Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Verder kijken dan je neus lang is: CO2-reductie wereldwijd, dat is wat telt

Groen

Daan Dijk

Elektriciteitscentrale van Uniper/EON en de ECT-containerterminal op de Maasvlakte in de Rotterdamse Haven. © Phil Nijhuis
Opinie

Met een andere berekening blijkt juist dat Nederland bijdraagt aan beperking van CO2-uitstoot, laat onafhankelijk energie-expert Daan Dijk zien.

Olof van der Gaag stelt dat Nederland 'gedreven door zorgen over koopkracht en concurrentiekracht' in feite 'koploper achterblijver' is als het gaat om CO2-reductie. Hij komt tot deze conclusie na een vergelijking van nationale CO2-uitstootcijfers van een aantal Europese landen. Volgens hem is de ambitie van het klimaatakkoord om de uitstoot in 2030 te halveren ten opzichte van 1990 'niet goed voor goud'. Het is echter de vraag of we met het nationale scorebord van Van der Gaag het mondiale doel gaan halen.

Lees verder na de advertentie
Uiteindelijk tellen niet de doelen die je stelt op nationaal niveau, maar wat je op mondiaal niveau realiseert

Het is maar hoe je het bekijkt

Een vergelijking van nationale CO2-uitstootgegevens per inwoner gaat namelijk volledig voorbij aan de bijzondere positie en potentie van Nederland als dichtbevolkte industriële delta. In de globale economie zijn nationale grenzen arbitrair. Nederland kan beter worden vergeleken met andere industriële delta's en havengebieden zoals New York, Shanghai en Singapore. CO2-reductie is in deze gebieden een stuk lastiger dan in Denemarken of Montana. Kijken we alleen naar de CO2-uitstoot per inwoner, zoals Van der Gaag doet, dan zit Nederland op hetzelfde niveau als Duitsland en Singapore, een derde hoger dan Europa als geheel en de helft hoger dan het Verenigd Koninkrijk.

Bezien we echter de per inwoner geproduceerde economische waarde in 2017, dan blijkt dat Nederlanders gemiddeld 44 procent meer waarde produceren dan de gemiddelde Europeaan, 8 procent meer dan de gemiddelde Duitser en 13 procent meer dan de gemiddelde Brit, maar daarentegen 17 procent minder dan de gemiddelde Singaporees.

Moeten we nu vanwege het klimaat terug naar het Europese gemiddelde of juist Singapore achterna? Geen van beide. De verschillen tussen landen in economische structuur en geografie vragen om een gedifferentieerde benadering. Een betere maatstaf is de economische footprint, dus de CO2-uitstoot per euro economische productie. Nederland is dan een kwart efficiënter dan Europa als geheel en heeft een footprint die 6  procent lager ligt dan Duitsland.

Daarbij spelen ook geografische verschillen een rol: duurzame energiebronnen hebben meer ruimte nodig. Kleine, dichtbevolkte landen hebben zo op voorhand al een comparatief nadeel.

Unieke proeftuin

Voordeel van een klein en hoogontwikkeld land als Nederland is echter dat er op een vierkante kilometer ontzettend veel gebeurt. Nederland is een unieke proeftuin voor slimme systeemintegraties en efficiënte apparatuur die wereldwijd verkocht worden.

De overheid steunt dit met specifieke subsidie-instrumenten zoals de tender Duurzame Energie Innovatie, die duurzame energie en CO2-reducerende innovaties ondersteunt naarmate ze meer waarde voor de Nederlandse economie opleveren. Zodat de initiële steun van de belastingbetaler via export, nieuwe werkgelegenheid en belastingafdrachten terugkomt. Hierdoor kan de CO2-uitstoot in Nederland weliswaar wat hoger uitvallen dan wanneer die efficiënte vindingen elders geproduceerd waren, maar per saldo daalt daardoor de mondiale CO2-uitstoot. Met een knipoog naar Van der Gaag zou ik daarom zeggen: uiteindelijk tellen niet de doelen die je stelt op nationaal niveau, maar wat je op mondiaal niveau realiseert en hoe je daar in Nederland van profiteert.

De ambitie kan niet hoog genoeg zijn als het erom gaat de economie structureel in overeenstemming te brengen met de draagkracht van onze planeet. Maar daarbij moeten we wel intelligent te werk gaan en niet met de botte bijl hakken door te sturen op basis van simplistische lijstjes, waarin een dichtbevolkte industriële delta als Nederland al snel onderaan staat. Dat helpt het klimaat en de wereld niet verder.

Lees ook:

Schijn bedriegt: In CO2-reductie is Nederland kampioen achterblijven

Berichten over de schonere economie geven een vertekend beeld. De CO2-reductie loopt achter, schrijft Olof van der Gaag, directeur Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE).

Leer het nageslacht te genieten zonder permanent schuldgevoel over zijn CO2-­uitstoot

De politiek wil ertoe doen, een visie op de toekomst bieden, de indruk wekken aan de knoppen te zitten, macht en invloed te hebben. Ook al zijn we een klein land en zitten we op de achterbank met een speelgoedstuurtje vroem vroem te doen. 

Deel dit artikel

Uiteindelijk tellen niet de doelen die je stelt op nationaal niveau, maar wat je op mondiaal niveau realiseert