Wet frustreert projecten voor lokale energie

groen

Esther Bijlo

Energiezuinige huizen in Culemborg: onder meer met zonnepanelen en wonen onder en in een 'kas'. Foto Michiel Wijnbergh, hh

Deelnemers aan projecten waarbij lokaal energie uit zon of wind wordt opgewekt, moeten zich soms aan de wet onttrekken. De huidige wetten en regels zitten projecten in de weg. Daarom richten de kleine opwekkers van duurzame energie volgende maand een vereniging op om Den Haag te bewegen de regels te veranderen.

Een grote hindernis is de energiebelasting. Wie zonnepanelen op het eigen dak legt en de stroom direct het eigen huis in leidt, heeft doorgaans geen probleem. Die energie is gratis. Maar komen de panelen op het dak van het gezamenlijke flatgebouw of op de boerenschuur van de buurman, dan moet de stroom eerst het net op en moet er btw en energiebelasting over betaald worden.

Dat klopt niet, vindt de duurzame energielobby, en hindert investeringen in schone stroom. En dat terwijl Nederland nog de grootste moeite zal moeten doen het eigen doel, 14 procent duurzame energie in 2020, te halen. De regels zijn zelfs zo onlogisch, vinden lokale pioniers, dat ze, soms met goedvinden van plaatselijke overheden, de regels tarten.

Tien bewoners van een monumentaal appartementengebouw in Leeuwarden bij voorbeeld, wilden zonnepanelen op het dak. Officieel moeten er dan tien kabels van het dak naar beneden lopen om tien keer 'achter de meter', zoals dat heet, uit te komen.

Dat is omslachtig en niet efficiënt. De beheervereniging, energieleverancier Greenchoice en de gemeente Leeuwarden hebben nu afgesproken dat de bewoners over hun aandeel zonnestroom geen lasten betalen. Mocht de Belastingdienst met een naheffing komen, dan staat de gemeente Leeuwarden garant voor dat bedrag.

"Het is een vorm van burgerlijke ongehoorzaamheid", erkent Michel Chatelin, betrokken bij de oprichting van e-Decentraal, de vereniging waarin lokale energie-initiatieven de krachten gaan bundelen. Het ligt volgens Chatelin, advocaat bij Everheds Faasen en specialist in energierecht, echter niet in de bedoeling van de wet schone energie te belasten. "De Nederlandse energiebelasting is een milieubelasting.

 Die is eigenlijk niet bedoeld voor duurzame energie, dat was in het begin ook niet zo. Maar dat is later teruggedraaid. Europese richtlijnen maken het ook mogelijk om vrijstellingen te geven op stroom uit wind, zon en biomassa, maar Nederland doet dat niet."

Om Den Haag wel zo ver te krijgen en om andere belemmeringen voor de ontwikkeling van lokale schone energie weg te nemen, wordt half juni e-Decentraal officieel opgericht. Intussen is al namens een groot aantal partijen betrokken bij lokale duurzame energieprojecten een voorstel voor een 'Green Deal' naar het ministerie van economische zaken gegaan. Tot nu toe houden de ministeries van economische zaken en financiën echter de boot af als het gaat om het morrelen aan de energiebelasting.

Tot 5000 kilowattuur mogen consumenten energie betrekken uit hun eigen zonnepaneel of windmolen. Maar verder wil Den Haag niet gaan. De angst voor het weglekken van belastinggeld is groot. Een plaatselijk windpark met een slimme leaseconstructie kan de schatkist al gauw miljoenen aan belastinggeld kosten, is de redenering. Die sluis wil Financiën niet zomaar openzetten.

Om aan die vrees tegemoet te komen, heeft PvdA-Kamerlid Diederik Samsom een voorstel bedacht om per project te bekijken of er vrijstelling van energiebelasting mogelijk is. Samsom wil dat regelen via de Crisis- en herstelwet, omdat het dan snel in werking zou kunnen treden.

Chatelin snapt wel dat Samsom met deze voorzichtige variant een Kamermeerderheid hoopt te halen, maar hij vindt de discussie over de schatkist nogal smal.

"Het denken stopt bij de vraag hoeveel belasting we mislopen. Terwijl de overheid zelf de doelstelling heeft van 14 procent duurzame energie. Dan moet ze dat ook faciliteren. Investeringen in duurzame energie leveren bovendien ook belastinginkomsten op. Btw over de zonnepanelen bijvoorbeeld, en werkgelegenheid bij het installeren. De ondertekenaars van de Green Deal hebben zich bereid verklaard geen SDE-subsidies meer aan te vragen voor duurzame energie. En de belasting op het gebruik van fossiele energie zal omhoog moeten." Tot die tijd hoopt Chatelin op coulantie van de Belastingdienst.


500 groene megawatt
Rond de dertig organisaties hebben het voorstel voor een 'Green Deal' op het gebied van lokale schone energie ondertekend. De plannen van de ondertekenaars zijn de komende drie jaar goed voor de installatie van 300 tot 500 megawatt aan duurzame energie. Ter vergelijking: de kerncentrale in Borssele heeft een vermogen van zo'n 480 megawatt. Minister Verhagen van economische zaken heeft de samenleving opgeroepen voorstellen voor Green Deals naar Den Haag te sturen. Komende maand komt de minister met zijn energieplannen naar buiten. Dan zal blijken wat het kabinet overneemt van de voorstellen. De Green Deal lokale energie is niet alleen ingediend namens plaatselijke projecten. Ook de bank ASN, landbouworganisatie LTO, energieleverancier Greenchoice en netbedrijf Liander bevinden zich bij de ondertekenaars. Hoogleraren als Herman Wijffels, Jacqueline Cramer, Arnold Heertje en Frans Stokman zitten in het comité van aanbeveling.

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie