Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wilde koffieplanten verdwijnen, en daarmee straks ook ons bakje troost

Groen

Naïm Derbali

Een Colombiaanse koffieboer aan het werk met koffiebonen. © ANP

Het zijn niet de bonen waarmee wij koffie zetten, maar de wilde soorten zijn wel belangrijk voor het behoud ervan. Maar nooit eerder was de situatie van wilde koffiesoorten penibeler. 

Zeker 60 procent van de 124 soorten wordt met uitsterven bedreigd, luidt de conclusie van Britse onderzoekers in het vakblad Science Advanced. Dat is slecht voor de genetische diversiteit.

Lees verder na de advertentie
De wilde koffiesoorten bieden de voor consumptie bestemde soorten bescherming

De meeste van deze bedreigde wilde koffieplanten zijn niet voor consumptie bedoeld. Toch is verlies ervan problematisch: juist die soorten zijn essentieel voor het ontwikkelen van de smaakvolle koffie waar we zo van houden: de bittere Robusta (Coffea Canephora) en de verfijnde Arabica (Coffea Arabica). De wilde koffiesoorten bieden deze enige voor consumptie bestemde soorten bescherming.

Dat groeiend gebrek aan genetische variatie maakt hen kwetsbaar, zegt Olivier Honnay, conservatiebioloog aan de Belgische universiteit KULeuven. “De wilde soorten dragen resistentiegenen, die gebruikt worden om de Robusta- en de Arabicasoorten te veredelen. Om het genenreservoir te verhogen, kruisen ze gunstige kenmerken van die wilde soorten in de consumeerbare soorten. Zo worden die weerbaar tegen droogte en nieuwe ziektes, en blijft de toekomst van onze koffie verzekerd.”

Dat die reservecapaciteit aan gunstige genen uitgedund wordt, maakt de toekomst van de door ons begeerde koffiesoorten onzeker. De teelt van de Arabica- en Robustakoffie in Centraal en Zuid-Amerika en Zuid-Oost Azië steunt heel erg op die veredeling met wilde soorten en daar is de genetische diversiteit zeer laag, vertelt Honnay.”

Bossen steeds kleiner, planten steeds minder wild

Niels Anten, hoogleraar gewas- en onkruidecologie aan de Wageningen Universiteit doet onderzoek naar klimaatresistente koffieplanten in Oeganda. Het Britse onderzoek ligt in de lijn met wat hij daar aantreft. Hij zag er de genetische armoede van koffieplanten toenemen. “De helft van de bossen met koffieplanten heeft haar wilde karakter verloren. Dat komt doordat de bossen steeds kleiner worden. Daardoor leven verschillende planten steeds dichter op elkaar en vermengen planten genetisch met elkaar. Habitatdestructie en ontbossing hebben dus directe impact.”

Niet voor het eerst zijn er zorgelijke berichten over de penibele toekomst van de koffieplant. De lange termijngevolgen van klimaat op de productie van de populaire drank zijn al langer gekend. Het gebied rond de evenaar, de ideale omgeving voor het verbouwen van koffie, wordt droger en warmer. Volgens Australische voorspellingen is tegen 2050 de helft van alle koffieplantages verdwenen.

Voor onze kop koffie hoeven we volgens Anten niet meteen te vrezen. Het is vooral de economie ter plaatse die eronder zal lijden. Anten: “Met name in Afrikaanse landen als Oeganda, Kenia, Ethiopië en Rwanda is koffie een belangrijk exportproduct. Miljoenen mensen zijn er economisch afhankelijk van. Zij zullen dit als eerste voelen.”

Lees ook: 

Een wereld zonder koffie? Wen er maar aan

Klimaatverandering bemoeilijkt de teelt van koffiebonen. Daarom serveert de Geen Koffiebar alles in een koffiemok, behalve koffie. Op deze manier waarschuwt Solidaridad voor een toekomst zonder koffie.

Deel dit artikel

De wilde koffiesoorten bieden de voor consumptie bestemde soorten bescherming