niet zo gewoon -geld is daar helemaal niet zo'n gespreksonderwerp. ,,Ik denk dat ik meer tijd besteed aan beleggen dan m'n ouders.'' Zijn ouders pushen het niet, ,,maar ze vinden het ook niet erg'', zegt hij. Hoeveel geld Michiel inmiddels heeft wil hij niet zeggen, alleen dat het sinds de start van zijn belangstelling zo ongeveer verdubbeld is. Op zijn twaalfde verjaardag zetten zijn grootouders geld voor hem op een paar beleggingsfondsen van Robeco. Sinds dit voorjaar zit hij in de board van het jongerenfonds van die vermogensbeheerder, het YoungDynamic Fund. Het fonds steekt geld in 'voor jongeren herkenbare' bedrijven: telefoonboer Nokia bijvoorbeeld, en cosmeticagigant l'Oréal. In het adviesorgaan, dat bestaat uit zeven jongeren, kreeg Michiel bijvoorbeeld de vraag voorgelegd wat het YDF moest doen met het kledingbedrijf Gap, dat z'n spullen behalve via internet nu ook via een heleboel winkels wil gaan afzetten.

,,Veel winkels, dat is niet goed, vond ik'', vertelt Michiel. ,,Je zag dat ook bij O'Neill. Toen het op te veel plekken te koop lag, raakte het bij jongeren uit de gratie. Een beetje exclusief, dat is wel goed.''

Het YoungDynamic Fund deed z'n Gap-bezit sindsdien van de hand; niet per se omdat de jeugdige adviseurs dat zeiden, maar het woog toch wel mee, zegt fondsmanager Madeleine Kemna. ,,Jongeren zijn per slot de groep die die Gap-kleren moeten dragen. Dus als zij geen winkels willen, dan mag je aannemen dat het onverstandig is om veel winkels te openen.''

Het idee om speciaal voor jongeren een beleggingsfonds te openen, zegt Kemna, is bij Robeco geboren uit de vele keren dat scholen opbelden met een vraag om uitleg hoe de beurs werkt. Dat wilde Robeco wel, maar dan op hun manier: learning by earning. Wie in het fonds stapt krijgt een tijdschrift toegezonden dat half 'leuk', half 'leerzaam' is. Je kunt er bijvoorbeeld uit leren wat 'technische analyse' is, maar er staat ook een interview over geldzaken in met een ster uit 'Onderweg naar morgen'.

Bij banken met naam in het 'ethisch' beleggen ontbreken beleggingsfondsen voor jongeren, maar om verschillende redenen. De Algemene Spaarbank Nederland (ASN) heeft niks speciaals voor jongeren omdat, aldus directeur F. Fiechter, ,,we klanten zien als mondige mensen. Als kinderen actief willen worden met beleggen, dan staat ons Aandelenfonds ook voor hen open.'' Bij de Triodos Bank is een jongerenfonds afwezig omdat ze daar niet geloven in de combinatie kinderen en beleggen. De redenering 'dat beleggen voor jongeren leerzaam is', is nep, zegt Triodos-directeur F. De Clerck hartgrondig. Volgens hem kweek je er alleen maar 'winstgedrevenheid' mee. ,,In tijden dat het economisch goed gaat, zoals deze, leer je van zo'n beleggingsfonds vooral dat je nu meer geld hebt dan tevoren. Maar waarom? Dat leer je niet. In tijden dat je geld verliest, leer je evenmin waarom. Je bent dan vooral je geld kwijt. Kinderen hebben weinig geld, en vooral: kinderen zijn geen volwassenen. Je moet ze dus niet in een positie brengen waarin ze volwassen afwegingen moeten maken.'' Nee, ook voor een jongeren-beleggingsfonds dat met nadruk 'ethisch' is-bij volwassenen is dat meer en meer in trek-voelt De Clerck niks: ook dan zouden de risico's volgens hem te groot zijn. ,,Je moet jongeren bijbrengen hoe de beurs werkt, wat een obligatie is en wat een aandeel. Je moet jongeren vooral leren om naar méér te kijken dan alleen financieel rendement: wat je, ten goede of ten kwade, met geld kunt doen. Maar je moet ze niet met geld leren spelen.''

Robeco vindt het belangrijk, zegt Kemna desgevraagd, dat jongeren bewust gemaakt worden van het verband tussen rendement en risico-hoe vroeger, hoe beter. Het fonds benadrukt dat in het lesmateriaal dat Robeco op scholen verspreidt. Michiel, board-lid van het YoungDynamicfonds, ,,staat volkomen achter fondsen die in milieuvriendelijke bedrijven beleggen''. De meest gestelde vraag tijdens de vergadering van aandeelhoudertjes van het fonds was, hoe het zit met Nike en kinderarbeid. Met andere woorden, het steile Triodos heeft niet het alleenrecht op principes.

In Michiels klas zit nog één andere jongen die belegt. Hij doet, via internet, zelfs in losse aandelen. Daar voelt Michiel zelf weinig voor: het is duurder dan geld steken in een beleggingsfonds, lijkt hem. De andere klasgenoten vinden dat beleggen ,,een beetje ongewoon, meer iets voor volwassenen. Maar je merkt wel dat ze het niet meer zo raar vinden als eerst. Je wordt er in elk geval niet mee gepest.'' Maar, zegt Michiel, een statussymbool (nou nou, die belegt) is het ook weer niet.

Deel dit artikel