Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wie een kruisbek wil spotten moet afgaan op het geluid van ploffende kegels

Groen

Koos Dijksterhuis

Kruisbek. © Koos Dijksterhuis
Natuurdagboek

Schelle tjiepjes laten ze horen. Ze zien eruit als forse, plompe vinken. Klauterend en hangend zijn ze in de weer met lariks-, sparren- of dennenappels. 

Hun acrobatische toeren doen denken aan parkieten. Door een verrekijker is te zien dat ze met hun scheve snavels in de kegels wrikken. De kromme snavelpunten van kruisbekken vallen kruiselings over elkaar. Soms wijkt de bovensnavel met zijn punt uit naar rechts, soms de ondersnavel.

Lees verder na de advertentie
Vooral in de noordelijke bossen zijn kruisbekken te vinden, en in de Hollandse duinen

Als het over kruisbekken gaat, raadpleeg ik onderzoeker Rob Bijlsma. Volgens hem breken kruisbekken pijnappels meestal niet open terwijl ze aan de boom hangen. Als de makkelijk bereikbare zaden aan de open appelpunt eruit zijn, draaien ze de kegels los om ze op de grond te slachten, met een poot erop. 'Het zachte geluid van ploffende kegels is een handvat voor wie foeragerende kruisbekken wil opsporen', schrijft Rob op de site van Sovon Vogelonderzoek.

Wie het geluk heeft kruisbekken te zien, mag zich nóg gelukkiger prijzen als de zon na een novemberbui de kruisbekbuikjes in brand zet. De mannetjes zijn rood, de vrouwtjes gelig, de jongen bruingestreept. Die rode en gele buiken zijn een barre winterwandeling waard. Vooral in noordelijke bossen zijn kruisbekken te vinden, en in de Hollandse duinen. Er zijn kruisbekexcursies, want er is een bescheiden invasie gaande van grote kruisbekken uit Scandinavië. De naaldbomen daar stellen dit najaar als zaaddonoren ongetwijfeld teleur. Grote kruisbekken lijken sprekend op kruisbekken maar hebben een veel zwaardere snavel.

Bioloog Luuk Tinbergen bestudeerde een gevangen kruisbek en beschreef in 1943 in 'De Levende Natuur' minutieus hoe die vogel te werk gaat. Hij zag dat de kruisbek zijn snavel tussen de schubben van een kegel schuift, en zich met de ondersnavel afzet, zodat de bovensnavel de schub naar buiten duwt en het zaadje bereikbaar wordt. Dan komt de lenige tong in actie, die met een afgeplatte punt het zaadje opdiept.

Iedere dag verwondert Koos Dijksterhuis zich over iets dat groeit of bloeit. Lees hier meer afleveringen van het Natuurdagboek. 



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Vooral in de noordelijke bossen zijn kruisbekken te vinden, en in de Hollandse duinen