Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Jong groen talent: zeewierboer Sjoerd Laarhoven teelt natuurlijke waterfilters

Groen

Emiel Hakkenes

Sjoerd Laarhoven: "Als er veel afvalstoffen in het wier zitten, betekent dat dat de filterende functie zijn werk doet." © Lars van den Brink
Interview

Met zeewier is veel meer mogelijk dan menigeen denkt. Sjoerd Laarhoven van Zee Boerderij IJmond wil het kweken als biofilter en er daarna allerlei producten van maken. ‘Zeventig procent van het aardoppervlak is oceaan. Wat een kansen biedt dat.’

Voor Sjoerd Laarhoven is het strand zijn tweede thuis. Hij groeide op in Beverwijk, een kilometer of vijf van de zee. En nog altijd is hij, zegt hij, een fervent zeiler en surfer. Met koffie zit Laarhoven (30) in een strandtent op de noordpier van Velsen-Noord. Een paar wandelaars laten zich door het druilerige weer niet tegenhouden en bovenop een duin joelt een schoolklas. Laarhoven wijst door het beregende raam naar buiten: “Dáár gaat het gebeuren”, zegt hij.

Lees verder na de advertentie

In de havenmonding van IJmuiden, waar het Noordzeekanaal overgaat in de zee, hoopt Laarhoven nog dit jaar te starten met een zeewierboerderij. Niet om sushi te gaan produceren maar om het water te zuiveren.

Zeewier

Met zijn compagnons Nikki Spil (27) en Berthine Bruijnooge (25) richtte Laarhoven daarvoor de stichting Zee Boerderij IJmond op. Ze willen aantonen dat zeewier uiterst geschikt is als natuurlijk waterfilter en tegelijkertijd kan dienen als grondstof. Je kunt er bijvoorbeeld zeep van maken, of een design lampenkap - producten die de zeeboerderij verkoopt om onderzoek naar de filterende werking van zeewier te bekostigen.

De Zee Boerderij IJmond ontvangt dit jaar het Groentje, de aanmoedigingsprijs voor jong talent en veelbelovende duurzame initiatieven. Laarhoven reageert uitgelaten: “Een grotemensenprijs!” Of hij het goede nieuws meteen met zijn twee kompanen mag delen? Die waren vandaag niet in de gelegenheid om op het strand de krant te woord te staan.

© Lars van den Brink

Op het strand en in zee, vertelt Laarhoven, zijn hem in de loop der tijd een paar dingen duidelijk geworden. Ten eerste: de waterkwaliteit mag dan aan alle normen voldoen, maar als je kopje-onder gaat in een rioollozing kun je daar wel degelijk ziek van worden. Ten tweede: met zeewier doen we in Nederland heel weinig, we beschouwen het vooral als vieze plantjes tussen onze tenen. “Ik dacht: er kan zoveel meer. Van zeewier kun je van alles maken, en ik wist dat het een zuiverende werking heeft.”

Je merkt dat het als klein bedrijfje met een duurzaam idee meilijk is om met de grote spelers mee te doen.

Vorig jaar begon Laarhoven met Spil en Bruijnooge - alledrie zijn ze bouwkundige - de zeeboerderij. Want, werd hen duidelijk, op papier was de potentie van zeewier genoegzaam bekend, maar proeven om het wier in de praktijk als stofzuiger te laten fungeren waren nog nooit gedaan. En waar zouden die beter gedaan kunnen worden dan in zijn eigen achtertuin, de haven van IJmuiden? Wetenschappelijke steun vond de Zee Boerderij bij de universiteiten van Groningen en Wageningen en de VU in Amsterdam. Maar de praktijk is weerbarstig, vertelt Laarhoven. “We hadden een vergunning aangevraagd om hier over een lengte van honderd meter langs de noordpier zeewier te mogen kweken aan lijnen. Daar kwamen allerlei bezwaren tegen. De sportvissers protesteerden omdat ze vrezen voor zeewier aan hun lijnen. En de havendienst vroeg zich af wat er niet kon gebeuren als onze zeeboerderij bij storm op drift zou raken en dan in de schroef van een schip terecht zou komen. Maar zo’n varende flat trekt een lijn met zeewier natuurlijk zo kapot. Dat is het probleem niet.

“Je merkt dat het als klein bedrijfje met een duurzaam idee moeilijk is om met de grote spelers mee te doen. Het roept ook de vraag op van wie de zee eigenlijk is. Maar we geven niet op. We hebben onze vergunningaanvraag aangepast aan de bezwaren. Hopelijk kunnen we voor het eind van het jaar beginnen.”

Ondertussen zoekt het drietal geld en steun. Ze hebben nauw contact met de omliggende industrie zoals Tata Steel en Port of Amsterdam. Ook hopen ze op een donatie uit het Rabobank Dichtbij Fonds. Zelf genereren de drie zeeboeren inkomsten door hun zelfgemaakte zeewierproducten te verkopen. Ook geven ze workshops over de duurzame mogelijkheden van zeewier aan schoolklassen, dagjesmensen en bedrijfsuitjes. Dat levert geld op én bewustwording.

Ik zie altijd heel veel plastic op het strand rondzwerven. Waarom gebruiken we in plaats daarvan geen zeewier?

Afvalstoffen

“Het lijkt wel of we zijn vergeten wat je allemaal met zeewier kunt. Ik denk als stedenbouwkundige meteen aan de bouw. Zeewier is niet brandbaar dus het zou heel geschikt zijn als isolatiemateriaal. Of je kunt er biologisch afbreekbare bekertjes van maken. Ik zie altijd heel veel plastic op het strand rondzwerven. Waarom gebruiken we in plaats daarvan geen zeewier?” Maar is het niet problematisch als in dat zeewier opgevangen afvalstoffen zitten? “Dat is de hamvraag”, zegt Laarhoven. “Als er veel afvalstoffen in het wier zitten, betekent dat dat de filterende functie zijn werk doet. Daarna kijken we voor welk product het wier geschikt is.”

Zeewier laten groeien om het water schoon te maken, en datzelfde wier vervolgens gebruiken als grondstof, dát is wat de zeeboerderij gaat doen, zegt Laarhoven. Maar bewustwording en educatie is even belangrijk. “Wij willen mensen anders naar de zee laten kijken. Zeventig procent van het aardoppervlak is oceaan. Wat een kansen biedt dat.”

Natuurlijk, weet Laarhoven ook, maakt de Zee Boerderij het zich niet gemakkelijk door de haven van IJmuiden uit te kiezen. Op dit kleine stukje water is het enorm druk: de veerboot naar Engeland vertrekt hier, en er wordt gewerkt aan de grootste zeesluis ter wereld. “Tegelijk is dit de ideale plek. Als je dicht bij het land zit, is de zeewierboerderij veel makkelijker te beheren dan ver op zee. En als je afvalstoffen effectief wilt filteren, kun je het best zo dicht mogelijk bij de bron gaan zitten. Ik snap dat sommigen ons initiatief lastig vinden. Maar ik weet zeker: als het hier kan, kan het overal.”

Oordeel redactie, verwoord door Esther Bijlo 

‘De initiatiefnemers van Zee Boerderij IJmond leren je opnieuw kijken naar zeewier. Hun enthousiasme is aanstekelijk en verdient alle steun.’

Bekijk hier de Duurzame 100

Lees hier meer interviews met groene denkers en doeners uit de lijst



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Je merkt dat het als klein bedrijfje met een duurzaam idee meilijk is om met de grote spelers mee te doen.

Ik zie altijd heel veel plastic op het strand rondzwerven. Waarom gebruiken we in plaats daarvan geen zeewier?