Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wat een wonder, die stilte aan het Haringvliet, pal in de Randstad

Groen

Monica Wesseling

© Natuurmonumenten
Mooiste Nederland

Er gebeurt iets moois in Nederland. Op 5 september gaan de Haringvlietsluizen op een kier en krijgt het Haringvliet een heel klein beetje van zijn natuurlijkheid terug. Vissen en vogels krijgen meer ruimte. Dus: welgemoed op Haringvliet Expeditie.

Het vakantiegevoel is meteen daar, ook al door het groepje oudere fietsers dat, voorzien van de obligate thermoskannen, appeltjes en boterhammetjes, tegelijkertijd inscheept en zich meteen door de verstrekte folders werkt. Enorme containerschepen komen langszij, zeilbootjes wiegelen in hun kielzog. Een minuut of tien blijven de oevers afzichtelijk met tanks, hijskranen, chemicaliën en andere narigheid, maar dan rest slechts groen genot.

Lees verder na de advertentie
Gooi die sluizen open, geef het water meer macht

Genot, maar met mate. De plannen voor het Haringvliet zijn mooi, maar opnieuw zo vreselijk gepolderd. De sluizen gaan slechts op een kier en dan nog met de nodige restricties. Oké, trekvissen als zalm en zeeforel kunnen nu af en toe passeren en hun bovenstroomse paaigebieden bereiken, maar stoten nog net zo vaak hun neus. Gooi open die sluizen, geef de vissen vrij baan. Laat het tij terug- keren in het Haringvliet. Geef het water meer macht!

Oorlogstaal welt op, maar vervliedt bijna net zo snel. Het brede water met meeuwen erboven en de zomerse zomer brengen daarvoor teveel blijheid. Op naar Tiengemeten, dat ultieme voorbeeld van wat omzetten van landbouwgrond in natuur vermag; proloog van verder verfraaien van de oever.

© Natuurmonumenten

Alleen voor de groenzoekers

De boot legt aan in Willemstad en in een opwelling besluit ik even af te stappen. De waterbus komt immers over een uur weer voorbij. Enige culturele en geschiedkundige voeding doet ook een natuur-idioot soms goed.

Drie mannen in klapstoelen zitten te kadekijken en ik loop de oude vestingwallen op, in de 16de eeuw op instigatie van Willem van Oranje in de strijd tegen de Spanjaarden opgeworpen. Ik ben alleen, dankzij die Pavlovreactie van velen om een stad op afstand, vanuit folders en vooral vanaf een terras ‘te doen’. Het pad over de wallen is lommerrijk en gelardeerd met schapen. Ik leer over muitenissen, kustgeschut en traversen en sta veel te vroeg weer bij de kade, bang om de boot te missen. Nee, een cruise is niets voor mij.

Tiengemeten is zoals altijd; wijds, verlaten en lekker aards. Iedereen gaat naar musea en ander toeristisch vermaak, het enige echte Tiengemeten is weer alleen voor de groenzoekers. De dijken versierd met late guldenroede en distels, de nu wel erg verre oevers met kattestaarten en door de hitte zieltogende kruiskruiden. Een visdief zwenkt boven het water en ik dicht hem enig getwijfel toe; duiken of niet? Jagen in het ondiepe water met het risico van een verpletterde schedel of honger lijden?

Kreken en ondiepe waterpartijen zijn verworden tot craquelé vlakten en ik verwacht elk moment een olifant of stelletjes flamingo’s. Ongetwijfeld heeft de natuur - zoals dat heet - te lijden, maar mooi is het wel. En ach, wat heet lijden. De Noorse woelmuizen weten vast wel nat riet te vinden en ook de bevers floreren nog steeds, getuige de verse knaag-sporen. Voor de bestrijding van de oprukkende en alles overwoeke-rende kleine waterteunisbloem is de droogte juist handig. Nijvere vrijwilligers kunnen ze nu makkelijk uit de droge waterbodem rukken.

Veldleeuweriken, zilverreigers, eenden, ganzen, blauwborsten en en bruine kiekendief geven acte de présence. Vlinders en wilde bijen vliegen razendsnel van bloem naar bloem. De droogte gaat wel ten koste van de rijkdom aan stuifmeel en nectar.

Sluisdeuren verder openen

Hoe mooi omzetten van landbouwgrond in natuur toch kan zijn. Wat een wonder, die stilte middenin de Randstad. Je zou er pardoes meditatief van worden. Hooglanders Paulus-Potteren onder een stelletje bomen. Rijp voor het Mauritshuis.

Fijn dat Natuurmonumenten ook op de - door het gebrek aan tij verruigde - Korendijkse Slikken het water weer de ruimte geeft. De grond wordt er verlaagd, kreken gegraven of ontdaan van begroeiing. Het natuurgebied Scheelhoek wordt uitgebreid met 90 hectares landbouwgrond die door een nieuwe kreek worden bewaterd.

Maar wat zou het mooi zijn als Nederland zijn waterkracht durfde te tonen en de sluisdeuren verder durfde te openen. Een groter tij-verschil zou Tiengemeten en de andere natuurgebieden zo goed doen. Zou kreken doen overstromen, slikvlakten doen ont-staan, jonge vissen, insecten- larven, amfibieën en nog weer eens duizenden, tienduizenden vogels extra faciliteren.

Mijmerend dwaal ik over de vlakten. De wereld raakt verder en verder. De visdief duikt.

Met de waterbus

Haringvliet Expeditie 
Tot 30 september vaart op zaterdag en zondag de Haringvliet Expeditie, een waterbusverbinding tussen een aantal plaatsen langs het Haringvliet (vertrek Dordrecht of Rotterdam). Tot 26 augustus ook van dinsdag tot en met vrijdag. De route wisselt, afhankelijk van de dag. 

Tiengemeten

Er zijn op Tiengemeten drie wandelroutes uitgezet: blauw (10 km), rood (6,5 km), geel (4,5 km), maar gewoon zwerven is net zo leuk. Het eiland is ook direct vanuit Nieuwendijk bereiken. Pont dagelijks van 10 - 17 uur. 

Lees ook:

We gaan het meemaken: Amersfoort aan zee
In Amersfoort keken ze raar op, toen daar een stadsstrand kwam. Straks krijgt de stad ook nog een strandpaviljoen onder een appartementencomplex.

Lees ook:

Op een geluidloze Lopifit doorsnijd je zonder veel inspanning de stilte van de Veluwe
Op de Lopifit combineer je wandelen en fietsen - en dat gaat best hard. Zijn de heuvels van het oostelijke deel van de Veluwe wel de beste plek om dit nieuwe vehikel te testen?

Deel dit artikel

Gooi die sluizen open, geef het water meer macht