Wonen tussen ademende muren van kalkhennep

groen

Jenda Terpstra

Jan en Ester in hun huis bij Oudega dat eind dit jaar af moet zijn. © Reyer Boxem
Droomhuis

De oud-Olympische zeilers Ester van Kuffeler en Huub Lambriex verruilen dit jaar hun rijtjeswoning in Heemstede voor een zelfgebouwd duurzaam droomhuis van kalkhennep. Net buiten het Friese dorp Oudega gaan ze 'zo zelfvoorzienend mogelijk leven'.

Zo woon je veel gezonder dan in een potdicht bakstenen huis.

Dit is het jaar van de grote oversteek. Dat geeft een 'waanzinnig mooi gevoel'. Ester van Kuffeler (52) en haar partner Huub Lambriex (56) lachen hardop. Met stevige schoenen en een warme trui onder hun windjack staan ze midden in hun duurzame droomhuis. Het karkas van hout staat er al, het dak zit er al op, en de bijzondere buitenwanden van kalk en hennep zijn klaar. Ze worden gedragen door een rij bakstenen: hennep houdt niet van natte voeten. De woning staat aan de Feandyk buiten het Friese dorp Oudega, aan de oever van het meer het Ringwiel. Voor Ester en Huub geen kleine voornemens dit jaar, maar de start van een 'zo duurzaam mogelijk' leven.

Buiten raast een winters noodweer. Een glazen schuifpui in de kalkhennepmuur biedt een prachtig uitzicht over het donkere meer waarop hoge golven staan. Op de bouwplaats naast het huis klappert een dekzijl. Binnenin het kalkhennephuis is het behaaglijker. De lucht ruikt zuur als gist. "Dat is de drogende hennep. Lekker hè?" zegt Ester. "Onze muren ademen. Hennep zorgt voor een ideale luchtvochtigheid in huis. De vezels nemen giftige stoffen op, zodat CO2 en kookdampen niet blijven hangen. Zo woon je veel gezonder dan in een potdicht bakstenen huis." En kalkhennep is niet het enige duurzame: zodra het huis klaar is - eind dit jaar - begint voor Huub en Ester een zelfvoorzienend leven zonder gas, elektra, riool of stromend water.

Lees verder na de advertentie
Jan en Ester in hun huis bij Oudega dat eind dit jaar af moet zijn. © Reyer Boxem
De bouwtechniek is grotendeels uit de mode geraakt door de komst van bakstenen en cement.

De houterige stengel van de hennepplant werd in de VOC-tijd al gebruikt voor touw en zeildoek. "In Frankrijk staan oude hennephuizen, maar de bouwtechniek is grotendeels uit de mode geraakt door de komst van bakstenen en cement", zegt Huub. Omdat deze bouw redelijk onbekend is in Nederland, heeft het stel een hennepspecialist uit Zwitserland en een jong Nederlands architectenbureau in de arm genomen die hen helpen met de bouw.

Over elke stap is nagedacht. De duurzame kalkhennep hecht zich aan het houten skelet zodat er geen tochtige kieren ontstaan. De kozijnen van western red cederhout kunnen onbehandeld, zonder 'vieze lak', tegen weer en wind. Dat is wat ze willen: gezond en eenvoudig leven, één met de natuur.

Huub en Ester ontmoetten elkaar tijdens hun zeilcarrière. Beiden waren vroeger professional. Ze zaten allebei in de nationale zeilploeg en deden ze mee aan WK's, EK's en de Olympische Spelen: Huub in 1984 in Los Angeles, Ester in 1988 in Seoul als reserve en in 1996 in Atlanta als begeleider van de ploeg. Huub opende na zijn zeilcarrière een eigen zaak in watersportartikelen en coachte sporters, Ester werkte als fysiotherapeut. Inmiddels zijn ze al tweeëndertig jaar bij elkaar, hebben drie kinderen en wonen in een rijtjeshuis in Heemstede.

Zeilen, rust en ruimte

Hier leef je vol in de wind en aan het water. Friesland is zo schoon

In de vrije avonduren droomden ze samen van Friesland. "We houden van de zeilcultuur, de rust en de ruimte", zegt Huub. Het plan was om naar Friesland verhuizen als de jongste de deur uit is. Die droom werd steeds meer doorspekt van het verlangen om dichterbij de natuur te leven. "We probeerden al duurzaam te leven", zegt Ester. "Maar we hadden de wens om het echt anders te gaan doen." Toen het stuk grond aan de dijk in Oudega te koop stond, hoefden ze niet lang na te denken. Ze kochten het en begonnen aan een lang gekoesterde droom. Dat is inmiddels vijf jaar geleden.

Hun nieuwe woning ligt middenin de natuur. "Hier leef je vol in de wind en aan het water. Friesland is zo schoon", zegt Ester. "Ons huis ligt bovendien middenin een vogelrustgebied. We hebben al lepelaars, grutto's, zilverreigers en wulpen gezien."

Op hun land wilden ze iets bouwen dat recht doet aan deze natuur. Eerst hoorden ze over kalkhennep. "Gaandeweg lazen we over technieken om duurzaam te leven. De plannen gingen steeds verder. We bezochten mensen die op vergelijkbare manier leefden en die ervaring hadden met bepaalde technieken. Zo kwamen we steeds iets verder", zegt Huub.

Maar wel praktisch

Sommige dingen moet je gewoon in de supermarkt kopen, zoals Indiase kruiden

De meeste plannen zijn nu uitgedacht. Ze gaan koken op een rocketstove: een houtkachel die klinkt als een raket en schoon en zuinig brandt. Drinkwater maken ze van opgevangen en gefilterd regenwater. Water om te douchen verwarmen ze in de zomer met zonne-energie en in de winter met warmte van de rocketstove.

Een compost-wc, waarbij je zaagsel of vers gemaaid gras gooit over de behoefte, vervangt de riolering. De compost gaat na twee jaar als humus op de moestuin. Eten komt uit eigen tuin of van het land uit de directe omgeving. Alles moet 'zo natuurlijk mogelijk' gaan. Praktisch blijven ze wel. "Sommige dingen moet je gewoon in de supermarkt kopen, zoals Indiase kruiden", zegt Ester.

© Reyer Boxem

Delen met anderen

Compromissen zijn soms nodig.

Ester en Huub lopen door het huis dat nu nog leeg is. "Hier komt de keuken, daar een vergaderkamer. De weg hiernaartoe is één groot avontuur geweest", zegt Huub. Ze worden ongeremd enthousiast tijdens het vertellen. Maar hun drie kinderen - een dochter van 23 en twee zoons van 21 en 18 - moesten wel even wennen aan het idee. "Naarmate het plan vorderde werden zij ook enthousiaster", zegt Ester. "Meeverhuizen willen ze niet. De jongste gaat op kamers voordat wij verhuizen, de oudsten zijn al uit huis."

Het grote huis wordt niet alleen van hen. "We willen met anderen genieten van deze schitterende plek en mensen laten ervaren hoe het is om anders te wonen", zegt Ester. Gasten kunnen in het kalkhennephuis verblijven. In het bijgebouw, of atelier, kan een schrijver zich terugtrekken. Een vergaderruimte is te huur voor bedrijven. Nu al krijgen ze bezoek van bouwopleidingen en schoolklassen die de bouwtechniek komen bekijken.

Hoeveel 'puur natuur' genoeg is en waar de grens ligt, dat wordt nog zoeken na de verhuizing. Compromissen zijn soms nodig. "Zonder internet kan je geen boekingen bijhouden of werkruimte verhuren. Dus wifi komt er, al zal die meer uit dan aan staan. Ook de oude auto staat nog voor de deur. Die rijden we eerst op voordat we gaan kijken naar een elektrische variant", zegt Ester.

Flinke investering

Vaste lasten voor water, gas, licht en riolering vallen ook weg.

Het afgelopen jaar zetten de partners hun baan op een laag pitje om zich volledig op de bouw te concentreren. Hoeveel spaargeld er inmiddels in het project zit, laten ze liever in het midden. "Het is een flinke investering, zeker een paar ton. Al het materiaal moet duurzaam zijn", zegt Ester. "Maar als alles klaar is, hebben we weinig onderhoudskosten. Vaste lasten voor water, gas, licht en riolering vallen ook weg. Onze vrienden helpen bij de bouw om kosten te besparen."

Ester en Huub kunnen haast niet wachten tot het zover is. "Je zegt zo vaak dat je iets eigenlijk anders wil doen", zegt Ester. "Huub en ik besloten dat het tijd was. Wij stoppen met dromen." Ze weet wel dat het een druppel op een gloeiende plaat is. "Iedereen doet een klein stapje, wij een hele grote. Onze lat ligt hoog. Dat krijg je met topsporters", zegt ze lachend. "We kijken hoever we komen. De weg ernaartoe was al een inspiratie voor onszelf en voor iedereen die we tegenkwamen."

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie
Zo woon je veel gezonder dan in een potdicht bakstenen huis.

De bouwtechniek is grotendeels uit de mode geraakt door de komst van bakstenen en cement.

Hier leef je vol in de wind en aan het water. Friesland is zo schoon

Sommige dingen moet je gewoon in de supermarkt kopen, zoals Indiase kruiden

Compromissen zijn soms nodig.

Vaste lasten voor water, gas, licht en riolering vallen ook weg.