Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Als je trouw bent aan jezelf, val je altijd op'

Home

Ronald Rovers

De Britse filmmaakster Sophie Fiennes over Grace Jones: Ze zoekt de intimiteit in de band met haar publiek. © *
Recensie

Tien jaar werkte de Britse filmmaakster Sophie Fiennes aan 'Bloodlight and Bami', een documentaire over performer en stijlicoon Grace Jones (70). 'Als je trouw bent aan jezelf, val je altijd op.'

De beelden van Grace Jones als stoere diva zijn zo beroemd dat de Jamaicaanse ster meer stijlicoon dan muzikant is geworden. Zeker voor het grote publiek dat haar muziek niet kent. Wie Jones écht is, weet ook de Britse filmmaakster Sophie Fiennes niet helemaal duidelijk te maken. Misschien omdat de ster zich niet laat reduceren tot een herkenbaar personage. Toch ga je door deze documentaire meer begrijpen van de vrouw achter de jarentachtighits 'I've Seen That Face Before' en 'Slave to the Rhythm'.

Lees verder na de advertentie

U heeft ooit gezegd dat u zich ergert aan films die 'leven van het tragische karkas van dode muzieksterren'. Uw film over Grace Jones moest dus radicaal anders worden?

"Daarmee bedoelde ik de manier waarop onze cultuur vrouwelijke sterren graag toont. Je ziet het ook weer in een paar recente films over Whitney Houston en Amy Winehouse: ze richten zich op het fragiele meisje in de woeste wereld en de verslaving en de neerwaartse spiraal. Veel minder op de passie en het kunstenaarschap van deze vrouwen."

Hoe u Grace Jones laat zien, is dus een principekwestie? U maakte eerder 'The Pervert's Guide to Cinema' met filosoof Slavoj Žižek, u bent zich dus bewust van het effect van hoe je iemand in beeld brengt.

"Hij heeft zoveel rijke ideeën die je kunt onderzoeken. Via Hitchcocks 'Vertigo' laat hij zien dat in films de enige goede vrouw een dode vrouw is en dat het seksuele verlangen van een vrouw lang een nachtmerrie is geweest in onze cultuur. Grace heeft dat verlangen en haar seksualiteit altijd publiek gemaakt. Zelfs als ze zich mannelijk gedroeg.

"Daarom verveelt het me nog steeds niet om over de film te praten: omdat er zoveel lagen in haar performance zitten. De perceptie is dat Grace Jones een angstaanjagende vrouw is, omdat ze bijvoorbeeld in 1981 een presentator op tv een klap in zijn gezicht gaf. Maar wat haar eng maakte, is dat deze vrouw niet ging zitten wachten op een man die haar verlangde. Ze bracht dat verlangen naar buiten. Dat was een schok voor een cultuur waarin vrouwen in torens horen te wachten op een prins die aanbelt."

Ziet u haar in die zin als een pionier? Lang voordat Beyoncé en Lady Gaga verschenen?

"Ik zie haar vooral als trouw aan zichzelf. Als je trouw bent aan jezelf, val je altijd op."

Er zit een scène in uw film van een optreden op de Franse tv, waarin Jones, zoals ze naderhand zegt, wordt afgebeeld als een pooier in een bordeel. Is dat de manier waarop men haar lange tijd zag?

"Volgens mij laat die scène vooral een typisch Franse fantasie zien over wat disco in hun ogen was. Een soort soft-porno idee van disco. Ze waren niet geïnteresseerd in Grace. Alleen in hun eigen show."

U voert geen intieme gesprekken met Jones, maar door alle performance heen zie je toch haar kwetsbaarheid.

"Absoluut. Haar privéleven heeft ze altijd privé gehouden en het was dus een uitdaging om mij mijn gang te laten gaan met de camera. Zeker als ze naar haar familie op Jamaica gaat. Ze heeft daar geen makkelijke jeugd gehad en wat je in haar performances ziet, is haar overlevingsinstinct. Dat ze haar creativiteit gebruikt om haar ervaringen te verwerken. Via haar lichaam, haar bewegingen en haar muziek. Volgens mij is dat nooit een keuze geweest. Ze moest het zo doen. Omdat elke andere manier van leven niet echt leven was."

Toch voelt het onnodig als ze vertelt hoe haar stijl op het podium lijkt op hoe haar grootvader zich thuis gedroeg.

"Dat is een slimme vergelijking die haar acteercoach maakte over al die furie die op het podium naar buiten komt. Maar het gedrag van haar grootvader is slechts een van de dingen die haar stijl hebben gevormd. Wat Grace bijvoorbeeld deelt met de Duitse kunstenaar Anselm Kiefer, waarover ik ook een film heb gemaakt, is dat ze de vrijheid van de jeugd wil vasthouden. Kiefers nazigroet in zijn schilderijen was een soort kinderlijke provocatie aan de generatie van zijn ouders, die nooit vertelde wat zich precies had afgespeeld onder de nazi's. Wat ik meenam van deze twee kunstenaars, is dat gevoel van vrijheid en dat je je eigen weg moet zoeken. Als we opgroeien worden we getemd en ik zie Anselm en Grace als mensen die zich daartegen verzetten door hun eigen werelden te creëren."

Ergens in de film praat ze over gelukkig willen sterven, met een glas champagne in de hand, met xtc achter haar kiezen of 'in ieder geval iemands' hand vasthoudend. Je krijgt het idee dat ze ondanks haar pose wel degelijk naar intimiteit zoekt.

"Die behoefte is er zeker. Maar relaties hebben haar altijd teleurgesteld. Je ziet het in die scène waarin ze met een oude liefde praat en vertelt hoeveel ze van hem hield, en dat hij geen idee lijkt te hebben waar ze het over heeft. Ik denk dat ze niet langer de behoefte voelt om zich met een ander mens te verbinden, tenminste niet op die manier. Grace zoekt die intimiteit in de band met haar publiek."

Deel dit artikel