Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waterschappen kwamen altijd in actie bij te veel water, nu moeten ze de droogte bestrijden

Groen

Niels Markus

Martin Bot is bezig de dijken bij de Molendijkerdwarsweg nat te houden om scheuren door de droogte voorkomen. © Bram Petraeus
Reportage

Door de droogte vertonen de dijken barsten. Elk waterschap worstelt op zijn eigen manier met het watertekort.

Je hoeft niet lang te zoeken naar scheuren in de dijk langs de Dubbele Wiericke, vlakbij het Zuid-Hollandse dorp Nieuwerbrug aan den Rijn. De rietstengel die Jur Bulthuis, woordvoerder van waterschap De Stichtse Rijnlanden vast heeft, verdwijnt zo twintig centimeter de spleet in. Een flinke barst, maar nog niet dusdanig dat de alarmbellen afgaan.

Lees verder na de advertentie

Diezelfde relativering maken de waterschappen over de droogte die het land in haar greep houdt. Ja, het is droog. Heel droog. Nederland stevent af op de droogste zomer ooit. Maar voorlopig is alles onder controle. Wel nemen de waterschappen maatregelen; vrijwel allemaal inspecteren ze de dijken op scheuren.

Nederland stevent af op de droogste zomer ooit. Maar voorlopig is alles onder controle

Waterschap De Stichtse Rijnlanden, waar Nieuwerbrug onder valt, houdt de dijken nauwlettend in de gaten. Zien de controleurs een grote scheur, dan wordt de foto direct naar het hoofdkantoor gestuurd. Daar wordt besloten of de barst moet worden opgevuld met klei.

Dijkverzakking

De waterschappen hebben hun lesje geleerd van de vorige extreem droge zomer. Hemelsbreed zo’n tien kilometer van Nieuwerbrug ligt het dorp Wilnis, waar in 2003 een dijk verzakte. Doordat de veendijk helemaal droog kwam te liggen, ‘dreef’ die weg op het onderliggende water.

Droogte is sindsdien een thema bij de waterschappen, zegt loco-dijkgraaf Bernard de Jong. Alle veendijken zijn versterkt met klei en er kwam een droogteprotocol, dat deze zomer opnieuw in werking is getreden.

Elke week ‘beregent’ het waterschap vijftig kilometer aan dijken. Aannemer Martin Bot spuit vanaf een bootje de dijk langs de Dubbele Wiericke nat. Per dag doet hij tien kilometer, volgende week herhaalt hij zijn rondje. In twee weken tijd krijgt een dijk zo twintig millimeter water over zich heen. Een lucratieve zomer voor Bot, die zich bovendien prima vermaakt met het werk. Behalve bij harde tegenwind, dan beregent hij zichzelf ook.

Watertekort

Elk waterschap heeft zijn eigen worsteling met de droogte. Veel waterschappen openen de sluizen minder vaak, wat tot files kan leiden bij de plezier- en beroepsvaart. Waar ze in het westen scheurende dijken vrezen, dreigt in het oosten en zuiden een watertekort in vaarten en sloten. Daarom geldt in deze gebieden met hoge zandgronden een ‘onttrekkingsverbod’. Boeren en andere verbruikers mogen geen oppervlaktewater meer wegpompen.

Het waterschap Rijn en IJssel, waar de Achterhoek in valt, heeft dezer dagen zijn handen vol aan het handhaven van dat verbod. Vliegtuigjes, drones en inspecteurs te voet surveilleren. Volgens dijkgraaf Hein Pieper is tot dusver alleen nog iemand gewaarschuwd die water uit een sloot aan het pompen was. “Het verbod is van kracht sinds vorige week donderdag. Mensen kunnen zich inmiddels niet meer erachter verschuilen dat zij het niet weten.” Een bekeuring varieert van 500 tot 2000 euro.

250 millimeter

In waterschap De Stichtse Rijnlanden, dat verspreid is over Utrecht en Zuid-Holland, is nog geen onttrekkingsverbod nodig. Het westen van het land ligt in het stroomgebied van de grote rivieren, waardoor er meer oppervlaktewater is. En de afgelopen dagen regende het in Zwitserland en Zuid-Duitsland, daardoor zal het waterniveau weer wat stijgen.

Maar het einde van de droogte is nog niet in zicht. Het neerslagtekort is inmiddels al tot 250 millimeter opgelopen. Bovendien versterkt de droogte zichzelf. Doordat de grond zo dor is, verdampt er minder water. Een vochtige atmosfeer dempt de hitte enigszins. De wind die over de akkers in Zuid-Holland waait, wakkert juist de droogte aan. Woordvoerder Bulthuis van De Stichtse Rijnlanden wijst naar de blauwe hemel: er is nauwelijks een wolkje te zien. 

Het aantal droge zomers neemt toe, merkt loco-dijkgraaf De Jong. De meeste mensen herinneren zich de vorige zomer van de vele plensbuien, maar toen was het tot juli zeer droog. En ook toen moesten de dijken beregend worden. “Waterschappen kwamen altijd in actie bij te véél water, nu weten we ook wat droogte kan doen.”

Lees ook: 

Noorwegen slacht veel meer runderen door de droogte

Medewerkers van slachthuizen worden teruggeroepen van vakantie en de invoerrechten op rundvlees gaan omhoog. Ook Noorse boeren worstelen met de droogte.

E. coli, blauwalg, rattenpies: wie gaat er mee zwemmen?

Heerlijk, zo'n duik in natuurwater. Maar de gezondheidsrisico's zijn groter door de aanhoudende warmte.

Deel dit artikel

Nederland stevent af op de droogste zomer ooit. Maar voorlopig is alles onder controle