WNF helpt vervuiler KLM schone sprookjes te vertellen

groen

Hans de Geus, econoom en publiceert over duurzame economie

Een medewerker van KLM tankt het eerste KLM toestel dat op frituurvet vliegt. © ANP
Opinie

Staatssecretaris Atsma van milieu vloog onlangs voor het eerst in de geschiedenis in een deels met verwerkt frituurvet getankt KLM toestel de Atlantische oceaan over op weg naar de duurzaamheidsconferentie in Rio de Janeiro. De stunt haalde alle media. Op de website 'Ondernemend Groen' van duurzame ondernemers binnen VNO-NCW werd trots gemeld dat Atsma 'de ambitie heeft om de overheid groener te laten vliegen'.

Wat er niet bij stond, was hoeveel frietjes er gebakken moesten worden om aan voldoende brandstof te komen voor deze vlucht. Milieudefensie rekende het uit: 1 miljoen zakken patat voor een enkeltje. Eerder vloog KLM zo al eens naar Parijs. Het kost elke passagier omgerekend dus acht jaar patat eten om niet voor de Ardennen al zonder brandstof te komen te zitten.

Frituurvet als duurzame grondstof is een farce. Het wordt al lang nuttig aangewend bij de productie van bijvoorbeeld zeep. Het is dus niet een 'overschietend' afvalproduct.

Wanhoop
Toch blijven luchtvaartmaatschappijen met dit soort sprookjes aankomen. Het geeft aan hoe groot de wanhoop in deze structureel onrendabele en traditioneel door overheden op de been gehouden sector is. Alles is hun eraan gelegen om de privileges - geen accijns op brandstof, geen btw op tickets - in stand te houden. Meer bizar nog dan deze duurzame sprookjes is dat het publiek er intrapt en milieuclubs ermee aan de haal gaan.

Biokerosine
De KLM wil ook gaan vliegen op biokerosine, van de zogenaamde tweede generatie. De doelstelling voor 2015 is dat 1 procent van de brandstof uit echt duurzame biomassa komt. Eén procent! En niet opschaalbaar binnen afzienbare tijd vanwege de hoge kosten. Ter illustratie: de Amerikaanse luchtmacht betaalde in een recente demonstratievlucht liefst 185 euro voor elke liter duurzame biokerosine.

Jatropha-boompjes
Het is zeer de vraag of de productie ooit wél opgeschaald kan worden en betaalbaar kan zijn. Een van de bronnen van 'goede' biobrandstof is biomassa van jatropha-boompjes. De claim is dat beplanting van dit weinig water en kunstmest vragende wondergewas in de marges van bestaande akkers plaatsvindt, en dus geen landbouwgrond en hulpmiddelen 'afpakt' van voedselproductie.

Van de aanvankelijk hoge verwachtingen van jatropha heeft de praktijk helaas weinig heel gelaten. De productie valt tegen, en oogsten en verwerking kosten juist veel (fossiel opgewekte) energie. Bovendien zijn die 'marginale gronden' vaak ver verwijderd van wegen of spoor, en daarmee van de plaats waar jatropha verwerkt wordt tot bruikbare olie. Grootschalige winning met een redelijk energetisch rendement lijkt een illusie. Laat staan dat het economisch rendabel door KLM kan worden ingezet.

Ook al zou het lukken de gehele productie van kerosine CO2-neutraal te maken, dan nog is toepassing in de luchtvaart slecht voor het milieu. Verbranding van koolstof geschiedt op zeer grote hoogte, waar het broeikasverhogend effect vele malen groter is dan op de grond. Het klimaat zal met vliegen dus altijd verliezen.

Partnership met Wereldnatuurfonds
De KLM is desondanks met het Wereldnatuurfonds een partnership aangegaan. Op een gezamenlijke website staat het vreselijk misleidende zinnetje dat de luchtvaartindustrie '2 à 3 procent bijdraagt' aan de totale CO2-uitstoot door de mens. Dat klinkt onschuldig. Maar door de verbranding op grote hoogte is de bijdrage in het echt wel 5 procent. In Nederland is de bijdrage van de luchtvaart aan het door de mens veroorzaakte broeikaseffect zelfs meer dan 15 procent.

Wat bezielt natuurbeschermers dan om hun goede naam uit te lenen aan een partnerschap met een vervuiler als de KLM? WNF probeert vast met de beste bedoelingen de vliegeniers de goede kant op te taxiën. Maar met de beste wil van de wereld is er van de luchtvaart weinig te verwachten.

Wat WNF wel bereikt, is dat milieubewuste consumenten zich door dit partnerschap over de streep laten trekken om toch maar die vlucht te boeken, in plaats van de trein te nemen of naar Texel op vakantie te gaan. Het effect van deze goedbedoelde maar naïeve WNF-actie voor het milieu is dus tragisch genoeg per saldo waarschijnlijk negatief. Des te meer bevreemdt de reactie van het natuurfonds: "WNF staat voor een 100 procent duurzame energievoorziening in 2050. Dat kan, maar alleen als we de snel groeiende luchtvaart erbij betrekken."

Lees verder na de advertentie

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie